ZEMHERİ


FATMA SARIKAYA RAVLI

22 Aralık zemherinin başlangıcı. Şubat ayının sonuna kadar sürecek kara kış dönemine giriyoruz. Şimdi bu da nerden çıktı diyeceksiniz. Haklısınız bende takvimin yapraklarını koparırken gördüm. Meteorolojinin gelişmesiyle eski zamanlarda kullanılan hicri takvimin çizelgesi ve eskilerin gözlemlerine dayanan hava olaylarını anlatan durumları hepimiz unuttuk. Şimdiki nesil hiç bilmiyor…
 Beklide eski kışların olmaması bize zemheriyi unutturdu.  Eskiler sık sık kullanırdı zemheri sözcüğünü. Anneme ne z aman doğum tarihinizi sorsak ablam zemherinin başında, abım erbainde, ben kabaklar çiçekler acarken kardeşlerinim cemre zamanı gibi doğa takvimini söylerdi. Onun için belli bir doğum tarihimiz yoktu. Hepimiz iki yıl arayla,  birinci ayın birinde doğumluyuz. Babam, üzerimizi biraz ince giyinik görse ne o gene” zemheri zürafası gibi giyinmişiniz” derdi. Birde bahar yelleri esip karlar eriyip yollar açıldığında şehirden bakla getirir. Sofraya oturduğunda şifa niyetiyle diyerek başlar, zemheriden cıktık, yeşili tattık bu sene de kefeni yırtık derdi. Babacığımın yılar sonra okuduğum bilgilerden ne demek istediğini anladım.
   Eski türklerde21 aralık gün dönümünde bütün aile oba, aşiret ya da boy. Ulu bir ağacın altında toplanır toy verirlermiş, güçleri yettiğince.   Bu gelenek Hunlar tarafından Avrupa’ya taşınmış ve İznik Konsili tarafından iki gün kaydırılarak Hz.isa’nın (as) doğum günü kabul edilen 24 Aralık tarihine itelendiğini, hasılı Noel denilen Hıristiyan adetinin bir Türk töresi olduğunu söylüyor Muazzez  Cığ
İslam sonrası bu adet unutulmuş. Fakat izleri köylerimizde kasabalarımızda süre gelmiş. Kışların uzun sürdüğü zemherinin çetin geçtiği günlerde sağrılıklar ölümler artarmış. Onun için yaşlılar zemheriden korkarlarmış. Babamın büyük bir seramoniyle baklayı yemeğini yemesini anlayabiliyorum. Yeşil, Baharın müjdecisi yeşil Mideye giren ilk besin. Bütün kış boyu tahılla beslenen vücudun yeşille bulaşması vuslatıydı o ilk bakla yemeği.

 Zemherinin güzel tarafları vardı. Kışın en soğuk günleri yaşansada, evlerde köylerde sıcacık muhabbetler yaşanırdı. Aklımda kalan yaz anılarından çok kış anılarıdır. Sıcacık sobanın etrafında toplanıp, ailece sohbetlerimiz ev gezmeleri. Akşamları bir kaç aile toplanır, yaşlıları masallarını dinlerdik. O masalların tadı bambaşkaydı. Bütün çocuklar çıt çıkarmadan masalcının ağzına bakardık. Hepimiz o masalın içinde ki Kahramanlarıydık. Büyükler yüzük bulmaca oynarlardı. Kavurgalar pişer mısır patlatılır. Kuru yemişler yenirdi. Geç saatler kadar süren muhabbetlerin tadına doğum olmazdı.
      Eski kışlar kalmadığı gibi eski tatlar da kalmadı. Şairin , “sanki benim mor sümbüllü bağım var, zemheri ayında canım gül ister benden”  diyor sitemle. Her şey o kadar değişti zemheri ayında bile güller acıyor artık.

Fatma SARIKAYA RAVLI

 


26 Aralık 2018 Çarşamba 16:12:27
358 defa okundu
Paylaş :     Arkadaşına Öner


En Çok

Bu Hafta

Bu Ay

14 haziran’da vizyon...



Warning: mysql_close(): 4 is not a valid MySQL-Link resource in /home/habercad/public_html/yazi.php on line 154