Zihnin Çözüm Ararken Aynı Yerde Kalması

Kişi bazen bir şeyi çözmeye çalıştığını düşünür. Ama ne kadar düşünülse de hiçbir şey değişmez çünkü yapılan şey çözmek değildir. Kaçınmaktır.

Nerede Başlar?

Aşırı düşünme bilgi eksikliğinden başlamaz taşınamayan bir duygudan başlar.

Genellikle şunun etrafında:

 • Yanlış yaparsam ne olur

 • Değerim düşerse ne olur

 • Beni istemezlerse ne olur

 • Kontrol elimden çıkarsa ne olur

Bunlar düşünce değildir. Yaklaşılmayan duyguların sınır çizgisidir.

Zihin Ne Yapar?

Zihin o duygunun içine girmez etrafında döner duyguyu düşünceye çevirir.

Böylece kişi:

 • hissedeceği şeyi düşünür

 • yaşayacağı şeyi analiz eder

Ve şuna inanır: “Üzerine gidiyorum.”

Ama gerçekte olan şudur:

Yaklaşmaz sadece dolaşır.

Neden Bitmez?

Çünkü ortada çözülmüş bir şey yoktur.

Zihin bırakmaz ama dokunmaz.

Bu yüzden:

 • konu aynı kalır

 • düşünceler değişir

 • sonuç değişmez

Ve kişi şunu yaşar çok düşünür, ama hiçbir yere varamaz.

En Tehlikeli Yanılgı aşırı düşünme kontrol hissi verir ama gerçek şudur:

Kontrol yoktur sadece temas yoktur.

Tıkanmanın Nedeni

Sorun düşüncenin yetersizliği değildir. Yanlış yerde ısrar edilmesidir.

Düşünce, duygunun yerini aldığında süreç ilerlemez. Sadece uzar.

Kırılma Noktası

Değişim burada başlar: “Ben şu an neyi hissetmemek için düşünüyorum?”

Bu soru rahatsız eder. Zaten etmesi gerekir. Çünkü cevap düşüncede değildir. Kaçınılan yerdedir.

Temas Burada yapılacak şey küçük görünür.

Ama bütün farkı yaratır:

 • Düşünceyi durdurmaya çalışma

 • Bedende olanı kaçmadan fark et

(boğazda sıkışma, göğüste baskı, midede daralma)

 • Onu değiştirmeden birkaç saniye taşı Bu an kısa olabilir.

Ama gerçek ilk kez burada olur:

Zihin susar. Deneyim ortaya çıkar.

Sonuç

Aşırı düşünmek zayıflık değildir. Bir korunmadır.

Ama korunma sürdükçe, temas olmaz.

Temas olmadıkça, çözüm oluşmaz.

Zihin anlamaya çalışır. Ama her şey düşünerek çözülmez.

Bazı şeyler ancak dokunulduğunda çözülür.

Ve çoğu zaman gerçek şudur:

Sürekli düşündüğün yer, aslında dokunamadığın yerdir…

Haftaya başka bir yazımda buluşmak üzere hoşçakalın Habercaddesi okurlarım. 

HANIM DEMİRBAŞ 

SOSYAL PEDAGOG

BİREYSEL ÇİFT VE AİLE DANIŞMANI

En kapitalist oyun nedir diye soracak olsam inanıyorum çoklarınız tek cevap verecektir Monopoly !

Geçmişten günümüze kalan en popüler masa oyunlarından biridir…. Kim istemez ki ev sahibi olmak ama bunun yanında iflas etmek, kiracı durumuna düşmekte var, atalarımızın dediği gibi “Dimyat’a pirince giderken, evdeki bulgurdan olma”durumu diyebiliriz… 

Hepimizin aşina olduğu, arkadaşlarımızla kaliteli zaman geçirmemizi sağlayan Monopoly oyununun hikayesi sizi hayretler içerisinde bırakacak.

Değerli Habercaddesi okurlarım, bu yazımda da sizlere dünyanın en ünlü oyunundan “Monopoly” den bahsetmek istiyorum.

Bu Monopoly çılgınlığı ilginçtir günümüzde bilgisayar herşeyini önüne geçse de, Monopoly olmazsa olmazlarımız arasındadır hala. 

Monopoly'nin temel amacı, diğer oyuncuları iflas ettirip en zengin oyuncu olarak oyunu tamamlamaktı. Bu hedefe ulaşmak için oyuncular, mülk satın alır, kiraya verir, ev ve otel inşa eder, diğer oyuncuların mülklerine zar atmaları sonucunda kira ödemelerini toplar, kısaca ticari zekaya dayalı bir emlak oyunu diyebilirim. 

Öyle bir masa oyunu düşünün ki, amacı üretim araçlarında özel mülkiyetin yarattığı eşitsizlikleri ve kapitalizmin yarattığı düzeni oynayan kişiye sorgulatmak olsun. Ardından 270 milyondan fazla satışıyla küresel ölçekte büyük bir sermaye döngüsünün parçası haline gelsin. İşte karşınızda, yıllar içinde, eleştirdiği sistemin en kârlı ürünlerinden birine dönüştürülen o oyun: Orijinal adı ile “The Landlord’s Game” ya da bizim bildiğimiz adıyla “Monopoly”

Günümüzde popüler kültürün bir parçası haline gelmiş, yüz üçten fazla ülkede lisanslı ve otuz yediden fazla dilde yayınlanmış olan “Monopoly” İngilizce bir kelimedir, Türkçe de “Tekel” anlamına gelir, oyunun oynanması oldukça basittir, amacı ise mümkün olduğunca çok mülk satın alıp (arsa, istasyon, iskele, kamu kuruluşu gibi) diğer oyunculardan toplanan kira gelirleri ile onların iflas etmesini sağlamak ve oyunda kalan son oyuncu olarak oyunu bitirmektir.

Kendi kulvarında tartışılmaz bir numara olan Monopoly oyununun hikayesi ve geçmişi ise şu anki halinden oldukça farklıdır. Günümüzde, Monopoly adıyla bilinen bu oyuna ilişkin ilk kuralları icat eden kişi, çoğunluk tarafından bilinen “Charles Darrow”değildir.

Evet bilinenin aksine bu oyunun gerçek sahibi Washington’da yaşayan Lizzie Magie adındaki Amerikalı Yazar, Sanatçı, oyun tasarımcısı bir kadındır. 

Lizze Magie 1903 yılında The “Landlord’s Game” adını vererek tasarladığı bu oyunun patentini almak için başvuru da bulunan ilk kişiydi, sonradan “Monopoly”’e dönüşecek olan “The Landlord’s Game”’i yaratma hikayesinden önce, döneminin şartlarına göre son derece sıra dışı bir kişiliğe sahip olan bu kadından biraz bahsetmek istiyorum sizlere: 

Lizzie Magie, stenograf ve sekreter olarak çalışıp hayatını kazanan ancak bununla birlikte şiir ve kısa hikayeler yazan, kendi komedi şovlarını sahneleyen bir sanatçıydı. 1886 yılında doğan Magie, gazeteci babası James Magie’nin etkisiyle küçük yaştan itibaren habercilik ve siyasi tartışma ortamlarına aşina bir şekilde yetişmiştir. Tekelcilik karşıtı Henry George’un “Progress and Poverty” (İlerleme ve Yoksulluk) isimli eseri, baba James ve kızı Lizzie’yi oldukça derinden etkilemiştir, Henry George’un eseri ile dönemin yoksulluk içindeki şartlarının birleşimi, Magie’lerin sol görüşlü, tekelleşme karşıtı görüşler benimsemesine yardımcı olmuş ve ironik bir şekilde bu eser “Monopoly” oyununun ilk versiyonu olan “The Landlord’s Game”’in esin kaynağı olmuştur.

Bu düşünceler içerisinde Lizzie Magie, sonunda Landlord's Game isimli masa oyununu yaratmıştır. Bu oyunda iki farklı kural seti bulunmaktaydı. İlki servetin tüm oyuncular tarafından bölüşüldüğü tekel karşıtı bir modelken. İkinci kural seti ise tek bir oyuncunun tekelleşerek diğer oyuncuları ezdiği ve her şeye sahip olduğu bir modeldi. Bu oyun Monopoly oyununun atası sayılmaktadır.

İki farklı oyun modeli yaratmasının nedeni ise ikisini de oynayan kitlelerin, ahlaki açıdan servetin paylaşıldığı kural setine yöneleceğini düşünmesidir.

Fakat işler Magie'nin istediği gibi gitmedi. 1903 yılında oyunun patentini alan Lizzie Magie'nin yarattığı bu oyun zamanla solcu, aydın kesimler tarafından anti-tekelci modeli çok tercih edilse de, oyunun ve Magie'nin başına gelen talihsiz şeyler oyunu bizim bugün bildiğimiz hale getirdi.

1930'lara gelindiğinde Charles Darrow, Landlord's Game oyununun tekelci versiyonunu keşfeder ve oyunu kendisinin bulduğu yeni bir oyunmuş gibi piyasaya sürer.

Her dönemde olduğu gibi o dönemde de sahtekarlar vardı, oyunun gerçek yaratıcısının, uzun yıllar boyu oyunu kendisinin bulduğunu iddia etmiş olan ve uzun yıllar kamuoyunun dikkatlerini üzerine çeken Darrow değil, Lizzie Magie olduğu ne yazıkki uzun süre sonra anlaşılmıştı, maalesef bu süreçte oyun haklarını Parker Brothers'a satan Darrow, satıştan haksız yere milyonlar kazanmıştı.

1930'larda Lizzie Magie, Darrow'un iddialarına karşın bir şekilde sesini duyurur ve oyunun kendisine ait olduğunu ortaya koyar, bu durumu fark eden şirket Lizzie Magie ile bir anlaşma yapar. Dolayısıyla Landlord’s Game ve birkaç masa oyunu çalışmasınının daha tüm haklarını Parker Brothers'a 500 Dolar karşılığında satar ve başkaca da telif ücreti alamaz. Oyunun günümüzde kadar yaklaşık 750 milyon kişiye ulaştığını varsayarsanız, Lizzie Mogie’nin ne derece ucuz sattığını daha iyi anlarsınız. 

Kıtaları aşıp hemen hemen her eve giren bu oyun, yıllarca üretiliş amacı bilinmeksizin oynandı.

Dünyanın farklı ülkelerinde farklı versiyonları çıkan ve yıllar içerisinde milyonlarca kişiye ulaşan bu oyunun, dünyayı kendince değiştirmeye hevesli bir kadının çabaları ve düşlerinden doğduğunu artık biliyorsunuz.

Bugünlükle bu kadar, başka bir yazımda buluşmak üzere 

Hoşçakalın, Hoş kalın.

ESRA SONGÜLER 

HABER CADDESİ EDİTÖRÜ

Modern çağ, insanı sürekli daha fazlasını istemeye teşvik eden görünmez bir sistem üzerine kurulu. Daha fazla eşya, daha fazla başarı, daha fazla görünürlük… Sanki hayatın değeri, sahip olduklarımızın sayısıyla ölçülüyormuş gibi. Oysa bu gürültünün içinden sessiz ama güçlü bir akım yükseliyor: minimalizm. Peki minimalizm gerçekten sadece az eşya ile yaşamak mı, yoksa bundan çok daha derin bir yaşam felsefesi mi?

Minimalizm çoğu zaman yanlış anlaşılan bir kavram. Pek çok kişi onu, boş evler, sade gardıroplar ve “az ile yetinmek” olarak tanımlıyor. Oysa minimalizm, eksiltmekten çok seçmektir. Hayatındaki fazlalıkları bilinçli bir şekilde ayıklamak ve geriye kalanların değerini gerçekten hissedebilmektir. Bu yüzden minimalizm bir yoksunluk değil, bir farkındalık biçimidir. Ne sahip olduklarından kaçmak ne de her şeyi reddetmektir; aksine, neyin gerçekten sana ait olduğunu anlamaktır. Günümüzde insanın en büyük sorunlarından biri, sahip olduklarıyla değil; sahip olmak istedikleriyle meşgul olması. Sürekli ertelenen mutluluklar, “biraz daha olunca” diye başlayan cümleler, hiç bitmeyen bir tatminsizlik hali… Minimalizm tam da bu döngüyü sorgular. Gerçekten neye ihtiyacımız var? Ve daha da önemlisi: Sahip olduklarımız mı bizi mutlu ediyor, yoksa biz mi onları taşımaya çalışıyoruz?

Minimalist bir yaşam, sadece fiziksel eşyaları azaltmakla sınırlı değildir. Zihinsel ve duygusal yüklerden arınmayı da içerir. Gereksiz ilişkiler, tüketen alışkanlıklar, anlamını yitirmiş uğraşlar… Bunların hepsi hayatımızda yer kaplayan ama bize katkı sağlamayan unsurlardır. Minimalizm, bu yükleri fark edip bırakabilme cesaretidir. Çünkü insan bazen fazlalıklarıyla değil, bıraktıklarıyla hafifler. Modern dünyanın tüketim kültürü, insanı sürekli bir eksiklik hissi içinde tutar. Reklamlar, sosyal medya ve popüler kültür, “yeterli olmadığımızı” hissettiren mesajlarla doludur. Minimalizm ise bu algıya karşı sessiz bir direniştir. “Daha fazlasına ihtiyacım yok” diyebilmek, aslında güçlü bir duruştur. Çünkü bu cümle, dışarıdan dayatılan standartlara değil, içsel bir dengeye dayanır. Kendi değerini, sahip oldukların üzerinden değil; kim olduğun üzerinden kurabilmektir. Minimalizmin bir diğer önemli yönü de zamanla kurduğu ilişkidir. Daha az eşya, daha az karmaşa; daha fazla odak ve daha fazla anlam demektir. İnsan, hayatını sadeleştirdikçe aslında kendine alan açar. Düşünmek, üretmek, hissetmek ve gerçekten yaşamak için… Sürekli meşgul olma hâli yerini daha bilinçli bir varoluşa bırakır. Çünkü zaman, sahip olunabilecek en kıymetli şeydir ve minimalizm, onu daha verimli kullanmayı öğretir.

Elbette minimalizm herkes için aynı anlama gelmez. Kimisi için daha az eşya, kimisi için daha az gürültü, kimisi için ise daha fazla özgürlük demektir. Ama ortak noktası şudur: Bilinçli bir yaşam. Otomatikleşmiş alışkanlıkların dışına çıkmak, gerçekten neyin değerli olduğunu sorgulamak ve hayatı bu doğrultuda şekillendirmek. Bu yönüyle minimalizm, sadece bir yaşam tarzı değil; aynı zamanda bir düşünme biçimidir.

Ancak minimalizm, bir yarış ya da gösteri haline geldiğinde özünü kaybetme riski taşır. “En az eşyaya sahip olan” ya da “en sade yaşayan” olmak gibi bir hedef, bu felsefenin ruhuna aykırıdır. Çünkü minimalizm bir kıyas değil, kişisel bir yolculuktur. Herkesin sınırları, ihtiyaçları ve yaşam koşulları farklıdır. Bu nedenle minimalizm, başkalarının hayatına bakarak değil, kendi iç sesini dinleyerek şekillendirilmelidir.

Bir başka önemli nokta da minimalizmin sadece bireysel değil, toplumsal bir etkisi olduğudur. Daha az tüketmek, daha az israf etmek ve daha bilinçli seçimler yapmak; yalnızca bireyin hayatını değil, çevresini ve dünyayı da etkiler. Bu yönüyle minimalizm, sürdürülebilir bir yaşamın da kapısını aralar. Daha azla yetinmek, aslında daha çok şeyi korumaktır.

Sonuç olarak minimalizm, azla yetinmek değil; gerçekten yeterli olanı fark etmektir. Hayatı sadeleştirmek, onu küçültmek değil; aksine daha anlamlı hale getirmektir. Belki de en büyük zenginlik, sahip olduklarımızın sayısında değil; onlarla kurduğumuz bağın derinliğinde saklıdır. Ve belki de asıl soru şudur: Hayatımızı dolduran şeyler mi bizi tanımlar, yoksa sadeleştiğimizde ortaya çıkan gerçek benliğimiz mi? Çünkü bazen insan, eksilttikçe tamamlanır

SABİHA ÜNAL

YAZAR

Banu’nun sesi adeta Emel Sayın’ı anımsatıyordu. Naifliği, konuşması, sahnedeki duruşu başka bir dönemin zarafetini taşıyordu sanki. O dönem yaptığı single ile müzik dünyasında büyük yankı uyandırmıştı. Ama onun en büyük heyallerinden biri, yıllarca hayranlık duyduğu Engin Çağlar ile aynı ortamda bulunabilmekti. İşte o hayal, bizim programımızda gerçekleşmişti. O gün stüdyoda gözlerinin içi gülüyordu… Mutluydu… Heyecanlıydı… Ve insanın içini ısıtan o güzel tebessümüyle herkese enerji saçıyordu.Programdan sonra dostluğumuz hiç kopmadı. Yıllar geçti ama Banu hep aynı samimiyetle kaldı. Defalarca röportaj yaptık, haberlerini yayınladık. Her konuşmamızda o güzel kalbini bir kez daha görüyordum. Vefayı bilen insanlardan biriydi. Günümüz dünyasında az bulunan o ince ruhlu insanlardan…

Hayatındaki en büyük güç ise annesiydi…’O benim menajerim, canımın içi, her şeyim…’ derdi annesi için. Gerçekten de birbirlerine yalnızca anne kız değil, iki yol arkadaşı gibiydiler. Annesi onun hem en büyük destekçisi hem de hayata tutunduğu dal olmuştu. Hastalıkla mücadele ettiği dönemde bile onu bir an olsun yalnız bırakmadı. Biz Habercaddesi TV’yi kurduğumuzda heyecanla aramıştım onu…’Banu gel, burada program yap…’ demiştim. Çünkü onun enerjisinin ekrana çok yakışacağını biliyordum. İnsanlara umut veren bir tarafı vardı. Kamera onu seviyordu, insanlar da öyle…Bir süre sonra annesiyle birlikte kanala geldi. Tanıtımlar çektik. Yeni projeler konuştuk. Gözlerinde yeniden umut vardı. Sanki hayata yeniden başlayacaktı…

Ama hayat bazen en güzel hikayeleri yarım bırakıyor…Meme kanseriyle verdiği savaş onu günden güne yormuştu. Bir ayağı hastanede, bir ayağı evdeydi artık. Kemoterapiler, ilaçlar, bitmeyen yorgunluk… Ama buna rağmen hiçbir zaman tamamen teslim olmadı. Güçlü görünmeye çalıştı. Acısını içine attı. Yıllarca bir kadın olarak dimdik ayakta durdu ve herkese mücadele etmeyi öğretti. Son zamanlarda kendisinden haber alamıyordum. Yaklaşık bir yıl olmuştu sesi soluğu çıkmayalı… İçimde hep bir merak vardı ama insan bazen kötü haberi duymaktan korktuğu için aramayı erteler ya… İşte öyle…Dün akşam gazeteci arkadaşım Özlem Uçar mesaj attı.‘Banu’yu kaybettik…’ dedi.

Bir an inanamadım.Hemen telefonuna sarıldım. Numara hala kayıtlıydı. Aradım… Telefon çalıyordu… Ama açan yoktu… O an insanın içine çöken o tarifsiz sessizlik var ya… İşte onu yaşadım. Sonra annesini aradım…Ve acı gerçeği öğrendim. Banu Kalender yaklaşık bir ay önce hayata sessizce veda etmişti… Ne kadar ağır bir cümle…Daha gençti… Hayalleri vardı… Yapacak işleri vardı… Söyleyecek şarkıları, kuracağı cümleleri, yaşayacağı güzel günleri vardı…Ama o, bu dünyadan sessizce ayrılmayı seçti sanki… Ardında gözyaşı bıraktı… Özellikle de yıllarca elini hiç bırakmayan annesini… Belki de en zor vedalardan biri buydu. Bir annenin evladına sessizce bakakalması…

Banu yıllarca yalnız savaştı. Hastalığa rağmen zarafetini kaybetmedi. Acılarına rağmen insanlara gülümsemeyi bırakamadı. Güçlü olmanın ne demek olduğunu herkese gösterdi. Ve sonunda hiçbir gösteriş olmadan, hiçbir şikâyet etmeden bu dünyadan usulca geçti… Şimdi geriye anılar kaldı… Bir stüdyo ışığı altında atılan kahkahalar… Kurulan hayaller… Yarım kalan projeler… Ve güzel bir insanın kalbimize bıraktığı tarifsiz iz… Bazı insanlar ölmez… Sadece sessizleşir… Sen de şimdi o sessizliğin içinde, yıldızların arasında bir yerdesin Banu… Nurlar içinde uyu güzel insan…O güzel gülüşün, merhametin ve dostluğun hep hatırlanacak…

Habib BABAR

Güzel bir üçlü değil mi ? 

Oysa yıllar öncesinde üçü de topraklarını genişletmek uğruna birbirleriyle az kan dökmemişler di. Üçüde ayrı ayrı hükümdarlık ken bugünlere gelinceye kadar, o saltanat dünyasından eser kalmamış yani ben şu imparatorun torununun torunuyum diyen kimse yok gibi.

Onların İmparatorlukları teknoloji üzerine, neredeyse tüm dünyaya kafa tutuyorlar. Çiçeklerle bezeli yeşilin her tonu ağaçları öyle sıhhatli ki kuruyan tek bir dal bile yok, gökyüzüne yükselen devasa binaları görünce içim ürperdi, belki de kıskandım.

Üç ülkede yarışa koşturulan atlar gibiler, Çin için biraz düşünsem de, Japonya ve Kore’ nin şehirleri birbirlerinin inadına çok temizler, yerlerde ne bir izmarit, ne bir kağıt parçası ne teneke kutular görebilirsiniz, sokak çöpçüleri faraş ve süpürgeleriyle kıyı köşeyi devamlı temizliyorlar, neredeyse yerlere basmaya kıyamıyacak gibiyim. 

Uzun süren bir uçak yolculuğundan sonra çıkışa doğru ilerlerken gördüğüm çirkin manzaradan kendim utandım, yerler terlik, örtü, yastık ve yenilip sağa sola atılmış kağıt parçalarıyla doluydu. Uçak motorlarını susturmadan ayağa fırlayarak kabin kapaklarını açıp eşyalarını almaya kalkan bu yolcular neden sırtlarını dayadıkları yastıkları, üstlerine örttükleri örtüleri yerlere atar ve üstlerine basarak giderlerdi ki? Bence bir anons da bunun için yapılmalı, o uçaklarda bizim evimiz gibi temiz tutulmalı. Uzun yol bahanesi, uykusuzum yorgunum sözleri yalan dolan, inişe geçildiğinde iki ucu tutulup dörde katlanacak örtüyü düzgünce koltuğa bırakıp gitmek bu kadar zor muydu? İnsanların ayaklarına dolanmak zorunda mı bırakılmalıydı? 

İlk durak Seul… şükür kavuşturana , panoramik geziyoruz, oldukça düzgün görünen şehir pırıl pırıl , insanın yüzüne gülüyor , tıpkı kendi halkı gibi , yollar tertemiz , caddeler , sokak araları her yer pir-ü pak. Binalar güzel korunmuş not vererek yürüyoruz fotoğraf çekmek için indiğimiz yerlerde. 

Sen kalk bütün kış eski yeni Kore filmleri izle sonra gel kendini burada bul mutluluğum zirve yapmış durumda. Uçakta da yanımda üç Koreli oturuyordu maşallah sessiz sedasız oturarak öyle iyi anlaştık ki gözlerimizle..Bir kere çok kibarlar, saygıyla eğiliyorlar, biz artık unuttuk o kelimeyi.

Bu yeni nesil var ya hangi kuşaksa artık hepten bilmeyecek bu kelimelerin neyi ifade ettiğini. 

Ve Seul…

Gerçekten sana ayak bastım , geziyorum adım adım , kremlerin , maskelerin beni ilgilendirmiyor ben seni geceli gündüzlü yaşamak istiyorum. Mağazaları es geçtim, satış elemanlarına gözlerim kapalı, kulaklarım tıkalı, gençlik sevdam da yok, yalnızca yemek, uyku ve bol bol gezmek yani havanı teneffüs etmek.

Seul de geçirdiğimiz üç günde etlerini çok beğenerek yediğimi itiraf edebilirim sinisiz, yumuşacık ben ki ot severim ama burada ete hayır diyemedim.

Sakuraların özellikle Kore’ye ait olduğunu öğrendim. Japonlar buradan ülkelerine taşımışlar, Kore de bir ay yaşayan Sakura ağaçları Japonya da en fazla onbeş gün yaşıyormuş, reklamı Japonyayı aşmış, dünyayı sarmış. 

Çiçeklerin artık zamanı geçmiş tek tük kalan ağaçları gördük , rüzgarla çiçekler savrulup gitmiş. Hava biraz esintili oysa üç gün sonra baharın son ayını yaşayacağız. Bir yanda modern mimari gökdelenler, alış veriş merkezleri, markaları sağlı sollu dağıtmış şık bir cadde diğer yanda tapınaklar, eski evler.

Tokyo’ya uçuyoruz , hayatımın hatasını THY uçağının inişteki içinin , fotoğrafını çekmemekle yapmışım iki uçağı mukayese ederdim , pırıl pırıl, tertemiz bir iniş , sırt örtüleri katlanmış , yastıklar koltuklara dayalı en ufak bir döküntü yok , hostesler şık ve zarif, kuğu gibiler uçağın içi oldukça ferah.

Tokyo’nun ayağımıza giydiğimiz parmak arası tokyo terlikle hiç alakası yok ama hangi akıldan çıktı ki yıllarca giydik o terlikler. Yine şık bir mimari ve devasa gökdelenler biz gelmeden bir kaç gün önce yine deprem olmuşt, hem de 7.4 şiddetinde, biz de olsa yer yerinden oynardı burada sallanan tek bir ağaç bile yok , bu sabah yine olmuş hissetmedik.

Tokyo -Osaka-Kobe - Kiyoto Bambu ormanları ve Fuji Dağı, Geyşa Mahallesi, Çay Seremonisi 

 Tekne, Hızlı Tren , Uçak, Otobüs hatta Taksi, tüm bu araçları kullanıyoruz.

 Şehirler çok güzel, çok temiz, mimarisi eşsiz , tapınaklar , gösteriler her şehirde bir otel kiminde iki kiminde üç gün kalacağız . Grup uyumlu 33 kişiyiz yedisi genç gerisi 60 ila 82 arası rehberimiz Haluk Bey son derece kültürlü, geniş bir birikime sahip, anlatımıyla hepimize dinlettiren 60 yaşında bir beyefendi, Boğaziçi mezunu, Mühendis ama rehberlikte çok çok başarılı, Turumuzun adı (Dünya Değişmeden) turumuzun adı.

 Tekneyle Fuji Dağı’nı görmek için gölde tur attık ama sis onu kapatmış bir de bulutlar o tarafa doğru akınca sanki saklambaç oynuyor gibiyiz azıcık tepesini gördüğümüzde mutluluktan bağırıyoruz , geçmişini yaşayan çocuklar gibiyiz hepimiz. Meraklı gözlerimiz Fuji’yi bulmaya çalışıyor, tahta sıralarımızdaki atlaslarımızdan başlarımızı kaldırıp dağın güzelliğini seyretmeye başladık , sis bir gidiyor bir geliyor..

Başka bir gün Bambu ormanının içine daldık, bambular rüzgarın uğultusuna ses veriyor sanki, o incecik gövdelerinde hışırtılı bir sesle şarkı söylüyor gibiler.

Ve Kiyota :

Masalsı bir şehir savaş bu şehrin güzelliğine hiç dokunmamış bombalarını diğer şehirlere atıp burayı kendi güzelliğiyle baş başa bırakmışlar. Tapınaklar bir cennetin içerisinde mücevher gibi, yeşilin tonları her ağacın cinsinde farklı, oldu bitti ağaca sevdalıyım yine de aç bir kurt gibi bakıyorum bu güzelliğe. 

Hava biraz açıyor, sonra kapıyor bir iki damla serpiştirip gidiyor yere eğilip üç beş tane taş aldım tapınağın çıkışında, benim alışkanlığım yıllardır gittiğim her ülkeden taş getiririm bir kavanoz dünya kardeşliğim var. 

Arkadaşım illada deodorant alacağım dedi ya ne Seul’de ne de Japonya da gezdiğimiz tüm şehirlerde sprey deodorant yok yalnızca roll-on var, ozon tabakasına zarar vermemek için satmıyorlarmış bu nasıl bir duyarlı insan olma hali. 

Biraz da Geyşa Mahallesini geziyoruz, yerel kimono giysili genç kızlar hemen her yerde, kiralayarak giydikleri bu giysilerin fotoğraflarını sosyal medyadan paylaşıyorlarmış. Geyşa Mahallesinde, Geyşaların misafir beyleri ağırladıkları evler kapalı bir mücevher kutusu gibi, polislerle korunuyor, dikkatli bakmak ve bir Geyşa’nın fotoğrafını çekmek yasak , saygı duyuyoruz..

Tokyo ile Osaka arasında yer alan Nara şehrini geziyoruz , geyikleriyle ünlü bu şehrin , geyiklerini ellerimizle besleyeceğiz, herkes çantasında ne varsa onu veriyor, geyikler oyun arkadaşımız gibi hiç çekinmeden yanımıza yaklaşıp beni sev ve beni besle diyor. Hiç kırar mıyız ? 

Yavaş yavaş şehri arkamızda bırakıyoruz.

Gecesi ayrı, gündüzü ayrı güzel Japonya’ ya ertesi sabah veda edip hızlı trenle Çin’ e geçiyoruz.

Şanghay’dayız:

Dünyada ne kadar çok renk varsa hepsi Şanghay da buluşmuş adeta. Kırmızı fenerler, yol boyunca sarı pembe, mavi yeşil balonlar ağaçların dallarında, sardunyalar ve diğer çiçekler alabildiğince coşmuş , havası suyu her yere dağılmış her şey o kadar can dolu ama bir o kadar da kalabalık bir şehir , çok değil bir iki evsiz var gibi , işte yine evsiz Çinlilere rast geldik yerlere kıvrılmışlar, yüzlerinde buruk bir gülümsem. Acaba Kore de ve Japonya da da evsiz yurtsuz var mıydı? Gezerken hiç görmedim, hayat herkese adil değil ne yazık ki.

Zengin Şanghay’dan sonra bürokrasinin kalbi Pekin deyiz: Oldukça sade bir şehir, 

Şanghay daki binalar gerçekten görmeye değer, bir yanda tarihi binalar diğer yanda modern mimari şık binalar, taş köprüler , çocuklar için uçsuz bucaksız oyuncak mağazaları büyükler için teknolojinin en son modelleri, küçük adamların dev adımları. 

Bence dünya onlar için bir top ve onlar elden ele bunu o kadar güzel oynuyorlar ki , mutlular mı derseniz güler yüzlü oldukları için mutlular diyebilirim. 

Öğleden sonra geleneksel “Çay Evin” de çay seremonimiz var, minik kaselerde çeşitli çayların lezzetlerini deneyeceğiz. Kaç gün geçti bilmiyorum ama en son çayımı memleketimde içmiştim.

Artık gezimizin son durağı Pekin’deyiz:

Yapacak çok iş var yeşim taşlarının nasıl yapıldığını gösteren fabrikayı ziyaret ediyoruz öncelikle , meşhur Çin Seddi’ nde yürüyüş , mahşeri bir kalabalık, Çin ipeğinden yaplan yorganlar, yastıklar, kıyafetler ve eşarplar, gelmişken bir yorgan iki yastık aldık vakumlattık, bilgisayar çantası büyüklüğünde oldu rehberimiz Haluk Beyin tavsiyesiyle, Cennet Tapınağı ve Yasak Şehri ve Tian An Men meydanını ziyarete gittik tanklar yok, gül bırakamadık ama sevgimizi bıraktık bu arada gökyüzü delirmiş gibiydi. Fındık büyüklüğündeki doluları yağdı sırtımıza, sanki savaş meydanındayız ne şemsiye, ne yağmurluk hepsi valizlerde anlayacağız sonrasında hepimiz öksürmeye başladık.  

Son İmparator filminin çevrildiği sarayın merdivenlerinde poz vermek güzeldi ve en sonunda da akşam yemeği olarak Pekin Ördeği yedik ve bu güzel üç ülkeye veda ederek havaalanına doğru yol aldık, gece uçuşumuz başlayacak birazdan. 

Geriye kalan ne varsa aklımızda getirdik , üç ülkenin üçünün de yolları kaymak gibi , kaldırımları çok düzgün , arada hafif çatlayanlar olsa da kırık ucu kalkık tek bir taş yok yürüdükçe yıllar içerisinde tüm taşlar yerine oturmuş , eğri büğrü değil caddeler çok geniş , altı gidiş altı geliş on iki şerit engelli yolları neredeyse diğer zeminle aynı seviyede. Hepsi çalışkan, hepsi temiz, rekabet elbette var ama o olmasa çalışkan olamazlar ki. Bizi taşıyan tur otobüslerimizde kristal avizelerin sallanmasına çok güldük bir de klasik dikişli püsküllü perdelerine.

Başka bir geziden başka anıları toplamak ve burada sizlerle paylaşmak isterim  

Tekrar görüşmek üzere 

Saygılar, sevgiler

FATOŞ ACAR

GAZETEC YAZAR

Bir zamanlar “orta sınıf” diye bir gerçek vardı… Ne çok zengin, ne çok yoksul… Ama en çok umut eden, en çok çalışan, en çok hayal kuran kesimdi. Bir ev sahibi olmak, bir araba almak, çocuklarına iyi bir eğitim sunmak, yılda bir kez de olsa tatile çıkabilmek… Ve hepsinden önemlisi, yarının bugünden daha iyi olacağına dair o sarsılmaz inanç… İşte orta sınıf tam olarak buydu. Hayatın yükünü sırtlayan ama geleceğe dair umudunu da kaybetmeyen insanların sessiz ama güçlü hikâyesiydi. Şimdi durup kendimize soralım: Gerçekten hâlâ var mı o hayat, yoksa sadece bir hatıradan mı ibaret kaldı?

Eskiden maaş günü geldiğinde bir rahatlama olurdu insanın içinde. “Yetmez ama idare eder” duygusu bile bir güven hissi yaratırdı. Çünkü insan en azından kontrolün kendisinde olduğunu düşünürdü. Şimdi ise maaş günü bir ferahlık değil, adeta bir hesaplaşma günü. Faturalar sıraya giriyor, kira kapıda bekliyor, mutfak masrafı her geçen gün biraz daha ağırlaşıyor. Marketten alınan poşetler hafifliyor ama ödenen tutarlar ağırlaşıyor. İnsan eve dönerken yalnızca aldıklarını değil, alamadıklarını da taşıyor aslında. Ve o kaçınılmaz soru zihnin bir köşesinde yankılanıyor: “Ben bu kadar çalışıyorum… neden hâlâ yetişemiyorum?” Bu soru artık bireysel bir serzeniş değil, toplumsal bir çığlık haline gelmiş durumda.

Zengin daha da zenginleşiyor, çünkü paranın kendine ait bir dili var ve o dil, parayı kendine çekiyor. Yatırım yapabilen, sistemi çözebilen, risk alabilecek gücü olan büyüyor, genişliyor, çoğalıyor. Parası olanın seçeneği de artıyor, gücü de. Ama orta sınıf için tablo çok daha farklı. Risk alacak birikimi yok, birikim yapacak alanı yok, hata yapacak lüksü hiç yok. En küçük bir yanlış adım bile onu yıllarca geriye götürebiliyor. Ve en acı gerçek şu ki, çalıştıkça yükselmesi gereken insanlar artık çalıştıkça yoruluyor. Emek artıyor ama karşılığı aynı oranda büyümüyor. Çaba var ama karşılığında gelen sadece yorgunluk oluyor.

Fakir kesim zaten uzun zamandır hayatta kalma mücadelesi veriyor. Onun derdi geleceği planlamak değil, bugünü atlatabilmek. Ama orta sınıf… işte kırılma tam da burada başlıyor. Çünkü orta sınıf artık ikiye ayrılıyor: yavaş yavaş yukarı çıkabilen küçük bir kesim ve sessizce aşağıya kayan büyük bir çoğunluk. Ve gerçekçi olalım, çoğunluk aşağıya doğru sürükleniyor. Bu düşüş ani değil, gürültülü değil… ama çok derin ve çok gerçek. İnsan farkına vardığında ise çoğu zaman çok geç oluyor.

Bir düşün… çocukluğunu hatırla. Belki anne ya da baban tek maaşla bir evi döndürebiliyordu. Belki hayat çok lüks değildi ama bir denge vardı. Eksik yoktu, huzur vardı. Şimdi ise iki kişi çalışıyor ama bir hayatı kurmak bile zorlaşıyor. Eskiden “çalışırsan başarırsın” denirdi. Bu cümle bir motivasyondu, bir yol haritasıydı. Şimdi insanlar çalışıyor, hem de eskisinden çok daha fazla… ama sadece ayakta kalabiliyor. Koşuyorlar ama ilerleyemiyorlar. Yoruluyorlar ama varamıyorlar.

En acı gerçek ise şu: İnsanlar artık hayal kurmaktan vazgeçiyor. Çünkü hayal kurmak bile bir lüks gibi hissettiriliyor. Umut etmek bile maliyetli bir duygu haline gelmiş durumda. Bir kahve içerken bile hesap yapan, bir ay sonrasını değil yarın sabahı düşünen insanlar var artık. Ve bu insanlar tembel değil, aksine sistemin en çok çalışan, en çok çabalayan kesimi. Ama ne yazık ki en çok sıkışan da yine onlar.

Orta sınıfın çöküşü sadece ekonomik bir mesele değil; bu aynı zamanda derin bir duygu kaybıdır. Güven kaybıdır, aidiyet kaybıdır, gelecek hissinin yavaş yavaş silinmesidir. Çünkü insan sadece parasını kaybetmez… inancını kaybettiğinde asıl o zaman yıkılır. Kendine olan güvenini, yarına dair umudunu kaybettiğinde, işte o zaman gerçek çöküş başlar.

Ama burada çok kritik bir gerçek var: Bu bir kader değil. Bu bir düzen ve her düzen değişebilir. Tarih bize defalarca gösterdi ki dengeler bozulur, sistemler sarsılır ama ardından yeniden kurulur. Bugün orta sınıf sıkışmış olabilir, evet… ama bu aynı zamanda bir uyanışın da başlangıcı olabilir. İnsanlar artık sorguluyor, artık eskiye göre daha bilinçli. “Bu böyle gitmez” diyenlerin sayısı her geçen gün artıyor.

Daha bilinçli tüketim alışkanlıkları, farklı gelir yolları arayışları, dayanışma ihtiyacının yeniden doğuşu… Bunların hepsi aslında yeni bir dönüşümün işaretleri. Çünkü artık insanlar sadece çalışmanın yetmediğini görüyor. Yeni dünya; akıl, esneklik ve cesaret istiyor. Ama belki de en çok, insanın kendi değerini bilmesini istiyor. Çünkü kendini değersiz hisseden bir insan, ne kadar çalışırsa çalışsın bir noktadan sonra tükenir.

Gerçek şu ki kimse kimseyi kurtarmayacak. Ama insanlar birbirine tutunursa, birbirini anlarsa, birbirine destek olursa… işte o zaman her şey değişebilir. Zengin daha zengin olabilir, fakir daha yorgun olabilir… ama orta sınıf eğer gerçekten uyanırsa, oyunu değiştiren taraf olabilir. Çünkü orta sınıf sadece bir ekonomik grup değildir; o, toplumun omurgasıdır. O kırılırsa, her şey kırılır. Ama o ayağa kalkarsa, her şey yeniden şekillenir.

Ve belki de bu yazının en net, en vurucu cümlesi şu: Sorun sadece para değil… sorun, sistemin sana sürekli “yetmiyorsun” hissi vermesi. Ama gerçek bu değil. Sen yetersiz değilsin. Sadece yanlış bir oyunun içinde, doğru hamleleri yapmaya çalışıyorsun. Ve bu, senin hatan değil.

Şimdi kendine dürüstçe şu soruyu sor: Ben gerçekten yaşıyor muyum, yoksa sadece yetişmeye mi çalışıyorum? Eğer cevabın seni rahatsız ediyorsa, bilin ki değişim tam da o rahatsızlığın içinde başlar. Çünkü fark etmek, dönüşümün ilk adımıdır.

Unutma… orta sınıf kaybolmaz. Ya dönüşür… ya da yeniden doğar. Ve belki de tam da şu an, o yeniden doğuşun eşiğindeyiz.

Bir sonraki yazımda görüşmek üzere kıymetli okurlarım 

SEÇİL ESKİOĞLU

GAZETECİ - YAZAR

Mendil…. Şarkılara konu olmuş, şiirlere tema… 

“Sallasana, sallasana mendilini,

Akşam oldu göndersene sevdiğimi”

Rahmetli Safiye Ayla, yanık sesiyle bu şarkıyı seslendirirken sevgilileri çağırıyordu !

Oysa ki Yahya Kemal Beyatlı “Sessiz Gemi” şiirinde 

“Hiç yolcusu yokmuş gibi sessizce alır yol,

Sallanmaz o kalkışta ne mendil, ne de bir kol” 

Derken.. ölümü anlatmaktadır…

Mendil öyle yada böyle hayatımızın vazgeçilmez bir parçasıdır, cebimizde yada çantamızda mutlaka bulunur. 

Bilmem bugüne kadar hiç dikkat ettiniz mi, tüm mendiller kare şeklinde üretilir, 

Gerek kumaş olsun gerekse, kağıttan yapılsın mendillerin eni ve boyu eşittir elbette bu bir tesadüf değildir mendilin geçmişi yasalara dayanır. Fransa'da yayınlanan bir kararname ile kare üretildi ve hala kare olarak kullanılır. 

Mendil cebinizde taşıyıp bir şeyleri silmek için üretilmedi. 

Eskiden mendiller sosyal bir sınıf özelliği taşırdı, çiçeklerin olduğu gibi mendillerinde bir anlamı vardı, 

"Vedalaşırken sallanan mendil" 

“Sana sadık kalacağım” anlamına geliyordu.

"Camdan sarkıtılan mendil" 

Şu an ailemin yanında gözetimdeyim anlamındaydı.

"Kendisine bakıldığını gören kadın veya erkek tesadüfen mendilini kendi önüne düşürünce" 

Benim kalbim başkasında demek oluyordu.

Fakat bazı anlarda ise;

"Pencereden savrulan mendil" 

Ona aşkını ilan etmek ve savrulan mendili alan kişide aşkına cevap vermek anlamında idi.

Osmanlıda ise mendillerin rengi önemli idi

Beyaz olan mendil; "Seni çok seviyorum"

Kenarları mor mendil; "Çok çapkınsın"  

Eflatun mendil; "Yarın penceremin önünden geçiniz" 

Mavi mendil; "Bugün çok hüzünlüyüm" 

Sarı mendil ise "Hastayım" demekti.

Tabiki günümüzde bunların hiçbiri kalmadı, Kullan-At felsefesi öne çıktığı için tek kullanımlık mendiller de kağıt oldu.

Kağıt mendilin icadı aslında farklı bir amaç güdülerek yapılmıştı. Yaralanan askerlerin tedavilerinde önceleri pamuk kullanılıyordu. Birinci Dünya Savaşı sırasında pamuk kıtlığı nedeniyle yeni, emici bir bandaj üretilmişti. Üretici Kimberly Clark firması bu ürününe selülozlu pamuk anlamında “Cellucotton’s” adını vermişti, savaştan sonra geliştirilen ürün kadınlar için havlu olarak düşünülerek piyasaya sürüldü ve daha çok gösteri dünyasında makyaj silmek için kullanılır oldu.

Kleenex adıyla geliştirilen model, sinema artistleriyle yürütülen reklam kampanyasıyla kısa sürede başarıya ulaşarak kadınların çantalarına girdi. Firmaya gelen mektuplarda ise kadınlar kocalarının “Krem mendilleri”ne burunlarını sildiğinden şikayet ediyor, erkeklerse erkekler için de modeller üretilmesini istiyordu. 1921 yılında üretilen, tek tek kağıt mendil almaya yarayan özel kutuyla “Kleenex” tüketimi daha da arttı.

1969'da Eczacıbaşı, Kocaeli’nin Karamürsel ilçesi sınırları içinde İpek Kağıt Fabrikasını kurdu. 

Türkiye'de ilk kez kağıt mendil üretilecekti. Bez mendillerin sadece aksesuar olarak ceketlerin yakalarını süslemediği, pantolonların arka ceplerinde mutlaka bulunduğu yıllardı. 

Nejat Eczacıbaşı, Avrupa'da gördüğü bir ürünü Türkiye'ye getirmeye karar vermişti amacı kağıt mendille Türkiye’yi tanıştırmaktı Bugün sıradan gibi gözüken kağıt mendil üretme, o günün Türkiye'si için hayaldi. Orta yaş grubu hatırlar kağıt mendil Türkiye için büyük bir olaydı. 

Biz kağıt mendili Selpak olarak tanıdık ve öyle kaldı, bugün çok çeşitli markalarda kağıt mendil üretilse de, bizler yine kağıt mendil denilince Selpak aklımıza gelir, işte bu Selpak ismi nereden doğdu derseniz onu da araştırdım. Selpak ismi bir fabrika işçisinin önerisiyle çıkmıştı.  Şöyle ki. 

“Sel” Selüloz'dan, “Pak” ise temizlikten geliyordu sonuçta Selpak böyle doğdu. 

Selpak ilk piyasaya çıktığında satmadı. İnsanların alışkanlıkları kolay değişmiyordu. Buna rağmen Eczacıbaşı pazardan çekilmek bir yana pazarı büyütme kararı aldı. 

1970'te Selpak’ın ilk reklamları Erol Günaydın ile çıktı sanatçı televizyonda ‘‘At o çaputi al buni’’ diye kağıt mendil sallıyordu...

İlk bakışta masum bir istekti. ‘‘At o çaputi, al buni’’ Siyah-beyaz televizyon ekranlarının başında oturanlar, şaşırdılar. Bu da ne demek? Bez mendili atıp da ne olacak? Diye düşündüler

Sanatçı Erol Günaydın, sık sık ‘‘At o çaputi, al buni’’ diye tekrarlıyor; bir yandan da elindeki kağıt mendili sallıyordu. İşlemeli, sırmalı, oyalı bez mendilleri atın, atın. ipeklileri, ketenleri hepsini atın!

1970'den itibaren günlerce yayınlanan bu reklam aslında açık bir savaş ilanıydı. Bir tüketim kalıbını kırmayı amaçlıyordu. Yok edilmek istenen öyle 15-20 yıllık tarihi olan bir alışkanlık değildi. Yüzyıllar öncesinden gelen bir mendil kültürüydü söz konusu olan ve başarılı oldularda, yavaş yavaş bez mendiller yok olmaya başlarken, kağıt mendiller piyasayı doldurmaya başlamıştı. Tabiki hijyen bakımından bir numaraydı diyebilirim, Kullan-At, sonra yenisini al, onu da kullan ve at.. Yıkama, ütüleme derdi de ortadan kalkmıştı…  

Selpak önce oteller, restoranlar ve kafelere sonra da evlere girdi. Yıllar içinde kağıt mendil ve hatta neredeyse peçete kelimesi bile kayboldu bunların yerini “Selpak” aldı. 

Yıllar sonra Bülent Eczacıbaşı, bir röportajında, "Alışkanlıkları değiştiren en önemli markamız Selpak" derken sonrasında çok daha çarpıcı bir ifade kullanıyordu: "Rakip markalar bile bizim markamızla talep ediliyor" 

Gerçekten de öyleydi. Selpak bir markanın, bir ürünün ötesine geçmiş bir dil olmuştu. 

1989'da ise Eczacıbaşı, Selpak için Amerikalı şirket Georgia-Pasific ile ortak oldu, kapasite büyüdü, teknoloji arttı, marka güçlendi. Selpak global sistemin içindeydi.  2012'de ise Eczacıbaşı, ABD'li ortağından hisseleri geri aldı tamamen yerli bir marka olmuştu ama global pazar hedefinden de vazgeçmedi. 

Günümüz gençlerini oluşturan Z kuşağı bez mendillerle tanışamadan onlar tarihin karanlıklarına gömülmüştü… 

Haftaya başka bir yazımda buluşmak üzere hoşçakalın ama hep dostça kalın 

CELAL KODAMANOĞLU

GENEL YAYIN KOORDİNATÖRÜ

Bazı kelimeler vardır, sadece söylendiğinde bile insanın içini ısıtır. “Anne” de işte tam olarak öyle bir kelimedir; bir sığınak, bir başlangıç, bir ömürlük izdir. Hayatın en başında gözlerimizi açtığımız o ilk anın görünmeyen kahramanı, ağladığımızda sesimizi ilk tanıyan, gülüşümüzü en içten duyan, varlığıyla dünyayı anlamlı kılan o eşsiz varlık… Anneler, sadece bizi dünyaya getiren değil; bizi her gün yeniden büyüten, yeniden kuran, yeniden var eden görünmez mimarlardır. Bu yüzden Anneler Günü, bir takvim yaprağından çok daha fazlasıdır; geçmişten bugüne uzanan, hatıralarla dokunmuş, duygularla derinleşmiş bir sevgi günüdür.

Dün… Çocukluğun o saf ve tertemiz yıllarında, annemizin dizinin dibinde başlayan hayatımız… Sabahın erken saatlerinde hazırlanan kahvaltılar, ütülenmiş okul kıyafetleri, saçımıza özenle atılan tokalar, cebimize sıkıştırılan küçük harçlıklar… O zamanlar fark etmediğimiz ama bugün düşündükçe içimizi burkan o fedakârlıklar… Bir düşüşte ilk “anne!” diye bağırışımız, bir korkuda ona sığınışımız, bir başarıda gözlerinde parlayan gurur… Aslında hayatın en büyük güven duygusunu o zaman öğrenmiştik: “Annem varsa, her şey yoluna girer.” O yıllarda annemizin yorgunluğunu görmezdik; çünkü o, yorgunluğunu sevgisinin arkasına saklamayı çok iyi bilirdi.

Geçmiş… Yıllar ilerledikçe roller değişmeye başlar. Biz büyürken, annemizin ellerindeki çizgiler derinleşir, saçlarına aklar düşer, sesi biraz daha yumuşar. Bir zamanlar bizi koruyan o güçlü kadın, fark etmeden bizim de korumak istediğimiz en kıymetli varlığa dönüşür. O anıları düşündükçe, insanın kalbinde bir şeyler sızlar; çünkü her hatıra, içinde hem mutluluk hem de hafif bir özlem taşır. Bazen bir yemek kokusunda, bazen bir sözde, bazen de sessiz bir akşamda annemizin varlığını daha derinden hissederiz. Onun söylediği basit gibi görünen sözlerin aslında hayatın en büyük dersleri olduğunu yıllar sonra anlarız. “Üşütme”, “kendine dikkat et”, “aç kalma”… Bunlar sadece cümle değil, sevginin en sade ama en güçlü hâlidir.

Bugün… Artık büyüdük. Hayatın telaşı, sorumluluklar, zamanın hızla akışı derken çoğu şeyi geç fark eder olduk. Ama anneler değişmedi. Onlar hâlâ aynı sabırla, aynı içtenlikle, aynı koşulsuz sevgiyle hayatımızın en sağlam yerinde duruyor. Belki artık eskisi kadar sık sarılamıyoruz, belki her gün arayamıyoruz, belki bazen ihmal ediyoruz… Ama gerçek şu ki; içimizde taşıdığımız en derin bağ, hâlâ annemizin sevgisidir. Onun varlığı, bize görünmeyen bir güç verir; ne kadar yorulsak da, ne kadar düşsek de yeniden ayağa kalkmamızı sağlar. Çünkü bir anne, çocuğunun hayatına sadece dokunmaz; onun ruhuna yerleşir.

Anneler Günü işte tam da bu yüzden sadece bir kutlama günü değildir. Bu gün, fark edemediğimiz sevgileri hatırlama, dile getiremediğimiz duyguları ifade etme, gecikmiş teşekkürleri sunma günüdür. Belki bir sarılma, belki bir “iyi ki varsın”, belki de içten gelen birkaç cümle… Çünkü anneler büyük hediyeler değil, küçük ama gerçek sevgiler ister. Onlar için en değerli şey, unutulmamaktır.

Ve sonuç olarak… Hayat bize birçok şey öğretir ama en büyük ders, annemizin sevgisinde saklıdır. Çünkü o sevgi karşılıksızdır, sınırsızdır, zamansızdır. Bir anne, çocuğunu sadece doğurmaz; onu her gün yeniden hayata bağlar. Bu yüzden bazı insanlar hayatta çok şey kazanır ama annesinin sevgisini kaybeden, aslında en büyük eksikliği yaşar. Varlığıyla huzur veren, yokluğuyla içimizde derin bir boşluk bırakan anneler… Onlar, bu dünyanın en sessiz kahramanlarıdır.

Bugün, geçmişin hatıralarını, bugünün kıymetini ve yarının özlemini bir araya getiren o en özel gün… Anneler Günü… Eğer annen yanındaysa, sarıl ve sıkıca tut; eğer uzaktaysa, sesini duyur; eğer artık bu dünyada değilse, onu kalbinde yaşat… Çünkü bir anne asla gerçekten gitmez. O, her zaman kalbin en derin yerinde, en sıcak haliyle yaşamaya devam eder.

İyi ki varsınız… Ve iyi ki “anne” diye bir gerçek var bu hayatta.

Haftaya başka bir yazimda görüşmek üzere sevgili okurlarim ?

SEÇİL ESKİOĞLU

GAZETECİ / YAZAR

Bugün herkes annesine sarılırken, annesinin elini öperken, telefon açıp ‘Anneler Günün kutlu olsun’ derken, ben yine geçmişin içinde seni arıyorum. Bir fotoğrafın gözümün önüne geliyor, sesin kulağımda yankılanıyor. O sıcak bakışların, o şefkat dolu ellerin, saçımı okşayışın… Hepsi dün gibi aklımda. Ama ne acıdır ki insan bazı şeyleri sadece hatıralarda yaşayabiliyor artık.

Anne… Sen gittikten sonra hayat devam etti belki ama hiçbir şey tamamlanmadı. İnsan annesini kaybedince sadece bir insanı kaybetmiyor. Sığınacağı limanı kaybediyor. Koşulsuz sevgiyi kaybediyor. Dünyada ‘Ben ne olursa olsun onun yanındayım’ diyen tek kişiyi kaybediyor. İşte ben, tam 39 yıldır bu eksiklikle yaşıyorum.

Bazen çok yorulduğumda seni düşünüyorum. ‘Annem şimdi yanımda olsaydı bana ne derdi?’ diye geçiriyorum içimden. Eminim yine o güzel kalbinle beni teselli eder, ‘Geçecek yavrum’derdin. Çünkü anne sesi insanın ruhuna iyi gelen bir dua gibiymiş meğer. Sen gidince bunu daha iyi anladım.

Yıllar geçti anne… Saçlara aklar düştü, mevsimler değişti, insanlar geldi geçti hayatımdan. Ama senin yerin hiç dolmadı. Kimse senin gibi bakmadı bana. Kimse içimdeki yarayı senin gibi hissedemedi. İnsan kaç yaşına gelirse gelsin, annesiz kalınca içinde hep eksik bir çocuk taşıyormuş.

En çok da özel günlerde canım acıyor. Bayramlarda, doğum günlerinde, Anneler Günü’nde… Çünkü herkesin bir annesi oluyor yanında, benimse sadece dualarım kalıyor. Sessiz dualar… İçimde büyüyen özlem… Ve bir türlü dinmeyen o hasret…

Bazen sokakta yaşlı bir anne görünce gözlerim doluyor. Bir çocuğun annesine sarıldığını görünce içim titriyor. Çünkü insan en çok sahip olamadığı şeye yanıyor. Ben de yıllardır bir kez daha sana sarılabilmenin hayalini taşıyorum içimde. Bir kez daha sesini duyabilmek… Bir kez daha ‘Yavrum’ deyişini işitebilmek… Dünyalara bedel olurdu bana.

Derler ya, zaman her şeyin ilacı diye… Değilmiş anne. Zaman sadece özlemi büyütüyormuş. İnsan yıllar geçtikçe annesinin değerini daha da derinden anlıyormuş. Bugün dönüp geçmişe baktığımda, senin fedakârlıklarını, sevgini, emeğini daha iyi görüyorum. Meğer bir anne, evladının dünyasıymış. Senin yokluğunda öğrendim bazı acıların hiç geçmediğini…

İnsan kalabalıkların içinde bile annesiz hissedebiliyormuş kendini. Gülse bile içinde eksik kalan bir taraf oluyormuş. Çünkü anne sadece bir insan değilmiş; huzurmuş, güvenmiş, merhametmiş, evmiş…

39 yıl oldu anne… Tam 39 yıldır içimde aynı cümle yankılanıyor. Keşke yanımda olsaydın…’ Bir kahveni içebilseydim… Elini tutabilseydim… Sana sarılıp içimde biriken her şeyi anlatabilseydim… Belki o zaman biraz hafiflerdi içimdeki bu yük. Ama biliyorum… Sen artık gözle göremediğim bir yerdesin. Belki beni uzaktan izliyor, dualarınla hâlâ koruyorsun. Ben de bugün seni özlemle, rahmetle ve dualarla anıyorum. Mekânın cennet olsun güzel annem… Toprağın incitmesin seni.

Anneler Günün kutlu olsun anne… Sensiz geçen bunca yıla rağmen, kalbimde hâlâ en sıcak yerde sen varsın. Ve ben nefes aldığım sürece seni hep özlemle anacağım…

Habib BABAR

Bir yanda savaştan yeni çıkmış, sefalet ile boğuşan bir ülke, bir yanda dünyanın o dönemdeki en büyük tehdidi Adolf Hitler, bir diğer yanda ise tüm bu olaylara masumiyetiyle tanıklık eden bir çocuk… Film bize umut ile masumiyet arasındaki gizemli ve bir o kadar da naif bir ilişkiyi anlatıyor. 1991 yapımı “Piano Piano Bacaksız” Kemal Demirel’in aynı adlı romanından Tunç Başaran tarafından beyazperdeye uyarlandı. Bu film gösterildiği dönemde kapalı gişe oynamıştı…

Piano … yani Türkçe adı ile Piyano… İtalyanca bir kelimeydi anlamı “Yavaş” Müzikte ise “ Yumuşak, hafif” anlamını taşıyordu, bu film hafızalarımızda hep kaldı unutulmadı.

Sizlere bu unutulmaz filmi detaylarıyla anlatmak isterdim, ama konumuz film değil… Konumuz: Piyano ya da orijinal adı ile Piano… 

Keyifli bir müzik yolculuğu yapacağız hazır mısınız? Tarihin inişli çıkışlı yokuşlarında dolaşırken, Piyano’nun tarihçesine uzanalım, bu hepimizin gıpta ile baktığı büyüleyici enstrümanın köylerden günümüze uzanan serüvenine bir göz atalım. Piyano, sadece telleri ve tuşlarıyla değil, aynı zamanda zengin tarihi ve kültürel mirasıyla da müzik dünyasının kalbini oluşturur.

Gerilere, çok gerilere gidecek olursak Avrupa'da müzik aletleri de dahil olmak üzere birçok yeni şeyin keşfedildiği ve icat edildiği Rönesans dönemine kadar uzanmamız gerekecek.

Çekiçli Santur adı verilen bir enstrüman sizlere yabancı olmasa gerek, daha çok sokak şarkıcılarının çaldığı, tahta bir kutu üzerine gerilmiş ve farklı perdelere ayarlanmış teller ve bu tellere yumuşak keçe kaplı iki çekiç ile vurularak çalınan bu enstrümanla ruhumuzu okşayan bir müzikle karşılaşırız, işte bu Çekiçli Santur, Piyano’nun ana temasını oluşturur… Kısaca piyano bu enstrümandan esinlenerek icat olmuştur desem asla abartmış olmam..   

Tabi ki bu Çekiçli Santurla kalmadı, daha sonraki yıllarda, yine gerilmiş ve farklı perdelere ayarlanmış tellerden oluşan bir dizi kullanan Klavsen ortaya çıktı. Bu Klavsenin günümüzdeki piyanoya benzer bir klavyesi vardı. Bir tuşa bastığınızda, enstrümanın içindeki bir çubuk yukarı doğru itilir, çubuğun üzerinde bulunan pim teli çekerdi. Klavsen o günlerde çok popüler bir enstrüman haline geldi ancak bir dezavantajı vardı, herhangi bir tuşuna ne kadar sert veya yumuşak basarsanız basın, ses her zaman aynı çıkıyordu.

Müzisyenler uzun uzun düşündüler, sonunda günümüz piyanonun atası diyebileceğimiz “Klavikord”u buldular, Klavikord da Klavsen gibi çalışıyordu, ancak aradaki fark tel çekmek yerine, bir tuşa basıldığında küçük bir metal parçası tele vuruyordu, tuşa ne kadar sert ve hızlı basarsanız, tele o kadar sert vuruluyordu. Bu müzisyenlerin Klavikordu klavyeli çalgıdan daha etkileyici bir şekilde çalmasına olanak sağladı. Ne yazık ki Klavikord büyük bir salonda veya diğer enstrümanlarla birlikte çalınacak kadar yüksek sesli değildi, istenileni verememişti… 

İşte insanların birşeyleri bulma çabasıyla günler günleri kovalardan, İtalya'da Bartolomeo Cristofori adında bir Klavsen yapımcısı, Klavsen gibi yüksek sesli, ancak Klavikord gibi dokunmaya duyarlı bir enstrüman yapmak istiyordu, bu yüzden Çekiçli Santurdan ilham alarak bir tuşa basıldığında yumuşak kaplı bir çekici tele vuran bir enstrüman yaptı. Tuşa ne kadar sert basılırsa, çekiç o kadar sert vuruyordu, tele vurulduktan sonra, çekiç geri düşerek telin serbestçe titreşmesine izin veriyordu. Tuş basılı tutulduğu sürece tel titreşiyordu, ancak tuş bırakılır bırakılmaz bir susturucu teli susturuyordu. Bu çok karmaşık bir mekanizmaydı, bir o kadar da dahiyaneydi, günümüzde piyanolarımızda küçük değişikliklerle hala kullanılmaktadır. Cristofori, enstrümanına İtalyanca'da “Yumuşak ve yüksek sesli selvi ağacından yapılmış klavye" anlamına gelen “Un cimbalo di cipresso di piano e forte" adını verdi. 

Cristofori'nin piyanosu büyük bir teknik başarı olmasına rağmen , piyanoların yaygınlaşması biraz zaman aldı. Almanya'da Gottleib Silbermann adında erken dönem bir piyano yapımcısı, Cristofori'nin piyanosu hakkındaki yazıları okuduktan sonra kendi piyanosunu yapmaya karar verdi. 

Cristofori'nin tasarımını, tüm tellerin susturucularını kaldırmanıza ve parmaklarınızı tuşlardan kaldırdığınızda bile tellerin çalmasına olanak tanıyan elle çalışan bir kol ekleyerek geliştirdi. Silbermann yeni piyanosunu Johann Sebastian Bach'a gösterdiğinde, Bach ilk başta yüksek notaların düşük notalara göre çok yumuşak olduğundan şikayet etti. Silbermann bazı iyileştirmeler daha yaptı ve sonunda Bach'ın onayını aldı hatta Bach “Silbermann Piyanoları”nın yetkili satıcısı olarak ilk piyano satıcılarından biri oldu. Bach, enstrümana “Piano Et Forte" (yumuşak ve yüksek sesli) adını verdi; zamanla bu enstrüman “Piano Forte", “Forte Piano" olarak anılmaya başlandı ve günümüzde bu dinamik enstrümana bizler “Piyano" diyoruz.

İlk piyanonun doğuşundan üç yüz yıl sonra, artık dünyanın her yerinde, konser salonlarından kendi oturma odanıza kadar Piyano çalındığını görebilirsiniz. Geniş bir ton, ses yüksekliği, renk ve ifade yelpazesi üretme yeteneği bakımından eşsiz bir enstrüman. Belki de bu yüzden, yüzlerce yıldır insanlar Piyano etrafında toplanıp birlikte dinlemeyi ve şarkı söylemeyi seviyorlar. Benim canım yeğenim Sarp’ta iyi bir Piyano sanatçısı olma yolunda ilerliyor, okulunda verdiği piyano resitallerini dinlerken duyduğum mutluluk ve gururu tarif edemem. Piyano’nun bu ilginç tarihini yazmama biraz da Sarp’ım vesile olmuştur. Teşekkürüm Piyano’yu bulanlara ve şahane resitalleri ile beni mutlu eden canım Sarp’ıma..

Bugünlükle bu kadar, başka bir yazımda buluşmak üzere 

Hoşçakalın, Hoş kalın.

ESRA SONGÜLER 

HABER CADDESİ EDİTÖRÜ

Eskiden dostlukların başka bir ağırlığı vardı. İnsanlar birbirinin derdiyle dertlenir, sevincine sevinirdi. Bir sofrayı paylaşmak, bir çayı bölüşmek bile samimiyetin göstergesiydi. Şimdi ise çoğu ilişki menfaat üzerine kurulmuş durumda. İşin varsa arayan çok, düştüğünde yanında duran yok. İnsanlar artık dostluğu bile çıkar hesabıyla yaşıyor. Maddi imkanın, makamın, çevren varsa herkes yanında; ama işler tersine döndüğünde bir bakıyorsun etraf bomboş.

Ne yazık ki bu devirde insanların çoğu iyi gün dostu olmuş. Gülüyorsan yanında, ağlıyorsan uzağında. Başarıların alkışlanıyor ama acıların paylaşılmıyor. Oysa gerçek dost dediğin sen konuşmadan derdini anlayandır. Herkes sırtını döndüğünde bile yanında dimdik durandır. Zor gününde seni yalnız bırakmayan, düştüğünde elinden tutandır.

Bugün birçok insan yalnızlıktan şikayet ediyor ama aslında yalnızlığın sebebi sahte dostluklar. İnsan bazen yıllarını verdiği insanların gerçek yüzünü bir günde görüyor. En çok da buna kırılıyor. Çünkü dost bildiğin kişinin yabancı çıkması, yabancının zarar vermesinden daha ağır geliyor insana.

Zor zamanlar insanın çevresini tanıdığı en büyük sınavdır. Sıkıntı geldiğinde çil yavrusu gibi dağılanlar dost değildir. Sadece iyi günün kalabalığıdır onlar. Gerçek dost ise fırtına koptuğunda belli olur. Herkes giderken kalabilendir dost. Menfaati bittiğinde değil, nefesi yettiğince yanında olandır.

Bu devir gerçekten başka devir. İnsanlar artık samimiyetten çok çıkarın peşinde koşuyor. Ama yine de insan, bir tane gerçek dosta sahip olduğunda dünyanın en zengin insanıdır. Çünkü gerçek dostluk kolay bulunmaz. Bulunduğunda da kıymeti bilinmelidir.

BİRDE VEFADAN ALMAYAN FIRSATÇILAR VAR

Bir insana bazen hiçbir karşılık beklemeden fırsat verirsiniz. Elinden tutarsınız, yanında olursunuz, düştüğünde kaldırırsınız. Sadece iyi olsun diye uğraşırsınız. Çünkü insanlık bunu gerektirir dersiniz. Vefa gösterirsiniz, emek verirsiniz, zaman harcarsınız. Ama gün gelir yollar ayrılır ve o değer verdiğiniz insanların gerçek yüzü ortaya çıkar.

En acısı da ne biliyor musunuz? İyilik yaptığınız insanların size karşı vefasız olması… Bir zamanlar sizinle aynı masada oturan, sizi yok saymaya başlar. İşleri bitince ne bir selam kalır ne bir hatır. Sanki hiç tanışmamış gibi davranırlar. Üstelik bunu büyük bir marifetmiş gibi yaparlar.

Bugün sosyal medya çağında yaşıyoruz ya… İnsanların karakteri de artık bir engelle tuşuna sığmış durumda. Önce sosyal medya hesaplarınızdan engellenirsiniz. Sanki hayatın merkezinde sosyal medya varmış gibi… Oysa insan düşünüyor, onun hesabında olmuşsun ne yazar, olmamışsın ne yazar? Gerçek dostluk bir takip listesine sığar mı? Bir insanın değerini sosyal medya mı belirler? Elbette hayır.

Ama mesele engellenmek değil aslında. Mesele, zamanında sizden faydalanan insanların sonra hiçbir şey olmamış gibi üç maymunu oynaması. Görmedim, duymadım, bilmiyorum tavırlarıyla ortalıkta dolaşmaları. İşleri düşünce kapınızı çalanların, işleri bitince yüzünü çevirmesi insanın zoruna gidiyor. Çünkü insan yapılan kötülüğü değil, yapılan iyiliğin unutulmasını kaldıramıyor.

Bazı insanlar vardır, işi bitene kadar sizi över, yanınızda durur, dost görünür. Menfaat kapısı kapanınca da ilk onlar kaybolur. İşte o an anlarsınız ki onların derdi dostluk değilmiş, sadece çıkar ilişkisiymiş. Vefa bilmeyen insanın sevgisi de dostluğu da samimiyeti de geçicidir.

Hayatta en büyük hayal kırıklığı düşmandan değil, dost bildiklerinden geliyor. Çünkü insan yabancıdan kötülük bekler ama iyilik yaptığı kişiden nankörlük görünce içi kırılıyor. Hele bir de emek verdiğiniz insanların size karşı küçücük bir vefa göstermemesi insanın içinde derin bir yara bırakıyor.

Ama yine de karakter sahibi insan değişmez. İyilik yapan, yine iyilik yapar. Vefa bilen, yine vefasını korur. Çünkü herkes kendi karakterinin yansımasını taşır. Kimisi yapılan iyiliği ömür boyu unutmaz, kimisi ise ilk fırsatta sırtını döner. Bu da onların nasıl insan olduğunu gösterir.

Bu yüzden artık kimseye kırılmadan, kimseye fazla anlam yüklemeden yaşamak gerekiyor. Çünkü bu devirde bazı insanlar dostluğu menfaat bitene kadar sürdürüyor. Sonrası ise sessizlik, vefasızlık ve koca bir yabancılık.

Habib BABAR

İstanbul’da yaşamak, bir mevsimin içine sıkışmak gibi değil; aksine, tüm mevsimleri aynı günün içinde solumaktır. Özellikle ilkbaharda… Şehrin üstüne çöken o tuhaf canlılık, bir yandan umut gibi kokar, diğer yandan insanın omuzlarına çöken görünmez bir ağırlık bırakır. Ağaçlar çiçek açar, martılar daha yüksek sesle bağırır, vapurlar daha kalabalık kalkar. Ama kimse tam olarak hafiflemez.

İstanbul kalabalıktır. Bu, artık sadece bir gözlem değil, bir gerçeklik biçimidir. Sabahın erken saatinde metrobüs duraklarında, vapur iskelelerinde, dar kaldırımlarda akan insan seli; birbirine değmeden ilerlemeye çalışan bedenlerin sessiz anlaşmasıdır. Herkes bir yere yetişir, ama çoğu zaman nereye yetiştiğini bilmez. Bu şehirde zaman, insanın elinden kayıp giden bir şey değil; aksine, insanın peşinden sürüklendiği bir güçtür.

İlkbahar gelir, ama İstanbul’da bahar bir mola değildir. Aksine, yaşam mücadelesinin daha görünür hale geldiği bir sahnedir. Parklarda oturan insanlar bile aslında dinlenmez; sadece yorgunluklarını daha estetik bir çerçeveye koyarlar. Bir bankta oturup Boğaz’a bakan birinin gözlerinde bile, yarının hesabı vardır. Çünkü İstanbul’da yaşamak, sadece bugünü yaşamak değildir; sürekli bir yarına hazırlanma halidir.

Bu şehir tarih kokar derler. Doğrudur. Ama İstanbul’un tarihi, sadece taşlarda, camilerde, saraylarda değildir. Asıl tarih, insanların yüzlerinde birikir. Yorgunlukta, umutla karışan o inatçı bakışlarda… Yüzyıllar boyunca imparatorluklara başkentlik yapmış bu şehir, şimdi sıradan insanların küçük mücadelelerine ev sahipliği yapar. Ve belki de en büyük tarih, tam da burada yazılır: Bir gün daha ayakta kalabilenlerin hikâyesinde.

İstanbul’da yaşamak, biraz direnmek demektir. Gürültüye, kalabalığa, belirsizliğe… Ama aynı zamanda vazgeçmemektir. Çünkü bu şehir, ne kadar yorsa da, insanı kendine bağlayan garip bir taraf taşır. Bir sabah güneşinin Haliç’in üstüne düşüşü, bir akşamüstü vapurda esen rüzgâr, bir sokak arasında duyulan eski bir şarkı… Tüm bunlar, insanın içindeki “buradayım” duygusunu diri tutar.

Belki de İstanbul’da yaşamak tam olarak budur: Yorulmak ama gitmemek. Şikâyet etmek ama vazgeçmemek. Kalabalığın içinde kaybolurken bile, kendine ait küçük bir yer bulmaya çalışmak.

Ve ilkbahar… Her şeye rağmen, yeniden başlama ihtimalini fısıldar. İstanbul’da bile.

Her zaman olduğu gibi sağlığınıza çok dikkat edin. Hoşçakalın.

MUSTAFA ÇOLAKOĞLU

GAZETECİ - YAZAR

Bazıları bir camianın ruhudur.

Sergen Yalçın da Beşiktaş için tam olarak budur.

Yıllardır futbolun içindeyim…

Binlerce maç izledim, yüzlerce futbolcu, onlarca teknik adam gördüm.

Ama bazı isimler vardır ki forma giymez sadece… O formanın karakteri olur.

Sergen Yalçın, Beşiktaş’ın karakteridir.

Bugün geldiğimiz noktada yaşananları üzülerek izliyorum.

Konyaspor maçının ardından tribünlerden yükselen tepkiler, edilen protestolar, sahaya atılan su şişeleri…

İnanın içim acıdı.

Çünkü o protestoların hedefindeki adam, bu kulübü seyircisiz dönemde şampiyon yapan adamdı.

Üstelik sadece bir kupa değil…

O sezon Beşiktaş’a üç kupa kazandıran bir Beşiktaş evladıydı.

Ne çabuk unuttuk…

O zor günlerde herkes umudunu kaybetmişken, o takım sahaya çıktığında insanların gözlerinde yeniden ışık yanıyordu.

Çünkü kulübede Sergen Yalçın vardı.

Sadece teknik bilgi değil, Beşiktaş ruhu vardı.

Mücadele vardı.

İnat vardı.

Aidiyet vardı.

Bugün ise birkaç kendini bilmezin yaptığı hareket bütün camianın üstüne yapışıyor.

Bir teknik adama değil, bu kulübün öz evladına su şişesi atılıyor.

Ve ben bunu kabul edemiyorum.

Milyon dolarlar harcanan kameralar var bu statta…

Bulun o kişiyi.

Çünkü mesele sadece bir su şişesi değil.

Mesele vefadır.

Mesele Beşiktaşlılık duruşudur.

Ve ne yazık ki bugün şunu acıyla görüyorum:

Bir zamanlar “Beşiktaşlılık duruştur” diyen camiada, o duruş yavaş yavaş kayboluyor.

Sabır yok…

Vefa yok…

Geçmişe saygı yok…

Sergen Yalçın’ın kredisi taraftarın gözünde asla bitmez sanıyordum.

Ama görüyorum ki bazı insanlar çabuk unutuyor.

Sergen gittikten sonra kaç yönetim geldi…

Kaç teknik adam değişti…

Hangisi onun verdiği futbol heyecanını verebildi?

Hangisi o havayı yakalayabildi?

Hiçbiri…

Bu yüzden bugün ilk kez içim yanarak şunu söylüyorum:

Sergen…

Belki de artık gitme zamanı.

Eğer senin değerini bilmiyorlarsa, daha fazla kendini üzmenin anlamı yok.

Çünkü sen bu camiaya zaten adını altın harflerle yazdırdın.

Şampiyonluklar unutulmaz.

O ruh unutulmaz.

O gece insanlar evlerinde ağlayarak kutlama yaparken sen onların umudu olmuştun.

Sana yapılan bu saygısızlığı yapanları ise Allah’a havale ediyorum.

Ve şunu herkes bilsin…

Sergen Yalçın sadece bir teknik direktör değildir.

Sergen Yalçın, Beşiktaş tarihinin yaşayan efsanelerinden biridir.

Efsaneler yuhalanmaz…

Efsanelere sahip çıkılır.

Burhan AKDAĞ

Kardeşlik, çoğu zaman doğal ve kendiliğinden oluşan bir yakınlık biçimi olarak kabul edilir. Aynı aile ortamında büyümek, ortak bir geçmişe sahip olmak ve benzer deneyimleri paylaşmak, bu ilişkinin güçlü ve kalıcı olacağına dair bir varsayım yaratır. Ancak psikolojik literatür, bu varsayımın her zaman geçerli olmadığını göstermektedir. Aynı ailede yetişen bireyler, benzer koşullara maruz kalsalar dahi, farklı duygusal deneyimler geliştirebilirler. Bu durum, kardeşlik ilişkilerinin yalnızca biyolojik bağlarla değil, duygusal etkileşimler ve algılanan deneyimler üzerinden şekillendiğini ortaya koymaktadır.

Kuramsal Çerçeve

Sistemik aile kuramları ve gelişimsel psikoloji perspektifine göre, aile içindeki her birey belirli roller üstlenir. Bu roller, ebeveyn tutumları, çocukların doğum sırası, mizacı ve aile içi dinamiklere bağlı olarak şekillenir. Bazı çocuklar daha fazla korunurken, bazıları daha fazla sorumluluk alır, bazıları daha görünür olurken, bazıları ise geri planda kalabilir. Bu bağlamda “görülmeme” deneyimi, açık bir ihmal ya da istismar içermese dahi, bireyin kendilik algısını etkileyen önemli bir psikolojik süreçtir.

Görülmeme Deneyimi ve Psikolojik Etkileri

Psikolojik araştırmalar, duygusal ihmalin çoğu zaman açık travmalar kadar görünür olmadığını, ancak uzun vadede bireyin benlik değeri, aidiyet hissi ve ilişkisel güveni üzerinde belirleyici etkiler yarattığını göstermektedir. Görülmeme, duyulmama ve öncelik verilmemesi gibi deneyimler, bireyde “değersizlik” ya da “önemsizlik” algısının gelişmesine zemin hazırlayabilir. Bu durum, bireyin ilerleyen yaşamında kurduğu ilişkilerde kendini geri çekme, aşırı uyum sağlama ya da sürekli onay arama gibi davranış kalıplarına yol açabilir.

Kardeş İlişkilerinde Rol ve Denge

Aile sistemleri yaklaşımı, kardeş ilişkilerinin yalnızca duygusal bağlar üzerinden değil, aynı zamanda güç, rol ve denge üzerinden şekillendiğini vurgular. Aile içinde bazı bireyler daha baskın bir konumda yer alırken, bazıları daha uyum sağlayıcı bir rol üstlenir. Bu durum, ilişkide eşitlik algısını zedeleyebilir. Çocuklukta oluşan bu rol dağılımı, çoğu zaman fark edilmeden yetişkinlik dönemine taşınır ve bireyin kardeşleriyle kurduğu ilişkiyi uzun vadede etkiler.

Yetişkinlikte Yeniden Üretim Süreci

Yetişkinlikte yaşanan birçok duygusal tetiklenme, mevcut durumdan ziyade geçmiş deneyimlerin yeniden üretimi olarak değerlendirilebilir. Kardeş ilişkilerinde yaşanan mesafe, ilgisizlik ya da iletişim eksikliği, bireyin çocukluk döneminde yaşadığı görülmeme deneyimini yeniden aktive edebilir. Bu noktada bireyin dikkatini dışsal faktörlerden içsel deneyimlerine yönlendirmesi, psikolojik farkındalık açısından önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir.

Sınır Koyma ve Psikolojik Düzenleme

Toplumsal normlar, kardeşlik ilişkilerinin sürdürülmesini çoğu zaman zorunlu bir bağ olarak konumlandırır. Ancak psikolojik açıdan bakıldığında, her ilişkinin sürdürülebilir ya da sağlıklı olmadığı görülmektedir. Bu bağlamda mesafe koymak, bir kopuş ya da reddetme davranışı değil, bireyin kendilik sınırlarını koruma ve duygusal yükünü düzenleme biçimi olarak değerlendirilebilir. Sağlıklı sınırlar, bireyin hem kendisiyle hem de çevresiyle daha dengeli ilişkiler kurmasına olanak tanır.

Sonuç

Kardeşlik ilişkileri, biyolojik yakınlığın ötesinde, duygusal deneyimlerin şekillendirdiği karmaşık yapılardır. Aynı ailede büyümek, aynı duygusal gerçekliği paylaşmak anlamına gelmez. Görülmeme deneyimi, bireyin psikolojik gelişimi üzerinde derin etkiler bırakabilir ve bu etkiler yetişkinlikte de kendini gösterebilir. Bu nedenle iyileşme süreci, karşı tarafın değişiminden ziyade bireyin kendi deneyimini anlamlandırması ve sağlıklı sınırlar oluşturmasıyla başlar. Sonuç olarak, aidiyet her zaman doğulan yerde değil, bireyin kendine kurduğu psikolojik alanda inşa edilir.

HANIM DEMİRBAŞ

SOSYAL PEDAGOG

BİREYSEL ÇİFT VE AİLE DANIŞMANI

Türk ve Balkan kültürlerinde baharın gelişi, bereket, yenilenme ve dileklerin kabul günüdür. 

Hıdırellezde ağaçlar çiçeklenir, toprak kokusu derinleşir, günler uzamaya başlar, işte tam bu mevsim geçişinde, güzel Anadolu’mun en köklü geleneklerinden biri sessizce kapımızı çalar: Hıdırellez. 

Her yıl 5 Mayıs’ı 6 Mayıs’a bağlayan gece kutladığımız Hıdırellezin birtakım tabiatüstü güçlerle temsil edilen bu geleneğin binlerce yıllık geçmişi var başlangıcı geçmişin derinliklerinde bulunan tabiatın yeniden doğumunu simgeleyen,  güzellikleri hayatımıza davet etiğimiz Hıdırellez günü dünyanın var oluşundan beri insanların hayatında önemli bir kutlama günü olmuştur.

İnanışa göre darda kalanların yardımcısı olduğu düşünülen, halk arasında ölümsüzlük sırrına ermiş biri karada, diğeri denizde olduğuna inanılan Hızır ile İlyas’ın yeryüzünde buluştukları gün olarak düşünülür ve kutlanır. Hızır ve İlyas bu gecede birbirlerini bulabilmek için gül ağacının kokusunu takip ederek gül ağacının altına bakıp buraya yazılmış dileklerin olması için dua ederlermiş.

Bu gelenek içinde neler neler var… 

Hıdrellez gecesi Hızır’ın yeryüzüne indiği, dolaştığı ve dokunduğu şeylere bereket getirdiği inancıyla 5 Mayıs gecesi evlerdeki yiyecek ve içeceklerin ağzı açık bırakılır. Bütün bir yılın bereketli olacağı inancı vardır. Anneler hastalıklara şifa vereceği inancıyla Hıdrellez gecesi bütün sulara nur yağacağına inandıkları için kır çiçeklerini kaynatır suyunu çocuklarına içirir, o gece suya girersek eğer her türlü hastalığa karşı güçlü olacağımızı büyüklerimiz anlatırdı.

“Bereket bolluk istemenin tam zamanı”der kısmet ve talihini arayanlar için en uygun zaman dilimi olarak söylenir. Üzerimizdeki kötü enerjiden kurtulmak için küçük ateşler yakılır, dileğimizi dileyerek üzerinden atlanır. 

Evlenmek ve bahtını açmak isteyen genç kız ve kadınlar o gece yüzük, küpe gibi eşyalarını toprak bir çömleğe atarlar, çömleğin üzerine su eklenerek ağzı kilim ile kapatılır, akşam ezanından sonra çömlek bir gece boyunca bir gül ağacının dibine bırakılır. Kızların hep birlikte bez parçalarından diktikleri “bez bebek” kapatılan kilimin üzerine oturtulur. Hıdırellez gününün sabahı, sabah namazından sonra yaşı büyük olan kız; bez bebeği çömleğin üzerinden alır ve kilimi kaldırarak çömleği açar.

Çömleği ilk açan kız, elini çömleğe daldırarak suyun içinden bir obje çıkartır çıkarılan objenin sahibine :

“Maniye başlayalım, 

Şeytanı taşlayalım, 

Bu mani kime çıkarsa, 

Düğününe başlayalım” der ve sırayı çıkarmış olduğu objenin sahibine devreder. 

Çömleğin içindekiler bitene kadar sırayla maniler söylenir mani söylemi bitince kızlar ellerine darbukaları alarak türküler söyleyip eğlenirler ve böylece Hıdırellez’i kutlamış olurlar. Ayrıca Hıdrellez gecesi tuz yiyip yatarsan evleneceğin kişi rüyanda sana su verir diye de inanırlar. O gece evde cüzdanlar açık bırakılır ya da para keseleri gül ağacının altına konur. Bir kağıda Ev, Araba, İş, Aşk vb. İstekler için semboller çizilir, bu da gül ağacının altına bırakılır. 

Evimin bahçesinde kırmızı bir gül ağacı var. Komşular gece saat 24.00’da dileklerde bulunmuşlar.  Gün ağarırken uyandığımda gül ağacı dilek ağacı gibiydi.  Sabahleyin birkaç komşu geldi dilek yazılarını ağaçtan çıkarıp aldı, birkaç tanesi ağaçta asılı kaldı ….  

Gün doğmadan dilek kâğıdı alınıp suya atılır, ne kadar hızlı erirse dilekler o kadar çabuk gerçekleşir diye düşünülür, bu da bir Hıdrellez inanışıdır. Ertesi sabah kısmet dağıtıldığı inancıyla evdeki kapılar erkenden açılır. 

‘Hızır gibi yetişmek’ deyiminin kökeni de Hıdrellez ritüellerine dayanmaktadır. İnançlara her zaman saygım vardır hele ki içtenlikle samimiyetle yapılanlara. Tüm bu ritüeller tamam da Hıdırellezin kökenini anlatmak istiyorum.  

Efsanelere göre Hızır, “Yeşilin Efendisi”dir. Ab-ı hayat suyunu içerek ölümsüzlüğe ulaşmış, özellikle de bahar aylarında insanlar arasında dolanarak bolluk ve sağlık dağıtan, zor durumda olanlara yardım eden ermiş kişi yada Peygamber, olduğuna inanılır.  

İlyas ise özellikle suyla ilişkilendirilir; kuraklığa karşı koruyucu bir Peygamber olarak anılır. Hıdırellez, kısaca Bereket Peygamberi Hızır ile denizlerin hâkimi olduğuna inanılan İlyas Peygamberin yeryüzünde buluştukları gün olarak düşünülür ve kutlanır.

Tüm olumsuzluklara rağmen, umudumuzu hiçbir zaman kaybetmeyelim. Gül ağacına bıraktığımız dileklerin tümünün gerçek olması dileğiyle…  Umut ve mutluluk içinde bereket ve yazın habercisi Hıdırellez kutlu olsun, bizim yurdumuza da barış, bolluk, bereket getirsin. 

Başka bir yazımda buluşmak üzere 

Hoşçakalın, Hoş kalın.

ESRA SONGÜLER 

HABER CADDESİ EDİTÖRÜ

Bir zamanlar seçenekler sınırlıydı, hayat daha yalın ilerliyordu. İnsanlar meslek seçerken, bir şehirde yaşamaya karar verirken ya da bir ilişkiye başlarken önlerinde bugünkü kadar geniş bir yelpaze yoktu. Bu durum her ne kadar kısıtlı gibi görünse de, beraberinde bir netlik ve kararlılık getiriyordu. Bugün ise tam tersine, seçeneklerin neredeyse sınırsız olduğu bir çağın içindeyiz. Her şeyin alternatifi var, her tercihin bir üst versiyonu, her kararın bir “daha iyisi”… Peki bu gerçekten bir özgürlük mü, yoksa görünmeyen bir zihinsel yük mü?

Modern dünyanın en çarpıcı ama çoğu zaman fark edilmeyen sorunlarından biri, “seçenek bolluğu felci”dir. Bu durum, bireyin çok fazla seçenek karşısında karar verememesi, sürekli ertelemesi ve nihayetinde hiçbir adım atmaktan kaçınması olarak tanımlanabilir. İlk bakışta seçeneklerin artması, bireyin özgürlüğünü genişleten bir unsur gibi görünür. Ancak gerçekte, seçeneklerin çoğalması karar vermeyi kolaylaştırmak yerine zorlaştırır. Çünkü her seçenek, beraberinde bir kıyaslama ve değerlendirme yükü getirir.

Artık bir şey seçmek, sadece onu tercih etmek anlamına gelmez. Aynı zamanda diğer tüm ihtimallerden vazgeçmek demektir. İşte bu farkındalık, modern bireyin zihninde sürekli bir “acaba” hali yaratır. “Ya daha iyisi varsa?”, “Yanlış mı seçtim?”, “Biraz daha beklesem daha doğru bir karar verebilir miydim?”… Bu sorular, karar verme sürecini bir eylem olmaktan çıkarıp, bir kaygı döngüsüne dönüştürür.

Özellikle Z kuşağı ve onu takip eden nesiller, bu durumun tam merkezinde yer alıyor. Çünkü onlar, seçeneklerin en fazla olduğu dönemde büyüdüler. Eğitim alanında sayısız bölüm, kariyer yolunda yüzlerce alternatif, yaşam tarzında sonsuz model… Bu çeşitlilik bir yandan fırsat sunarken, diğer yandan yön kaybına neden olabiliyor. Ne olmak istediklerinden çok, neyi kaçırmak istemediklerine odaklanan bir kuşak ortaya çıkıyor. Dijital çağ, bu durumu daha da karmaşık hale getiriyor. Sosyal medya, her gün karşımıza sayısız hayat senaryosu sunuyor. Birileri kariyerinde hızla yükselirken, bir başkası dünyayı geziyor, bir diğeri kendi işini kuruyor. Bu çeşitlilik, ilham vermek yerine çoğu zaman karşılaştırma ve yetersizlik hissi doğuruyor. Çünkü insan, kendi hayatını başkalarının “seçilmiş anlarıyla” kıyaslıyor. Bu da karar vermeyi daha zor, daha ağır ve daha riskli bir hale getiriyor.

Seçenek bolluğu felcinin en belirgin sonuçlarından biri, erteleme davranışıdır. Karar veremeyen birey, çoğu zaman “biraz daha düşünmeyi” seçer. Daha iyi bir fırsat, daha uygun bir zaman ya da daha net bir işaret bekler. Ancak bu bekleyiş çoğu zaman sonsuz bir döngüye dönüşür. Çünkü mükemmel seçenek ya da kusursuz zaman nadiren vardır. Bu noktada hayat, bekleyenleri değil; harekete geçenleri ödüllendirir. Bu durumun bir diğer önemli boyutu ise pişmanlık korkusudur. Günümüzde insanlar yanlış karar vermekten çok, “en doğruyu seçememekten” korkuyor. Çünkü seçenekler arttıkça, geriye dönüp bakıldığında “başka ne olabilirdi?” sorusu da güçleniyor. Bu da bireyi karar almaktan uzaklaştıran bir baskı oluşturuyor. Oysa hayat, en doğru kararı bulma yarışı değildir. Hayat, seçilen yolun içinde anlam bulma sürecidir.

Peki bu felç halinden çıkmak mümkün mü? Elbette. Ancak bunun için öncelikle mükemmeliyet arayışını sorgulamak gerekir. Çünkü “en iyiyi seçmek” çoğu zaman imkânsızdır. Bunun yerine “benim için yeterince iyi olanı” seçmek, daha gerçekçi ve sürdürülebilir bir yaklaşımdır. Karar vermek, her zaman risk içerir. Ama aynı zamanda hareket etmeyi, ilerlemeyi ve öğrenmeyi de beraberinde getirir. Bir diğer önemli nokta ise kendini tanımaktır. Ne istediğini bilen bir birey için seçenekler bir yük değil, bir imkândır. Ancak ne aradığını bilmeyen biri için her seçenek bir kafa karışıklığı yaratır. Bu nedenle karar verme süreci, dış dünyadan çok iç dünyayla ilgilidir. İnsan, kendi değerlerini, önceliklerini ve sınırlarını ne kadar iyi tanırsa, seçim yapmak da o kadar kolaylaşır. Ayrıca kabul edilmesi gereken bir gerçek daha var: Her seçim, bir vazgeçiştir. Ve bu son derece doğaldır. Hayat, tüm ihtimalleri yaşamak üzerine kurulu değildir. Aksine, seçtiklerimizle bir yol çizmek ve o yolun içinde derinleşmek üzerine kurulur. Bu yüzden kaçırılan ihtimallere değil, seçilen yolun sunduklarına odaklanmak gerekir.

Sonuç olarak seçenek bolluğu, modern çağın en karmaşık paradokslarından biridir. Özgürlük ile belirsizlik, imkân ile kaygı arasında sıkışmış bir insan profili ortaya çıkarmaktadır. Ancak bu durum kaçınılmaz bir kader değildir. Bilinçli seçimler, kendini tanıma ve mükemmeliyet baskısından uzaklaşma, bu felcin etkisini azaltabilir. Ve belki de en önemli gerçek şudur: Hayat, en doğru seçimi yapanların değil; seçimini sahiplenebilenlerin hikâyesidir. Çünkü bazen ilerlemek için kusursuz bir karar değil, cesur bir adım yeterlidir.

SABİHA ÜNAL

YAZAR

Bir zamanlar hayat, yaşandığı yerdeydi… Bir kahve sohbetinde, bir sokak gülüşünde, bir dostun gözlerinin içine bakarken saklıydı. Anılar, fotoğraflardan çok kalplerde birikirdi. Bir bakış, bir dokunuş, bir içten “nasılsın?” bile insanın gününü değiştirmeye yeterdi. Şimdi ise elimizin içinde bir dünya var; kaydırdıkça büyüyen ama dokundukça eksilen bir dünya… Sosyal medya. Peki bu dünya gerçekten hayatı kolaylaştıran bir köprü mü, yoksa fark etmeden gerçek hayatı bizden çalan görünmez bir uçurum mu? Belki de en tehlikelisi, bu uçurumun kenarında olduğumuzu fark etmeyişimiz…

Artık sabah uyanır uyanmaz kendimize değil, ekrana bakıyoruz. Gözlerimiz daha güne değil, başkalarının hayatlarına açılıyor. Daha kendi ruh halimizi anlamadan, başkalarının “mükemmel” anlarına şahit oluyoruz. Kim nerede, kim ne yemiş, kim ne giymiş, kim ne kadar mutlu… Oysa kimse “gerçekten” nasıl hissettiğini paylaşmıyor. Çünkü sosyal medya, gerçeğin değil, en parlatılmış halinin sahnesi. Ve biz o sahnede gördüğümüz hayatları, kendi perdemizin arkasındaki gerçeklerle kıyaslıyoruz. İşte o an başlıyor içsel kırılma… Sessiz, derin ve fark edilmeden büyüyen bir kırılma.

Bir süre sonra fark etmeden içimizde bir eksiklik hissi büyüyor. “Ben neden böyle değilim?” sorusu sinsice yerleşiyor zihnimize. “Neden benim hayatım bu kadar sıradan?” demeye başlıyoruz. Oysa kimse mutsuz olduğu anı paylaşmıyor, kimse ağladığı geceyi story yapmıyor, kimse kırıldığı yeri göstermiyor. Herkes güçlü, herkes mutlu, herkes kusursuz… en azından görünürde. Sosyal medya bize bir hayat sunmuyor aslında; bir illüzyon sunuyor. Ve en tehlikelisi de bu illüzyona inanıyor olmamız. Çünkü insan, inanmadığı bir şeye özenmez… ama inandığında kendini kaybetmeye başlar.

Gerçek hayatta bir kahkaha saniyeler sürer ama sosyal medyada o kahkaha defalarca izlenir. Gerçek hayatta bir sarılma iç ısıtır ama sosyal medyada bir beğeni sayısı kalp atışlarımızı belirler hale gelir. Artık “nasılım?” yerine “kaç beğeni aldım?” sorusu daha çok ilgilendiriyor bizi. Değerimizi rakamlarla ölçmeye başladığımız an, aslında kendimize yaptığımız en büyük haksızlığı yapıyoruz. Çünkü insan, sayılarla değil hislerle var olur. İşte tam da burada başlıyor kopuş… İnsan kendinden uzaklaştıkça, hayat da anlamını yitirmeye başlıyor. Ve en acısı, bunu fark ettiğimizde çoğu zaman zaten çok yorulmuş oluyoruz.

Sosyal medya bir araçtı, ama biz onu amaç haline getirdik. Paylaşmak için yaşamaya başladık, yaşadıklarımızı paylaşmak yerine. Gittiğimiz yerin keyfini çıkarmadan önce fotoğrafını çekiyoruz. Yediğimiz yemeğin tadına varmadan önce en güzel açıyı bulmaya çalışıyoruz. Bir anı yaşamadan önce nasıl görüneceğini düşünüyoruz. Anı yaşamıyoruz, anı “gösteriyoruz.” Ve gösterdikçe içimiz boşalıyor. Çünkü gerçek haz, yaşanan andadır; sergilenen değil hissedilen an kıymetlidir.

En acı olanı ise yalnızlık… Kalabalık görünen ama derin bir yalnızlık barındıran hayatlar. Yüzlerce takipçi, binlerce beğeni… ama konuşacak bir dost yok. İçini dökecek bir omuz yok. Dert anlatacak bir sessizlik bile yok. Çünkü gerçek bağlar, ekranın arkasında değil, kalbin içinde kurulur. Ve o bağlar zayıfladıkça insan kendini daha çok kaybeder. İnsan, anlaşılmadığı yerde kalabalıklar içinde bile yalnızdır. Ve sosyal medya, çoğu zaman bu yalnızlığı daha da görünmez hale getirir.

Bir başka tehlike de zaman… Fark etmeden akıp giden saatler, kaydırdıkça eriyen günler… “Bir bakayım” diye girilen o dünya, saatlerimizi, enerjimizi, hatta bazen ruhumuzu alıp götürüyor. Oysa o süre içinde yapılabilecek nice gerçek şey, kurulabilecek nice gerçek bağ, hissedilebilecek nice gerçek duygu var. Ama biz onları erteliyoruz… sürekli erteliyoruz. Ve hayat, ertelendikçe yaşanmamış bir hikâyeye dönüşüyor.

Ama tüm bunlara rağmen sosyal medya tamamen kötü mü? Hayır… Aslında o, bizim nasıl kullandığımızın bir yansıması. Bilinçli kullanıldığında bir ilham kaynağı, bir iletişim köprüsü, bir farkındalık alanı olabilir. İnsanlara dokunabilir, ses olabilir, umut olabilir. Ama ölçüyü kaçırdığımızda, hayatın yerini almaya başlar. İşte o zaman tehlike başlar. Çünkü hiçbir sanal dünya, gerçek hayatın yerini dolduramaz.

Belki de kendimize sormamız gereken en önemli soru şu: “Ben sosyal medyayı mı kullanıyorum, yoksa o mu beni kullanıyor?” Çünkü bu sorunun cevabı, hayatımızın yönünü belirliyor. Gerçek hayat; filtresizdir, kusurludur, bazen yorucudur ama en gerçek olandır. Sosyal medya ise seçilmiş anların vitrini… Vitrin güzel olabilir ama içinde yaşanmaz. Ve insan, vitrinlerde değil, gerçeklerin içinde büyür.

Hayat; bir ekranın içine sığmayacak kadar derin, bir fotoğraf karesine hapsedilemeyecek kadar değerlidir. Bir çocuğun gülüşünde, bir annenin duasında, bir dostun samimiyetinde saklıdır. Bir akşamüstü esen rüzgârda, bir çayın buharında, bir “iyi ki varsın” cümlesinde gizlidir. Ve bunların hiçbirinin “beğeni”ye ihtiyacı yoktur. Çünkü bazı duygular sadece yaşanır, gösterilmez… ve en kıymetlileri de zaten görünmeyenlerdir.

Belki de artık biraz durma zamanı… Telefona değil, yanımızdakine bakma zamanı. Paylaşmadan önce hissetme, göstermeden önce yaşama zamanı. Kendimize dönme, içimizi duyma, gerçek bağları hatırlama zamanı. Çünkü gerçek hayat bekliyor… Sessizce, sabırla… Biz onu fark edelim diye, biz ona geri dönelim diye…

Ve belki de en net, en vurucu gerçek şu:

Sosyal medya hayatı öldürmez…

Ama biz ona fazla yer verdiğimizde, hayatı yaşamayı unuturuz.

Bir sonraki yazımda görüşmek üzere kıymetli okurlarım 

SEÇİL ESKİOĞLU

GAZETECİ - YAZAR

İstanbul’da yaşayıpta Topkapı Sarayı’nı gezmeyen yada İstanbul’a gelipte Topkapı Sarayı’na gitmeyen yoktur sanırım, varsa sizin için büyük kayıp, Sultanahmet’te ki Topkapı Sarayı’nı gezerken, iç avluda bulunan Hazine dairesinde oldukça loş bir odada, pırıl pırıl parlayan, bir elmas dikkatinizi çeker “Kaşıkçı Elması”  

Bu elmasın hikayesini bilmeyen, elması adından dolayı kaşığa benzetmeye çalışsada başarılı olamaz… Çünkü gözlerinizi kamaştıran elmas 86 karat (17.5gram) ağırlığında, çevresi 49 adet çift sıra pırlanta ile çevrili damla kesimli ünlü bir elmastır. Dünyanın en büyük ve değerli elmaslarından biri kabul edilir, değerine ise paha biçilemiyor çünkü bir ikincisi yok…. 

Bu yazıyı yazmak nereden aklına geldi derseniz, onu da anlatayım. Geçtiğimiz aylarda şehir dışından bir arkadaşım İstanbul’a gelmişti, bir gününü bana bıraktı, ona İstanbul’un tarihi yerlerini gezdirirken, tabiki olmazsa olmazlarımızdan biri olan Topkapı Sarayını da gezdirmiştim, hayranlık içerisinde sarayı dolaşırken Kaşıkçı Elması’nın görünce başından zorla ayrıldı. Bana:

- Hep bunu görmek istemiştim ama bu kadar muhteşem olacağını düşünmemiştim, sana çok teşekkür ederim” demişti, 

İşte o Kaşıkçı Elması’nı, çoklarınız bilir de öyküsünü birde benden dinleyin isterseniz, aslında anlatacaklarım tabiki efsaneye dayanıyor… Efsanelerin zihnimizde bıraktığı izlerin hepsinin birer öyküsü vardır. 

Bu kimi zaman bulunduğu mekanın duvarlarına sinmiş gözyaşları, kimi yerde hazin bir aile dramı, bir başka sararmış tozlu sayfada ise yarım kalmış bir aşk öyküsü olarak çıkar karşımıza. Her hikaye geçmişten bir macerayı zaman tünelinden süzüp getirir, karıştırır hayatımıza iyi de eder... 

Çünkü hayat efsaneler, söylenceler ve öykülerde gerçeklerden çok daha güzel değil mi? Sizce haklı mıyım? Ne derseniz?

İşte bugün size anlatacağım hikaye bilindik bir efsane. 

Kaşıkçı Elması hakkında çokça söylenti vardır aslına bakarsanız. 

Çok araştırdım, sonuçta bunlardan bana en mantıklı geleni , İstanbul’da yaşanan bir efsane. 

Gelin geçmiş tarihe gidelim, çokk eskilere, 1600’lü yılların sonlarına; henüz asfaltın icat olmadığı şarkılara konu olmuş, Arnavut kaldırımlı İstanbul sokaklarına uzanalım.. 

Hikayemiz Eğrikapı’da başlıyor, eskiden İstanbul sadece sur içiydi. Bu surların en batısında Edirnekapı - Ayvansaray arasında sur dibinde bugünde müze olarak kullanılan Konstantin’in doğduğu ünlü Tekfur Sarayı vardır. Öykümüz oradan, yani o zamandan beri kalan adıyla “Eğrikapı” da başlar, sokakta kağıt toplayıcıları vardır çöpleri karıştırarak karton, kağıt toplar bunları satarlar, işte o zamanlarda da bu meslek varmış, hatta onlara ‘Baldırıçıplak’ denilirmiş.

Bugün, garibanlara bu ad veriliyorsa, bilinki bu “Baldırıçıplak” lakabı taaa o zamanlardan gelmedir. Bu kişiler mahallelinin attığı kıyafet, çanak, çömlek, eski eşya artık o gün nasibinde ne varsa onu toplarlar. Öyle kağıt toplayıcı dedikse onlarda belirli bir plan içinde çalışırlar her bölgenin, her semt ve mahallenin ayrı bir toplayıcısı vardı. Senenin başında Kadı tarafından atanır ve topladığı çöpe göre vergi öderlerdi.

Bulduklarıysa kendilerine kalır, hayatlarını da bunları satarak kazanırlardı.

İşte yine böyle bir sabah, baldırı çıplaklardan birisi, başına geleceklerden habersiz, mahalledeki çöp toplama işine dalmıştı. Her gün olduğu gibi Kadırga, Suriçi ve Eğrikapı’ya uğrayıp çöpleri alacak aşağı yani Ayvansaray’ya inip Haliç’in kenarında topladığı eşyaları yıkayıp, üçe beşe bakmadan kaça tutturabilirse satacaktı. 

Aynen de öyle oldu. Sahile indi ve çamurdan arındırdığı eşyaların arasında, yuvarlak bir taş buldu, ne olduğuna anlam veremiyordu, yıkandıkça güneşin ışığında pırıl pırıl parladı bu taş. 

Baldırı çıplak, bu taşıda aldı omuzundaki çuvala atıp Balat yakınlarında , ‘“Oymacı” diye tabir edilen tahta kaşık yapan kaşıkçıya gitti. Ben tarihin yalancısıyım, söylenceye göre üç tahta kaşık karşılığında, parlayan taş parçasını sattı. 

Nereden bilecekti ki gariban baldırıçıplak , o anda hayatını değiştirecek olan büyük bir fırsatı elinden kaçırdığını.

Hep dürüstler olacak değil ya, o zamanda vardı böyle kurnazlar, kaşıkçı ise taşı hiç vakit kaybetmeden, komşusu olan kuyumcuya götürdü. Üç tahta kaşığa aldığı taş parçasını, tam 10 akçeye sattı kuyumcuya, eh keyfi yerindeydi, aslında 10 akçeyi o da büyük para olarak görüyordu ama değil, o da günümüz parasına vurursanız 150-200 lira civarındaydı, yani pekte büyük bir para sayılmazdı. Fakat kuyumcuda o taşın gerçek değerini ve elmas olduğu bilmediğinden dolayı taşa ödediği paranın çok fazla olduğunu düşünüp pişmanlık içerisinde içi içini yiyordu, bir yanda da bu taşı çok daha fazla fiyata satacağına inanmıştı, yoksa bir taş parçasına 10 akçe sayacak göz yoktu onda! 

“Hiç olmazsa bir arkadaşıma danışayım” diye düşündü, taşı götürdüğü diğer kuyumcu da görür görmez adeta büyülenmişti. Başladılar atışıp, kapışmaya... Diğer kuyumcuda bu taşa sahip olmak istiyordu, kavgaları o kadar büyüdü ki, sonunda konuya ‘Kuyumcubaşı’ dahil oldu. O da daha ilk bakışta taşın kıymetinin farkına varmıştı. 

Her iki taraf da işi fazla uzatmayıp seslerini kessinler diye, en şişkininden birer kese altın verip taşı aldı ve bu kavga eden iki kuyumcuyu gönderdi ve bu değerli taş, artık Kuyumcubaşı’nın zimmetindeydi.

Ancak bu durum ‘Saray-ı Hümayun’ çevrelerinde de konuşulmuş olacak ki, Osmanlı’nın en güçlü sadrazamlarından Köprülüzade Fazıl Ahmet Paşa’nın kulağına gitti mesele. Paşa hem çok kültürlü, hem de zeki bir adamdı. Anında duruma el koyup, Hatt-ı Hümayun’la elması Osmanlı Devleti’nin malı haline getirdi. Elden ele gezen taş, hemen sarayın elmas tıraşçısına verildi. Ve Sonunda hepimizin hayranlıkla izlediği Topkapı Sarayı’nın en kıymetli parçalarından 86 karatlık Kaşıkçı Elması günümüze kadar geldi.

Dedim ya efsane bu diye, aslında bu ünlü elmas hakkında başka bir efsane de var, pek bilinmese de, tarih yine yazar, onun için onuda sizlerle paylaşayım dedim, artık kararı siz verirsiniz. 

Efsane bu ya güya 1774’te Pigot adlı bir Fransız subayı, bu elması bilemediğim bir nedenle alıp, Hindistan’ın Madaras Mihracesi’nden ülkesine götürür. Bir süre sonra tekrar satışa çıkarılan bu elması Napolyon’un annesi mücevherlerinin arasına katar ve uzun süre göğsünde taşır.

Ne var ki tarih bu kez çarkları ters döndürür, Napolyon’un annesi Letizia Ramolino oğlu sürgüne gönderildiğinde onu kurtarabilmek için elması elinden çıkarmaya çalışır. İşte o esnada, Fransa’da bulunan Tepedelenli Ali Paşa’nın bir adamı, 150 bin altın ödeyerek elması alıp yurda döner. Bu kez Kaşıkçı Elması uğursuz gelir, Sultan II. Mahmud zamanında Tepedelenli Ali Paşa, devlete karşı ayaklandığı için öldürülür. Varlıklarına el konulup, nesi var nesi yoksa hazineye devredilir. Böylelikle, Napolyon’un annesinden satın alınan ‘Kaşıkçı Elması’ Osmanlı Hazinesi’ne girmiş olur.

Topkapı Sarayı’nda Kaşıkçı Elması’na bakarken “Ah be bu bende olsa neler yapardım var ya…” diyerek yutkunduğunuzu görür gibiyim. Gözleriniz pırıl pırıl parladı değil mi? Ama ben sizlerle aynı görüşte değilim, bense elmasa her baktığımda “Elmasa bak ne badireler atlatmış” diye düşünür dururum. 

Evet, yorum sizin.

Görmediyseniz, gidin görün, büyülenin.

Ve her yolda bulduğunuza da çöp deyip tekme atmayın olur mu!

Haftaya başka bir yazımda buluşmak üzere hoşçakalın ama hep dostça kalın 

CELAL KODAMANOĞLU

GENEL YAYIN KOORDİNATÖRÜ

Dünya Basın Özgürlüğü Günü

Takvimde sıradan bir gün gibi görünür belki…

Ama benim için, kalemimin ağırlığını bir kez daha omuzlarımda hissettiğim gündür.

43 yıllık gazeteciyim…

Bir çocuğun kurduğu hayalin peşinden yürüyerek geldim bugünlere.

Daha küçücükken, bir gün adımın bir gazetenin altında yazacağını hayal ederdim.

O hayal… benim en büyük servetim oldu.

Çünkü bir insanın çocukluk hayalini gerçekleştirmesi, bu dünyada yaşayabileceği en büyük mutluluktur.

Ama…

Her hayalin bir bedeli vardır.

Gazetecilik, bu topraklarda hiçbir zaman kolay olmadı.

Ben başladığımda da zordu…

Ama şimdi?

Şimdi o zorluk, insanın nefesini kesen bir ağırlığa dönüştü.

Eskiden haber peşinde koşardık,

Şimdi haberin peşine düşenler sorgulanıyor.

Eskiden gerçekleri yazmak cesaret isterdi,

Şimdi gerçekleri yazmak bedel istiyor…

Bugün dönüp baktığımda üzülerek söylüyorum:

Gazetecilik, bu ülkeyi yönetenlerin basın bültenlerini paylaşmaya indirgenmek isteniyor.

Oysa gazetecilik… muhalefettir.

Kim olursa olsun…

İktidar kimde olursa olsun…

Gazetecilik, güce karşı gerçeğin yanında durmaktır.

Çünkü kalem…

Hiçbir zaman diz çökmez.

Ama ne yazık ki…

Bugün ülkemizde basın özgürlüğünden söz etmek, içimi acıtıyor.

Bir tarafta dolandırıcılar, tacizciler, katiller…

Ellerini kollarını sallayarak geziyor.

Diğer tarafta…

Bir cümle kurduğu için,

Bir kelime yazdığı için,

Bir gerçeği dile getirdiği için

cezaevinin soğuk duvarlarıyla tanışan gazeteciler var.

İşte bu yüzden…

Bugün 3 Mayıs, sadece bir kutlama günü değil benim için.

Bir yüzleşme günü.

Bir utanç günü.

Bir direnme günü.

Ben hâlâ o çocuğum aslında…

Elinde kalemiyle dünyayı değiştirebileceğine inanan çocuk.

Ve hâlâ aynı inançtayım:

Gerçek, bir gün mutlaka kazanır.

Çünkü kalem…

Kırılabilir belki,

Ama asla eğilmez.

Ve ben…

Nefes aldığım sürece yazacağım.

Bedeli ne olursa olsun…

Çünkü ben gazeteciyim.

Burhan AKDAĞ

Eski bir televizyon reklamı vardı “Bisküvi denince akla, hemen onun adı gelir” derdi, bende derim ki “Ödül denilince akla hemen Nobel Ödülü gelir”

Nobel ismi gerçek bir insana aittir bu dünyaca ünlü prestij ödülü Nobel ismi ile “Bilim, Edebiyat ve Barış” dalında dünyada 120 yıldır dağıtılmaktadır. 

Ödüle ismini veren Alfred Nobel aynı zamanda dinamitin de mucididir. Gazetelerde kendisi ölmediği halde “Ölüm taciri öldü” şeklinde haberler çıktıktan sonra kararları ve karakteri değişen Alfred Nobel’in nasıl oldu da adı “Ölümle” anılırken sonradan “Ödülle” anılmaya başlandı?  

Alfred Nobel’i gelin birlikte inceleyelim değerli Habercaddesi okurlarım.

Alfred Nobel 1833’te varlıklı bir aileden gelen anne Andriette Ahlsell ile Mühendis baba Immanuel Nobel’in üçüncü oğlu olarak Stokholm’de dünyaya geldi. Babası Kimyagerdi aynı zamanda ticaret ile de uğraşıyordu. Babasının değerli ticari malzemelerle yüklü gemisinin batması sonucu aile iflas ederek iyice yoksullaştı. Alfred İki abisiyle birlikte Stockholm sokaklarında kibrit satarak ailenin geçimine katkıda bulunmaya çalışıyordu. Her geçen gün daha da yoksullaşan ailesi, Moskova Petersburg’a taşınmaya karar verdi. Petersburg’ta annesi market işletmeye başladı, babası ise ilgi alanı olan mayınlar üzerine çalışmalar yapıyordu. İlerleyen süreçte Alfred Nobel’in babası, çalışmalarının başarılı olması sonucunda Rus ordusu için silah üretmeye başladı. Silah ticareti, bu ailenin yeniden varlığa kavuşmasına sebep olmuştu. Aile Alfred Nobel üzerinde titiz davranıyordu, onu özel öğretmenler eğitiminde büyüttüler. Alfred oldukça zeki bir çocuktu, henüz 17 yaşında iken İsveççe, Rusça, Fransızca, İngilizce ve Almanca olmak üzere beş dili ana dili gibi rahatlıkla konuşabiliyordu. Alfred’in İngiliz edebiyatına ve şiire olan ilgisini zaman içinde fark eden babası bundan pek hoşlanmamıştı çünkü Alfred’in Kimyager olmasını istiyordu onu Kimya Mühendisliği eğitimi için yurt dışına gönderdi.

Alfred Nobel, tüm Avrupa’yı gezerken Paris’te bulunduğu süre zarfında dönemin ünlü Kimyageri T. J. Pelouze’nin laboratuvarında çalıştı ve bu dönemde İtalyan Kimyager Ascanio Sobrero ile tanıştı. Sobrero patlama gücü yüksek bir madde olan Nitrogliserinin mucidiydi. Alfred Nobel bu enerjinin nasıl kontrol edilebileceğini öğrenmek istiyordu çünkü verimli bir patlayıcıdan çok para kazanabileceğini biliyordu uzun uğraşlar ve birçok deneyden sonra 1863’te Nitrogliserinin kontrollu patlamasını düzenleyen Detonatörü (Fünye) icad etti. 

Bu icatı sayesinde Nitrogliserin daha çok alanda kullanılmaya başlandı Alfred Nobel çalışmalarına devam ederken ailesi ülkeye yani İsveç Stockholm’a geri döndü Alfred’in çalışmalarına İsveç’te devam etmesini istediler o da İsveç’e gelerek çalışmalarını burada sürdürdü. 

Kısa sürede İsveç’in her yerinde Nitrogliserin atölyeleri açmaya başladı burada küçük bir atölyedeki çalışmaları sırasında bir patlama meydana geldi Alfred Nobel için çok daha üzücü bir gündü. Patlamada , henüz 20 yaşındaki küçük kardeşi Emil ile birlikte dört kişi hayatını kaybetmişti. Bu olay üzerine İsveç hükümeti Alfred Nobel’in Stokholm şehri sınırları dahilinde çalışma yapmasını yasakladı. Hedeflerinden asla şaşmayan Alfred bu kez çalışmalarına Stockholm’ün batısında Malaren Gölü yakınlarındaki bir mavnada devam etti. 

Alfred Nobel babası gibi hayalci ve yetenekli biriydi, yılmadı bu acı olaydan sonra araştırmalarını sonlandırmak yerine gizlice başka bir laboratuvar kurarak inatla ortaya bir şeyler çıkartmak için durmadan çalıştı. Nitrogliserini patlayıcı madde olarak kullanmanın yollarını araştırırken yine büyük bir patlama daha yaşandı ve bu laboratuvar da kullanılamaz hale geldi. Neyseki can kaybının olmaması onun için sevindirici bir haberdi asla yılmadı çalışmalarına kaldığı yerden devam etti ve nihayet 1864 yılında araştırmalarının sonucunu aldı.

Alfred Nobel, yeniden kurduğu laboratuarında Nitrogliserinin emmesi için günümüzde de emme özelliğinden ötürü kedi kumu olarak kullanılan Diatomit mineralinin bulunduğu masanın üzerine içinde Nitrogliserin bulunan tüp kazaen dökülmüştü, normalda patlaması gereken Nitrogliserin bu kez patlamamıştı, işte bu tesadüf onu Dinamiti bulmaya yönlendirdi, Nitrogliserin emdirilmiş diatomit mineralinini asitliğini düzenlemek için de sodyum karbonatı tercih etti. Bu karışımın soğuk havalardan etkilenmesini engellemek amacıyla içine Etilen Glikol Dinitrat ekleyerek insanlığın akla hayale getiremeyeceği büyüklükte bir gücü meydana getirdi. Bunun sonucunda Alfred Nobel dinamit barutunu bulmuştu. Uzunluğu 8 santimetre çapı 3 santimetre fünye ve metal bir kılıf olan önceden icad ettiği detonatörün içine yerleştirdi. Artık ürününü test etmeye hazırdı. Alfred Nobel gerçekleştirdiği bu deneyin sonucunda patlayıcıların istediği etkiye ulaştığını gördü. Bu icadına Yunanca’da güç anlamına gelen”Dynamis" (δυνάμις) ve bu icada bildiğimiz adıyla “Dinamit” adını verdi.

Çok geçmeden “Dinamit Lokumu” adında yeni bir patlayıcı daha icat etti patentini ise 25 Kasım 1867’de aldı. Nobel kendisiyle rekabet edebilecek tüm icatları satın aldı ve 20 yıl boyunca bu konudaki yeni gelişmelere engel oldu.

Dinamit Lokumu, madencilik ve petrol alanında büyük bir çığır açtı. Kardeşleri de bu buluştan yararlandılar ve keşfettikleri petrol yataklarını işleterek, Alfred ise silah ve patlayıcı üzerine 20 farklı ülkede 100’e yakın şirket kurarak çok büyük kazançlar elde ettiler.

Küçük kardeşi Emily’i kaybetmesi, Alfred Nobel için dönüm noktası olmuştu bu olay sonrasında Fransız gazeteleri; 

“Ölüm taciri, öldü!”

“İnsanları hiç olmadığı kadar hızlıca öldürmenin yollarını bularak zengin olan Alfred Nobel dün öldü.”

“İnsanlık için yaptığı buluşlar, insanların ölümüyle sonuçlanan bilim adamı Alfred Nobel öldü.” 

Gibi manşetler atılmıştı. 

Fransız gazeteleri o dönem kardeşinin ölümünü, Alfred Nobel öldü diyerek yalan haberler yapsalarda Alfred Nobel’in öldükten sonra bu şekilde anılacak olması onda büyük bir hayal kırıklığı yarattı. Bu tatsız olay Alfred Nobel’in ölmeden önce kendi ölümünü düşünmesine yol açmıştı. Öldükten sonra “Ölüm taciri” olarak anılmak istemediğinden dolayı tüm servetini oluşturduğu “Nobel Vakfı”na bağışladı.

Alfred Nobel’in serveti, Nobel Vakfı aracılığıyla insanlığa “Bilim, Edebiyat ve Barış” alanında en büyük hizmeti sağlayan kişilere her sene dağıtılacaktı.

Alfred Nobel, San Remo’da 1896 yılında beyin kanaması sonucu öldü. Vasiyetinde, mirasının Nobel Ödüllerinin enstitüleştirilmesi yönünde kullanılmasını ve 33.200.000 krona yakın servetinin her yıl insanlığa hizmette bulunanlara verilmesini istemişti. Hayatını kaybettikten sonra vasiyeti üzerine her yıl 10 Aralık’ta Nobel Ödülleri sahiplerine verilmeye başlamıştır. 

Bir zamanlar, bazılarınca “Ölüm Taciri” olarak tanımlanan bir kişinin adı en prestijli ödülün adına dönüştü. Alfred Nobel’in icatları, dolaylı olarak bazılarının ölümüne yol açtıysa da sıra kendi ölümüne geldiğinde o en büyük icadını bu kez insanlığa en faydalı kişiler için yaptı. 

Cesaretleri, yaratıcılıkları ve elbette meraklarıyla dünyayı değiştiren bu kişiler de bizlere umut ve ilham vermeye devam ediyor. Alfred Nobel’in bu hikayesi sizlere de ilham verir ve ölüm ilanınızı bir gazetede görmeseniz de öldükten sonra nasıl hatırlanmak isteyeceğinizi düşünmeye başlarsınız.

İşte hayat böyle tesadüflere bağlıdır ve o tesadüfler sizi birgün dünyanın en ünlü kişisi yapar. 

Işıklarda uyu Alfred Nobel insanlık seni asla unutmayacak. 

Hoşçakalın, hoş kalın.

ESRA SONGÜLER

HABER CADDESİ EDİTÖRÜ

İyilik, başkasının varlığını gözeten bilinç olarak kabul edilir; kötülük ise onu yok sayma hali. Ölçü, çoğu zaman niyet ve sonuç arasında kurulan dengedir. Toplumda iyilik güveni büyütür, kötülük ise korkuyu besler. Huzur, küçük iyiliklerin birikimiyle kurulur; asayiş, kötülüğe karşı ortak vicdanla korunur.

İyilik ve kötülük, insanlık tarihinin en eski ve en tartışmalı kavramları arasında yer alır. Her birey, her toplum ve her çağ bu iki kavramı yeniden tanımlar. Kimi zaman bir davranış birine göre iyilikken, bir başkası için kötülük olarak görülebilir. Bu nedenle “iyilik nedir, kötülük nedir?” sorusu yalnızca ahlaki değil, aynı zamanda kültürel ve toplumsal bir sorgulamadır.

İyilik, en yalın hâliyle, başkasının varlığını gözetmek, zarar vermemek ve mümkünse fayda sağlamaktır. Empati kurabilme yeteneğiyle yakından ilişkilidir. Bir insanın, tanımadığı birine yardım etmesi, doğaya zarar vermemesi ya da adaletli davranması iyiliğin farklı tezahürleridir. Ancak iyilik sadece bireysel bir erdem değildir; aynı zamanda toplumsal bir bağ kurma biçimidir. İnsanlar arasındaki güven, dayanışma ve huzur duygusu, büyük ölçüde bu küçük ama sürekli iyilik eylemleriyle inşa edilir.

Kötülük ise çoğu zaman başkasının hakkını ihlal etmek, zarar vermek ya da kayıtsız kalmak şeklinde ortaya çıkar. Kimi zaman bilinçli bir tercih, kimi zaman da ihmalin bir sonucu olabilir. Kötülüğün en tehlikeli biçimlerinden biri, sıradanlaşmasıdır. İnsanların kötülüğe alışması, onu görmezden gelmesi ya da normalleştirmesi, toplumsal çöküşün habercisi olabilir. Çünkü kötülük, yalnızca mağdurunu değil, tanık olan herkesi dönüştürür.

Peki neye göre iyilik, neye göre kötülük belirlenir? Bu sorunun kesin ve evrensel bir cevabı yoktur. Dinler, felsefi akımlar ve hukuk sistemleri bu konuda farklı ölçütler sunar. Ancak ortak bir payda arandığında, “zarar vermeme” ilkesi öne çıkar. Bir eylem, bireye ya da topluma zarar veriyorsa kötülük olarak değerlendirilir; aksine fayda sağlıyorsa iyilik olarak görülür. Bununla birlikte niyet de önemlidir. İyi niyetle yapılan ama kötü sonuçlar doğuran eylemler, bu tartışmayı daha da karmaşık hâle getirir.

İyilik ve kötülüğün toplumsal etkileri oldukça derindir. İyiliğin hâkim olduğu bir toplumda güven duygusu gelişir. İnsanlar birbirine daha kolay inanır, birlikte hareket edebilir ve krizleri daha az hasarla atlatır. Böyle bir ortamda huzur, yalnızca bir ideal değil, günlük hayatın doğal bir parçası hâline gelir. Kötülüğün yaygın olduğu toplumlarda ise tam tersi bir tablo ortaya çıkar: Güvensizlik, korku ve kaos. İnsanlar birbirinden şüphe eder, bireysel çıkarlar ortak değerlerin önüne geçer.

Dünyadaki huzur ve asayiş de bu dengenin bir yansımasıdır. Küresel ölçekte bakıldığında, savaşlar, adaletsizlikler ve eşitsizlikler kötülüğün sistematik hâle gelmiş biçimleridir. Buna karşılık, uluslararası dayanışma, yardım faaliyetleri ve insan hakları mücadeleleri iyiliğin kolektif tezahürleridir. Huzur, yalnızca yasalarla değil, insanların içselleştirdiği ahlaki değerlerle sağlanır.

Sonuç olarak iyilik ve kötülük, birbirine karşıt iki kavram olmanın ötesinde, insanlığın yönünü belirleyen temel dinamiklerdir. Her bireyin günlük hayatta yaptığı küçük seçimler, bu büyük dengeyi etkiler. Belki de en önemli soru şudur: Daha iyi bir dünya için, biz hangi tarafta durmayı seçiyoruz?

Kendinize iyi bakın, sağlığınıza dikkat edin. Hoşça kalın.

MUSTAFA ÇOLAKOĞLU

GAZETECİ - YAZAR

Bazı günler vardır; sadece bir tarih değildir… İçinde alın teri, direniş, umut ve insan olmanın en yalın gerçeği saklıdır. 1 Mayıs da işte tam olarak böyledir. Yüzyıllar öncesinden bugüne uzanan bir hikâyedir bu; fabrikaların dumanlı bacalarından, tarlaların bereketli toprağından, atölyelerin dar ve yorgun duvarlarından yükselen bir insanlık hikâyesi…

Eskiden, emeğin adı çoğu zaman yoktu. İnsanlar sabahın ilk ışığında işe başlar, gecenin karanlığına kadar durmadan çalışırdı. Saatler uzun, şartlar ağır, haklar ise neredeyse yok denecek kadar azdı. Ama insan dediğin, sadece çalışan değil; düşünen, hisseden, hak eden bir varlıktır. İşte o günlerde bir kıvılcım yandı… “Daha insanca bir yaşam mümkün” diyenlerin sesi, zamanla bir dalgaya dönüştü. Ve o dalga, dünyanın dört bir yanında yankı buldu.

O yankı, sadece meydanlarda değil; vicdanlarda büyüdü. Bir işçinin suskunluğu, bir annenin gözlerindeki yorgunluk, bir gencin hayalleriyle birleşti. Çünkü emek sadece kas gücü değildir; yürektir, sabırdır, vazgeçmemektir. Ve insan, en çok emeğiyle insandır.

1 Mayıs, sadece bir mücadele günü değildir; aynı zamanda bir fark ediştir. Emeğin değerini anlama, insanın insan üzerindeki yükünü sorgulama, adaletin peşinden gitme günüdür. Bu yüzden bazen serttir, çünkü haksızlığa karşı durur. Bazen yumuşaktır, çünkü dayanışmayı anlatır. Bazen neşelidir, çünkü umudu taşır. Ve her zaman gerçektir, çünkü hayatın tam içinden gelir.

Bugün sokaklarda yürüyen, pankart taşıyan, şarkılar söyleyen insanlar sadece hak aramaz; aynı zamanda geçmişe saygı duruşunda bulunur. Çünkü bu gün, kolay kazanılmadı. Her kazanımın ardında bir direniş, her hakkın arkasında bir bedel vardır. Ama 1 Mayıs’ın en güzel yanı da budur aslında: İnsanların birlikte güç olduğunu hatırlatması.

Kalabalıkların içinde tek bir yürek gibi atan bir ritim vardır o gün… Aynı sloganı atan binlerce ses, aslında tek bir cümle kurar: “Biz varız.” Ve bu varoluş, sadece bugünün değil; yarının da teminatıdır. Çünkü birlik, yalnızca yan yana durmak değil; aynı duyguda buluşabilmektir.

Emeğin olduğu her yerde hayat vardır. Bir annenin evinde verdiği görünmeyen emek, bir işçinin makine başındaki sabrı, bir öğretmenin sınıfta yaktığı ışık, bir çiftçinin toprağa kattığı umut… Hepsi bu büyük hikâyenin parçasıdır. Ve bu hikâye, sadece geçmişe ait değildir; bugün yazılmaya devam ediyor.

Üstelik artık emek, sadece fiziksel değildir. Bir bilgisayar ekranının başında geçen uzun saatler, bir fikri hayata dönüştürmek için verilen mücadele, görünmeyen ama hissedilen zihinsel yorgunluk da bu hikâyenin içindedir. Dünya değiştikçe emeğin biçimi değişir, ama değeri asla eksilmez. Çünkü emeğin özü, insanın kendinden verdiğidir.

Geleceğe baktığımızda ise 1 Mayıs bize şunu fısıldar: Daha adil, daha eşit, daha insanca bir dünya mümkün. Teknoloji değişir, zaman değişir, şartlar değişir… Ama emeğin değeri değişmez. İnsanlık var oldukça, emek kutsaldır. Ve bu kutsallık, sadece çalışmakla değil; hak etmekle, paylaşmakla, dayanışmakla anlam kazanır.

Belki bir gün, kimse emeğinin karşılığını almak için mücadele etmek zorunda kalmayacak. Belki bir gün, adalet talep edilen değil; zaten var olan bir gerçek olacak. İşte o gün geldiğinde, 1 Mayıs sadece bir hatırlatma değil; bir kutlama, bir şükran, bir huzur günü olacak.

Ama o güne kadar… Her 1 Mayıs, bir çağrıdır. Susmamaya, görmezden gelmemeye, unutmamaya dair bir çağrı… Daha iyisi mümkünken daha azına razı olmamaya dair bir hatırlatma…

Bugün ise hem geçmişin izlerini taşıyoruz, hem bugünün sesini yükseltiyoruz, hem de geleceğin hayalini kuruyoruz. Çünkü 1 Mayıs; sadece işçinin, emekçinin değil… İnsanın bayramıdır.

Ve unutma…

Emeğin olduğu yerde hayat vardır.

Dayanışmanın olduğu yerde umut.

Umudu büyüten her yürek, dünyayı değiştirecek güce sahiptir.

Ve umut varsa…

her zaman bahar yeniden gelir. ?

Bir sonraki yazımda buluşmak üzere kıymetli okurlarım 

SEÇİL ESKİOĞLU

GAZETECİ-YAZAR

Onu yakından tanıyan herkesin ortak fikri şudur. Selçuk Aka’nın kalbi temizdir. Kimsenin kötülüğünü istemez. Hatta çoğu zaman kendi işini bir kenara bırakıp başkalarına yardım etmeyi tercih edecek kadar fedakârdır. Günümüz dünyasında çıkar ilişkilerinin bu kadar ön planda olduğu bir dönemde, onun bu tavrı gerçekten dikkat çekicidir. Çünkü o, insan kazanmanın her şeyden daha değerli olduğunu bilenlerdendir.

Mesleki anlamda ise tartışmaya kapalı bir isimdir. İşini titizlikle yapar, detayları asla gözden kaçırmaz ve temsil ettiği kişi ya da kurum için en doğru stratejiyi belirlemek adına büyük bir özveriyle çalışır. Basın dünyasının dinamiklerini çok iyi analiz eder, doğru zamanda doğru hamleyi yapmayı bilir. Bu da onu sıradan bir basın danışmanından ayıran en önemli özelliklerden biridir.

Selçuk Aka’nın en güçlü yanlarından biri de güvenilirliğidir. Bugün birçok insanın en çok ihtiyaç duyduğu şeylerden biri güvendir. Ve o, bu güveni yıllar içinde adım adım inşa etmiştir. Sözüne sadıktır, verdiği sözün arkasında durur. İnsanlar onunla çalıştığında ya da dostluk kurduğunda arkalarını rahatlıkla yaslayabileceklerini bilirler.

Dostluk konusunda da ayrı bir parantez açmak gerekir. Selçuk Aka için dostluk, sadece iyi günlerde hatırlanan bir kavram değildir. O, zor günlerde yanında olan, destek veren, çözüm üreten bir dosttur. Yıllardır süren tanışıklığımız boyunca bunu defalarca görme fırsatım oldu. Onunla kurulan bağ, zamanla daha da güçlenen bir güven ilişkisine dönüşür.

Aynı zamanda mütevazı bir kişiliğe sahiptir. Başarılarını hiçbir zaman abartmaz, kendini ön plana çıkarmak yerine yaptığı işin konuşmasını ister. Bu da onu hem meslektaşları hem de çevresi tarafından daha saygın bir noktaya taşır.

 Selçuk Aka, sadece işini iyi yapan bir basın danışmanı değil, karakteriyle, duruşuyla ve insanlığıyla örnek alınabilecek bir isimdir. Böyle insanların sayısının azaldığı bir dönemde, onun gibi değerlerin varlığı umut vericidir. Onu tanımak bir şans, dostluğunu kazanmak ise ayrı bir ayrıcalıktır.

Habib BABAR

Güvensiz Bağlanma ve Erken Dönem Sinir Sistemi Yapılanması

İnsan sinir sistemi, yaşamın ilk yıllarında dışarıdan düzenlenerek şekillenir.

Bir çocuk duygularını kendi başına yönetmeyi değil, bakım verenle kurduğu ilişki üzerinden öğrenir.

Bakım veren tutarlı ve öngörülebilir olduğunda çocuk şunu öğrenir:

Duygular ortaya çıkar, düzenlenir ve zamanla yatışır.

Ancak bakım veren tutarsızsa, sevgiyi koşula bağlı veriyorsa ya da açıklamadan kontrol ediyorsa, çocuk farklı bir öğrenme geliştirir:

Duygular geldiğinde ne olacağı belli değildir.

Bu durum sinir sistemini belirsizlik üzerine kurar.

Beyin belirsizliği tehdit olarak algılar.

Bu nedenle çocuk, güvende kalmak için kendini değiştirmeyi öğrenir.

Doğallık yerine uyum gelir.

Yetişkinlikte bu yapı, yakınlık kurulduğunda tehdit algısının aktive olmasıyla kendini gösterir.

Kişi yakınlaştıkça huzursuzluk hisseder ve geri çekilir.

Bu durum toplumda derin bağ kuramama, yüzeysel ilişkiler ve güven eksikliği üretir.

Şiddetle ilişkisi doğrudan değil dolaylıdır; çünkü dünya daha tehditkâr algılanır ve tetiklenme eşiği düşer.

1.⁠ ⁠Duygusal Regülasyon Eksikliği

Duygular sadece zihinsel değil, bedensel süreçlerdir.

Her duygu sinir sisteminde bir aktivasyon yaratır.

Eğer kişi bu aktivasyonu düzenlemeyi öğrenmemişse iki uç davranış ortaya çıkar:

Duyguların bastırılması veya anında dışa vurulması.

Bastırılan duygu kaybolmaz, sinir sisteminde birikir.

Bu birikim zamanla tepki eşiğini düşürür.

Bu nedenle küçük olaylar büyük tepkilere yol açar.

Anında dışa vurum ise düşünme sürecini devre dışı bırakır.

Duygu doğrudan davranışa dönüşür.

Bu durum bağırma, kırma, ani kopuşlar ve fiziksel tepkiler olarak ortaya çıkabilir.

Bu nedenle duygusal regülasyon eksikliği, şiddet davranışına doğrudan zemin hazırlar.

1.⁠ ⁠Duygusal Okuryazarlık Eksikliği

Birçok insan ne hissettiğini doğru şekilde tanımlayamaz.

Kırgınlık, korku veya değersizlik gibi duygular genellikle öfkeye dönüşür.

Bu durum iletişimi bozar.

Kişi gerçek duygusunu ifade etmek yerine suçlayıcı bir dil kullanır.

Bu da karşı tarafı savunmaya iter ve gerilim hızla artar.

İfade edilemeyen duygu, davranış olarak ortaya çıkar.

1.⁠ ⁠Utanç Temelli Kimlik Gelişimi

Utanç, davranışa değil kimliğe yönelir.

Kişi yaptığı hatayı değil, kendisini hatalı olarak algılar.

Bu durumda eleştiri, bir gelişim fırsatı değil tehdit olarak algılanır.

Savunma mekanizmaları devreye girer ve iletişim kopar.

Kimlik tehdit edildiğinde verilen tepki her zaman daha sert olur.

Bu da çatışmaların büyümesine neden olur.

1.⁠ ⁠Bilişsel Esneklik Eksikliği ve Siyah–Beyaz Düşünme

Bilişsel esneklik, bir durumu farklı açılardan değerlendirebilme kapasitesidir.

Bu gelişmediğinde zihin dünyayı keskin kategorilere ayırır.

İnsanlar birey olarak değil, ait oldukları gruplar üzerinden değerlendirilir.

Bu da empatiyi azaltır ve kutuplaşmayı artırır.

Karşı taraf insan olmaktan çıkıp bir kategoriye dönüştüğünde, ona zarar vermek psikolojik olarak daha kolay hale gelir.

Eğitim Sisteminin Düşünme Biçimi Üzerindeki Etkisi

Eğitim sistemi sadece bilgi vermez, düşünme biçimini şekillendirir.

Ezbere dayalı ve tek doğruya odaklı sistemlerde birey analiz etmeyi değil, doğru cevabı bulmayı öğrenir.

Bu durumda kişi bilgi üretmez, mevcut bilgiyi tekrar eder.

Sorgulama kültürü gelişmediğinde birey:

Farklı bakış açılarını değerlendiremez,

karmaşık durumları basitleştirir,

hazır düşünce kalıplarına yönelir.

Bu da toplumsal düzeyde yüzeysel tartışmalar ve hızlı tepkiler üretir.

Düşünme süresi kısaldıkça, tepki süresi hızlanır.

Adalet Algısının Zedelenmesi insan davranışını en güçlü belirleyen unsurlardan biri adalet algısıdır.

Birey çaba ile sonuç arasında bir bağ kurabildiğinde sisteme yatırım yapar.

Ancak bu bağ tekrar tekrar kırıldığında zihin şu sonuca ulaşır:

Sistem adil değil.

Bu noktada davranış değişir.

İnsan doğru olanı değil, işe yarayanı seçmeye başlar.

Bu durum ahlaki esneme yaratır.

Kurallar içselleştirilmiş bir değer olmaktan çıkar, duruma göre esnetilen bir araca dönüşür.

Adaletsizlik hissi aynı zamanda güçlü bir öfke kaynağıdır.

Bu öfke ifade edilmezse birikir ve daha sert davranışlara dönüşebilir.

Liyakat Erozyonu ve Anlam Kaybı

Bir sistemde yetkinlik ile ilerleme arasındaki bağ koptuğunda, birey sadece motivasyon kaybetmez.

Aynı zamanda anlam kaybı yaşar.

Kişi yaptığı çabanın bir karşılığı olmadığını gördüğünde şu soruyu sormaya başlar:

Bu çabanın anlamı ne?

Bu noktada üç davranış ortaya çıkar:

Geri çekilme, sistemden çıkma veya sisteme uyum sağlama.

Sisteme uyum sağlama çoğu zaman etik esnemeyi beraberinde getirir.

Bu da toplumsal güveni daha da zayıflatır.

Ekonomik Stres ve Enflasyonun Psikolojik Etkisi

Ekonomik sorunlar sadece maddi değil, doğrudan psikolojik yük üretir.

Yüksek enflasyon ve sürekli artan yaşam maliyetleri, bireyin gelecek öngörüsünü zayıflatır.

İnsan ne kazanacağını değil, kazandığının değerini de öngöremez hale gelir.

Bu durum zihni sürekli belirsizlik içinde bırakır.

Ekonomik baskı arttıkça beyin hayatta kalma moduna geçer.

Bu modda uzun vadeli düşünme zayıflar, sabır düşer ve dürtü kontrolü azalır.

Empati kurmak ve sağduyulu davranmak için gereken zihinsel kapasite daralır.

Bu nedenle günlük hayatta tahammül düşer, gerilim artar ve küçük olaylar daha hızlı büyür.

Belirsizlik ve Sürekli Tehdit Algısı

Belirsizlik, beyin için en zor durumdur.

Çünkü zihin tahmin etmek ister.

Tahmin edemediğinde tehdit algısı oluşur.

Eğer belirsizlik kronik hale gelirse, zihin sürekli tetikte kalır.

Bu durum kaygıyı artırır ve sinir sistemini yorar.

İnsanlar daha sabırsız, daha tepkisel ve daha hassas hale gelir.

Bu da toplumsal gerilimi yükseltir.

Cezasızlık Algısı ve Normların Çözülmesi

Davranışın sonucu yoksa öğrenme gerçekleşmez.

Eğer birey yanlış davranışların karşılık bulmadığını görüyorsa, risk algısı düşer.

Bu durumda ihlaller artar ve normlar zayıflar.

İnsanlar birbirini model aldığı için bu süreç hızla yayılır.

Zamanla yanlış davranışlar normalleşir.

Şiddetin maliyeti düşük algılandığında, şiddet davranışı artma eğilimi gösterir.

Kolektif Travma ve Sürekli Gerginlik

Toplumlar da travma yaşar.

Ancak bu travmalar işlenmezse ortadan kalkmaz, aktarılır.

Bu durum görünmez bir gerginlik yaratır.

İnsanlar neden huzursuz olduklarını bilmeden huzursuz hisseder.

Öğrenilmiş Çaresizlik

Kişi tekrar tekrar çaba gösterip sonuç alamadığında, kontrol algısını kaybeder.

Bu durum öğrenilmiş çaresizlik olarak tanımlanır.

Birey ya tamamen pasifleşir ya da bir noktada ani ve sert tepkiler verir.

Sosyal Karşılaştırma ve Değersizlik Hissi

İnsan kendini sürekli başkalarıyla karşılaştırır.

Bu karşılaştırma sürekli hale geldiğinde yetersizlik ve değersizlik hissi artar.

Bu duygular uzun vadede öfkeye dönüşebilir.

Kontrol Kaybı ve Günlük Hayatta Sertleşme

Büyük sistemler üzerinde kontrol kaybolduğunda, birey küçük alanlarda kontrol kurmaya çalışır.

Bu durum trafikte, ilişkilerde ve iş ortamında sert davranışlara yol açar.

Duygusal Yorgunluk

Sürekli stres altında kalan zihin zamanla tükenir.

Empati azalır, sabır düşer ve tepkiler hızlanır.

SONUÇ: Kısır Döngü

Tüm bu mekanizmalar birleşerek kendini tekrar eden bir döngü oluşturur.

Güvensizlik, savunmayı artırır.

Savunma, mesafeyi artırır.

Mesafe, güveni daha da azaltır.

Adaletsizlik algısı, davranışları esnetir.

Esneyen davranışlar normları zayıflatır.

Zayıf normlar adaletsizliği artırır.

Stres arttıkça kontrol azalır.

Kontrol azaldıkça tepkiler hızlanır.

Tepkiler arttıkça çatışma büyür.

Kaçış Yok

Bu yapı sadece sistemde değil, bireyin günlük davranışlarında yaşar.

Ve gerçek şu:

Bu düzenin içindesin. ama aynı zamanda onu her gün yeniden üreten de sensin.

Çünkü en tehlikeli şey, kötü insanların varlığı değil,

iyi insanların alışmasıdır.

Haftaya başka bir yazımda buluşmak üzere hoşçakalın sevgili okurlarım 

HANIM DEMİRBAŞ

SOSYAL PEDAGOG,

BİREYSEY ÇİFT VE AİLE DANIŞMANI

Geçmiş zaman bir arkadaşım şöyle anlatmıştı: 

“Birgün küçük oğlum ateşler içinde kıvranıyordu, ne yapsak ateşini düşüremiyorduk, hastaneye kaldırdık, doktorların koyduğu teşhis ürkütücüydü “Zatürre geçiriyor”… Hemen Antibiyotik tedavisine başladılar, hastanede bir hafta kadar kaldı, ama şimdi çok iyi”  

Bu acı hikayeden yola çıkarsak arkadaşımın oğlu gibi belki milyarlarca insan bugün hayatını “Dr.Alexander Fleming”e borçluydu, Penisilin, orijinal adıyla Penicilin… şüphesiz devrim yaratan buluşların başında antibiyotikler gelmekteydi. İnsanlığın ömrünü uzatıp, enfeksiyonları yenmeyi sağlayan bu buluşu İskoç Doktor ve Biyolog Sir Alexander Fleming’e borçluyuz. Fleming, bilinen ilk antibiyotik olan Penisilin’i Eylül 1927’de keşfetti. 

Suyun kaldırma gücünü Arşimet Sicilya’daki eski Sycause kentinde bir hamamda yıkanırken, tesadüfen kurnanın içine düşen hamam tasının su yüzeyinde yüzmesinden yola çıkarak, üzerine attığı bir peştamalla dışarı fırlamış, sokaklarda “Eureka, Eureka” (Buldum, Buldum) diye bağırmaya başlamıştı, herkesin deli sandığı Arşimet’in bu çağ açan ünlü buluşu sayesinde bugün gemilerle denizlerde gezebiliyoruz… Çağ açan ünlü buluşlar tesadüflere bağlıdır, örnekler o kadar çoktur ki, mesela bugün dünyanın en saygın ödülü olduğu kabul edilen Nobel Ödülü’nü, aslında belkide binlerce insanın ölümüne sebep olmuş Dinamiti bulan Alfred Bernhard Nobel adına dağıtılmaktadır. Öyleki, Alfred Nobel aslında çok tehlikeli bir patlayıcı olan, herhangi bir ısı yada sallantıya maruz kaldığında patlayan Nitrogliserinin , laboratuvarında tesadüfen kum yığınının üstüne döküldüğünde patlamamasından yola çıkarak “Dinamit”i bulmuştu. Günümüzde sıkı sıkıya sarıldığımız bu büyük buluşlar aslında tesadüf sonucu bulunmuştu… Sizlere bu yazımda milyarlarca hastanın hayatını borçlu olduğu o İskoç Doktor ve Biyolog Sir Alexander Fleming’i anlatacağım…. 

Dr. Fleming düzensiz, pasaklı ve pis biri olmasıyla ünlüydü bu düzensizliği sayesinde tıpta devrim yapacağını kimse bilemezdi.

1927 yılı Ağustos ayının sıcak bir günüydü, laboratuvarından eve giderken, üstünde çalıştığı staphylococci bakterisini içeren kaplar ile kavun yediği kabı temizlemeden masasının üstünde bırakıp çıkmıştı. 3 Eylül 1927 günü laboratuvarına geldiğinde temizlenmeden unutulan kap küf mantarı ile dolmuştu, küflü kabı temizlemeye hazırlanan Fleming küf mantarının kenarında bulunan jel kıvamındaki yapıda herhangi bir çeşit bakteri topluluğu bulunmadığını fark etti, oysaki kabın diğer kısımlarında bol miktarda bakteri vardı. Fleming bakterileri yok eden bu yapının “Penicillium Notatum” adı verilen küf mantarı olduğunu düşündü, mantarların kenarlarında yer alan jöle kıvamındaki sulu kısmına ise Penicillium ailesine atıfla “Küf suyu” anlamına gelen “Penisilin” adını verdi işte bu kapları eğer laboratuardan çıkmadan önce temizleseydi büyük bir ihtimalle pesililini bulamayacak, bugün enfeksiyon hastalıklarından milyarlarca insan maalesef ölecekti .

Dr.Alexander Fleming, 6 Ağustos 1881 tarihinde İskoçya’nın Lochfield kentinde dünyaya geldi. Sekiz kardeşlerdi, yedi yaşındayken babası vefat etti, babasının vefatından sonra Alexander, annesine ve kardeşlerine hep destek oldu, azimli ve özverili birisi olduğu için başarılarla dolu bir gelecek onu bekliyordu.

Louden Moor Okulu, Darvel Okulu ve ardından Kilmarnock’taki akademide iki yıl eğitim aldı. Dört yıl boyunca denizcilik nakliye ofisinde çalıştıktan sonra, azimle çalışarak Mary Üniversitesi Tıp Fakültesi’ni kazandı. 1901 yılında Paddington’taki St. Mary Hastanesi Tıp Okulu’nda eğitimini başarıyla tamamladı ve 1906 yılında mezun oldu. 1908 yılında Alexander,  “Akut Bakteri Enfeksiyonları”  konulu bir tez hazırlayarak üstün başarı belgesi aldı. Alexander I. Dünya Savaşı çıkana kadar Londra’daki St. Mary Hastanesi’nde hizmet verdi. St. Mary’de aşı tedavi çalışmalarında görev alan Sir Almroth Edward Wright’in yanında asistandı. Öğrenci olarak girdiği St. Mary Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde hayatının sonuna kadar çalıştı. 1921 yılında asistanlıktan Sir Almroth Edward Wright’in yardımcılığına terfi etmişti. Çalışmalarına hız kesmeden devam etti ve 1928 yılında ise Bakteriyoloji Profesörü oldu. 1946 yılında Alexander, enstitü kimliğine kavuşmuş olan aşı bölümünün yöneticiliğini Sir Almroth Edward Wrigh’dan devraldı. 1948 yılında Londra Üniversitesi’ndeki öğretim görevinden emekli olmasına rağmen aşı enstitüsündeki görevine devam etti.

I.Dünya Savaşı döneminde Dr.Alexander, 1914-1918 yılları arasında yüzbaşı rütbesiyle hekim olarak görev aldı. Cephelerde hekimlik yaptığı dönemde askerlerin enfeksiyon sonucu korkunç ölümlerine yakından şahit oldu. Savaşın bitiminden sonra St. Mary’s Hastanesi’ne geri döndü ve antiseptikler üzerine çalışmalara başladı. Laboratuvar çalışmalarının yanı sıra St. Mary’de Bakteriyoloji dersi verdi. 1921 yılında Dr.Alexander, uzun araştırmalarının sonucunu “Antibiyotik Lizozimi”ni bularak gördü. Bu efsane doktor ileriki yıllarda 

1945- Nobel Fizyoloji Tıp Ödülü

1944-Şövalyelik unvanıyla birlikte John Scott Onur Madalyası almıştır. 

II.Dünya Savaşında Birleşik Krallık Başbakanı olan Sir Winston Leonard Spencer Churchill ile de yolları kesişmişti Dr.Alexander Fleming’in…

Hikaye ilginçtir ve şöyledir:

Bir İngiliz karı koca, yanlarına oğullarını da alarak yaz tatillerini tabiatla iç içe geçirmek üzere İskoçya’nın uçsuz bucaksız kırlarına gitmişlerdi.  Oğulları, bu tatil günlerinin birinde köyün hemen yanı başındaki koruda tek başına dolaşmaya çıktı. Ağaçların arasındaki su birikintisinin dayanılmaz çekiciliğine kapılarak oracıkta suya girdi. Başına geleceklerden habersizdi tabi ki. Genç adam, vücudunu serin su birikintisinin keyfine bırakmıştı ki dayanılmaz bir sancıyla bir anda ne olduğunu anlayamadı ayağına kramp girmişti.

Her kramp bir öncekinden daha şiddetli oluyor ve onu acılar içinde kıvrandırıyordu. Genç adam birkaç dakika içinde kendini suyun üzerinde tutacak son gücünü de kaybetti. Hayat mücadelesini kaybetmeye başladığını hissetmişti ki, dehşet ve panik içinde can havliyle bağırmaya, yardım çağırmaya başladı.

Suyun yakınlarında bir yerde, tarlasında çalışmakta olan bir köylü çocuğu, feryatları duyunca hemen işini bırakarak sesin geldiği tarafa doğru koştu. Suyun içinde çırpınmakta olan yabancıyı gören genç köylü hemen suya atlayarak delikanlıyı boğulmaktan son anda kurtardı.

Delikanlının babası, oğlunu korkunç bir ölümden kurtaran genç köylüye teşekkür etmek için evine davet etti, sohbet sırasında cesur köylüye gelecekle ilgili planlarını sordu.

“Babam gibi çiftçi olacağım maalesef ” diye isteksizce cevap verdi genç köylü.

Baba, vefa borcunu ödemek için aradığı fırsatı bulduğunu düşündü.

“Başka bir şey mi olmak isterdin yoksa” diye sordu genç köylüye.

“Evet “diye başını salladı, “Hep doktor olmak isterdim. Ama bizler fakir insanlarız böyle pahalı eğitimi babam karşılayamaz…”

“Üzülme… İstediğin olacak….”  dedi İngiliz baba. “Tıp fakültesinde okuman için gerekli tüm masraflarını karşılayacağım”

Bu hadisenin üzerinden çok uzun yıllar geçti. 1943 yılının Aralık ayında,  Winston Churchill Kuzey Afrika’da hastalandı. Zatürre teşhisi konmuştu, hem de çok şiddetli bir zatürre. Hemen o günlerde Penisilin olarak bilinen mucizevi ilacı keşfeden Sir Alexander Fleming’e haber gönderildi. Alexander Fleming, hemen İngiltere’den uçağa binerek Afrika’ya ulaştı ve yeni ilacını zatürre hastası olan İngiltere Başbakanı’na tatbik etti. Penisilin keşfine kadar ölümcül bir hastalık olan zatürre, Churchill’i öldürmeyi başaramadı. Penisilini keşfeden ve bu ilacı ile Başbakanı bizzat tedavi eden Alexander Fleming, Winston Churchill’in hayatını kurtardı.

Yıllar önce İskoçya’daki küçük gölde genç Churchill’i boğulmaktan kurtaran ve çiftçi olacakken baba Churchill’in maddi desteği sayesinde tıbbiyeyi okuyan genç köylü, Doktor Alexander Fleming’den başkası değildi.

Tıp tarihine adını altın harflerle yazdıran Dr.Alexander Fleming, 11 Mart 1955 yılında 74 yaşındayken geçirdiği kalp krizi sonucu aramızdan ayrıldı.

İşte hayat böyle tesadüflere bağlıdır, Işıklarda uyu Dr.Alexander Fleming insanlık seni asla unutmayacak. 

Hoşçakalın, hoş kalın.

ESRA SONGÜLER

HABER CADDESİ EDİTÖRÜ

Dünya her nesille birlikte değişir ama bazı kuşaklar vardır ki sadece değişimin parçası olmaz, bizzat kendisi olur. İşte Z kuşağı tam da böyle bir nesil. Dijital çağın içine doğan, teknolojiyi öğrenmek zorunda kalmayan, aksine onunla büyüyen bu kuşak artık iş hayatında. Ve kabul edelim; alıştığımız düzeni sessizce ama köklü bir şekilde dönüştürüyor. Z kuşağını anlamak için önce onların dünyasına bakmak gerekir. Onlar için internet bir araç değil, yaşamın doğal bir uzantısı. Bilgiye ulaşmak onlar için bir ayrıcalık değil, sıradan bir refleks. Bu nedenle sorgulayan, araştıran ve kolay kolay “çünkü öyle” cevabıyla tatmin olmayan bir yapıdalar. İş hayatına da bu bakış açısıyla giriyorlar.

Eskiden iş hayatında sadakat, uzun yıllar aynı yerde çalışmakla ölçülürdü. Şimdi ise Z kuşağı için sadakat, anlam buldukları yerde kalmak demek. Onlar için bir iş sadece maaş değildir. Değer görmek, kendini geliştirmek, fikirlerinin önemsenmesi ve bir amaca hizmet etmek en az maddi kazanç kadar önemli. Bu yüzden klasik “çalış, sabret, yüksel” anlayışı yerini daha hızlı, daha esnek ve daha anlam odaklı bir yaklaşıma bırakıyor. Z kuşağı, özgürlüğüne düşkün bir kuşak. Katı kurallar, hiyerarşik baskılar ve sorgulanamayan otoriteler onların dünyasında pek karşılık bulmuyor. Çünkü onlar, iletişimin yatay olduğu, fikirlerin serbestçe ifade edildiği bir ortamda büyüdü. Bu yüzden iş yerinde de aynı özgürlüğü talep ediyorlar. Bu durum bazen “disiplinsizlik” olarak yorumlansa da aslında bu, farklı bir disiplin anlayışının göstergesi. Onlar sonuç odaklı; nasıl çalıştıklarından çok ne ürettikleriyle ilgileniyorlar.

Elbette bu yeni yaklaşım, eski kuşaklarla zaman zaman çatışmalara neden olabiliyor. Deneyim ile hız, gelenek ile yenilik arasında bir gerilim yaşanıyor. Ancak bu çatışma aslında bir kriz değil, bir dönüşümün işareti. Çünkü her yeni nesil, bir öncekinin eksiklerini tamamlayarak ilerler. Z kuşağı da iş hayatına esneklik, yaratıcılık ve dijital zekâ katıyor. Bu kuşağın en dikkat çeken özelliklerinden biri de çok yönlülüğü. Tek bir mesleğe bağlı kalmak yerine, farklı alanlarda kendini geliştirmeyi tercih ediyorlar. Aynı anda birden fazla işi yürütebiliyor, freelance çalışabiliyor, kendi projelerini oluşturabiliyorlar. Bu da iş dünyasında “tek kalıp” anlayışını kırıyor ve yeni çalışma modellerini beraberinde getiriyor. Ancak Z kuşağını sadece övgüyle anlatmak da gerçekçi olmaz. Sabırsızlık, çabuk sıkılma ve sürekli yenilik arayışı, zaman zaman derinleşmenin önünde engel oluşturabiliyor. Hızlı tüketilen içeriklerle büyüyen bir nesil olarak, uzun soluklu süreçlere adapte olmakta zorlanabiliyorlar. Bu da iş hayatında istikrar konusunda soru işaretleri yaratıyor.

Ama belki de bu noktada sorulması gereken asıl soru şu: Z kuşağı mı uyum sağlamalı, yoksa sistem mi değişmeli? Çünkü dünya zaten değişiyor. Teknoloji, iletişim, üretim biçimleri dönüşüyor. Bu dönüşümün içinde eski kuralları aynen korumaya çalışmak ne kadar mümkün? Z kuşağı iş hayatına sadece bir nesil olarak değil, bir zihniyet olarak giriyor. Daha özgür, daha sorgulayıcı, daha anlam arayan bir zihniyet… Bu da iş yerlerini sadece çalışma alanı olmaktan çıkarıp, birer deneyim ve gelişim alanına dönüştürüyor.

Sonuç olarak Z kuşağı, iş hayatının “zor nesli” değil; “farklı nesli”. Onları anlamak, sadece gençleri anlamak değil; geleceği anlamaktır. Çünkü yarının dünyasını şekillendirecek olanlar onlar. Ve görünen o ki, bu dünya daha esnek, daha hızlı ama aynı zamanda daha anlamlı bir yer olacak.

Belki de yapılması gereken, bu değişime direnmek yerine onu anlamaya çalışmak. Çünkü her yeni kuşak, eskiye bir eleştiri değil; geleceğe bir davettir.

SABİHA ÜNAL

YAZAR

Bir zamanlar kapı önlerinde akşam serinliğinde kurulan sandalyeler vardı… Komşular birbirine “bir çay koy da geleyim” diye seslenir, çocuklar sokakta oyun oynarken anneler pencereden göz kulak olurdu. Birinin derdi, diğerinin derdi sayılır; birinin sevinci, mahalleye yayılırdı. İnsanlar birbirine daha yakındı… belki fiziksel olarak değil ama kalben, ruhen, vicdanen çok daha yakındı. Hatta bazen aynı sofraya oturmak için özel bir davete bile gerek olmazdı; kapı çalınır, “ben geldim” denirdi sadece… Ve bu bile yeterdi. Çünkü o zamanlar insanlar birbirine yabancı değildi, birbirinin yükünü taşıyan, acısını bölüşen, sevincini çoğaltan birer yol arkadaşıydı.

Şimdi ise kalabalıklar içindeyiz ama yalnızız. Aynı masada oturup aynı ekrana bakıyor, aynı evde yaşayıp birbirimizi duymuyoruz. Ve en acısı… artık kimse kimseye tahammül edemiyor. Bir bakış, bir söz, hatta bazen sadece bir sessizlik bile yanlış anlaşılıyor. Kalpler hızla kırılıyor, köprüler kolayca yıkılıyor. Oysa eskiden insanlar kırılınca susmaz, konuşur; uzaklaşmaz, yaklaşırdı.

Peki ne oldu bize?

Zaman mı değişti, yoksa biz mi?

Aslında cevap biraz ikisi… ama en çok da biz.

Hayat hızlandı. Her şey “hemen şimdi” olsun istiyoruz. Beklemek bize ağır geliyor, sabretmek ise neredeyse unutulmuş bir erdem gibi… Bir mesaj geç cevaplanınca kırılıyoruz, trafikte biri önümüze geçince öfkeleniyoruz, farklı bir fikir duyunca tahammülümüz tükeniyor. Çünkü artık dinlemiyoruz… anlamıyoruz… sadece cevap vermek için bekliyoruz. Oysa eskiden insanlar konuşurken gözlerinin içine bakılırdı; sözün değil, duygunun peşinden gidilirdi. Şimdi gözler ekranda, kalpler kapalı. Parmaklarımız hızlı ama kalbimiz yavaşladı sanki… hissetmek yerine tepki vermeyi seçiyoruz.

Gerginliğimizin bir diğer nedeni de yükümüzün artması. Geçim derdi, gelecek kaygısı, belirsizlikler… Herkesin içinde görünmeyen bir fırtına var. İnsanlar yorgun… hem de çok yorgun. Ama dinlenemiyorlar. Çünkü bedenleri dursa bile zihinleri susmuyor. Geceleri bile düşünceler konuşuyor, endişeler büyüyor, korkular içten içe yankılanıyor. Bu da en küçük bir kıvılcımı bile yangına çeviriyor. Bir bakıyorsun küçücük bir mesele büyüyor, kırgınlıklar derinleşiyor, insanlar birbirine uzaklaşıyor. Oysa çoğu zaman mesele o an yaşanan değil… içimizde biriktirdiğimiz her şeyin taşması.

Bir de kıyas var… Eskiden insanlar kendi hayatını yaşardı. Şimdi herkes başkasının hayatını izliyor. Kim ne giymiş, nereye gitmiş, ne almış… Sürekli bir yarış hali. Ama bu yarışın ne başlangıcı belli ne de bitişi… Ve en acısı, çoğu zaman kazananı da yok. Çünkü bu yarış insanın kendisiyle barışını bozuyor. Bu da içten içe bir huzursuzluk, bir eksiklik duygusu yaratıyor. İnsan kendine yetememeye başlıyor. Ve kendine yetemeyen insan, başkasına nasıl tahammül etsin? Kendi içindeki boşluğu dolduramayan biri, dış dünyaya nasıl huzur versin?

Ama belki de en önemlisi… sevgiyi ifade etmeyi unuttuk.

Eskiden “gel sarılayım” derdik, şimdi “mesaj atarım” diyoruz. Eskiden “yanındayım” demek için kapıya giderdik, şimdi bir emojiyle geçiştiriyoruz. Duygularımız azalmadı aslında… ama onları göstermeyi ihmal ettik. Sevgi içimizde var ama dışarı çıkamıyor. Söylenmeyen sevgi, paylaşılmayan duygu zamanla köreliyor. Sevgi gösterilmeyince, anlayış beslenmeyince, sabır büyütülmeyince… tahammül de doğal olarak yok oluyor. Çünkü insan ancak sevdiğine sabreder, anladığına tahammül eder.Oysa tahammül dediğimiz şey, sevginin sabırlı halidir.

Birini anlamaya çalışmak, hemen yargılamamak, kırıcı olmamak… bunlar büyük şeyler değil gibi görünür ama aslında bir toplumu ayakta tutan en güçlü bağlardır. Biz o bağları zayıflattık. Belki farkında olmadan, belki mecburiyetten, belki de alışkanlıktan… Ama her zayıflayan bağ, bizi biraz daha yalnızlaştırdı. Ve yalnızlaşan insan daha çabuk öfkelenir, daha çabuk kırılır, daha az tahammül eder.

Ama iyi haber şu: Kaybettiğimiz şeyi geri kazanabiliriz.

Çünkü insanın özü değişmez… sadece üzeri tozlanır. Ve o tozu silmek bizim elimizde.

Yeniden dinlemeyi öğrenebiliriz. Birine cevap vermek için değil, gerçekten anlamak için kulak verebiliriz. Küçük şeylere kızmak yerine derin bir nefes alıp kendimize “gerçekten buna değer mi?” diye sorabiliriz. Birine sert davranmadan önce onun da bir yük taşıdığını hatırlayabiliriz. Çünkü herkesin görünmeyen bir hikayesi var. Kimse dışarıdan göründüğü kadar güçlü değil aslında… herkes bir yerinden kırık, bir yerinden eksik.

Belki de başlamamız gereken yer çok basit…

Bir tebessüm.

Bir “nasılsın?”

Bir “anlıyorum seni.”

Bir “haklı olabilirsin…”

Bir “gel, konuşalım…”

İnan… bazen bir insanın bütün gününü, hatta belki hayatını değiştiren şey, sadece anlaşılmış hissetmektir. Küçük bir iyilik, beklenmedik bir nezaket, içten bir bakış… bunlar hâlâ dünyanın en güçlü şeyleri.

Toplumun gerginliği aslında bireyin içindeki gerginliğin yansımasıdır. İçimiz ne kadar huzurluysa, dışımız da o kadar yumuşak olur. O yüzden çözüm dışarıda değil… içimizde başlıyor. Kendimize biraz daha şefkat gösterdiğimizde, hatalarımızla barıştığımızda, eksiklerimizi kabullendiğimizde… başkalarına da daha nazik davranmaya başlıyoruz. Çünkü kendine sert olan, dünyaya da sert olur. Kendine merhamet eden ise herkese merhamet eder.

Unutmayalım…

Herkes biraz kırgın, herkes biraz yorgun, herkes biraz eksik…

Ama herkes aynı zamanda sevilmek istiyor.

Belki de artık daha fazla haklı olmaya değil, daha fazla anlayışlı olmaya ihtiyacımız var. Daha fazla konuşmaya değil, daha çok hissetmeye… Daha fazla tepki vermeye değil, biraz durup düşünmeye… Belki de bazen susmak, bazen geri çekilmek, bazen alttan almak kaybetmek değil… tam tersine insan kalabilmenin en güçlü halidir.

Çünkü bu dünya, bağıranların değil… anlayanların omuzlarında yükselecek.

Ve belki de her şey, bir gün birimizin sabretmesiyle değişecek. Birimizin kırmak yerine onarmayı seçmesiyle… birimizin öfke yerine sevgiyi koymasıyla… birimizin “ben değil biz” demesiyle…

Kim bilir…

Belki o biri, sensin.

Ve belki de değişim, tam da şu an… bu satırları okurken kalbinde başladı. ?

Haftaya yeni bir yazımda görüşmek üzere 

SEÇİL ESKİOĞLU

GAZETECİ -YAZAR

İstanbul’a gelipte Eminönü’ne uğramayan sanırım yoktur… Hele ki Eminönü’nde köprü altında sandallarda satılan balık-ekmeğin tadı asla unutulmaz. 

Bazı illerimiz vardır, merkez ilçesinin adı şehrin önüne geçmiştir mesela: Kocaeli - İzmit, Sakarya - Adapazarı gibi.. İşte bence de İstanbul’un merkez ilçesi olsa olsa Eminönü olurdu… 

İstanbul…. Şiirlere tema olmuş bir şehir… 

Orhan Veli demiş ya… 

“ İstanbul'u dinliyorum, gözlerim kapalı; 

Serin serin Kapalıçarşı

Cıvıl cıvıl Mahmutpaşa

Güvercin dolu avlular

Çekiç sesleri geliyor doklardan

Güzelim bahar rüzgarında ter kokuları; 

İstanbul'u dinliyorum, gözlerim kapalı.”

Demiştim, Eminönü’ne uğrayıpta, Haliç kenarındaki köprünün altında sandallardan Balık - ekmek yemenin tadı doyumsuz bir lezzettir diye… 

Oysaki, şeker denilince akla ilk gelen bir isim de vardı “Hacı Bekir” onunda tarihi dükkanı buradadır, Tahtakale’yi gezerken kokusuyla bizi büyüleyen Meşhur Mehmet Efendi Kahvesicisi, Yeni Cami’nin hemen kenarında Milli Piyangocu Nimet Abla’nın gişesi, Yeni Cami önünde kuşlara yem atmak, Çiçek pazarını dolaşmak Eminönü klasiğidir. Mısır Çarşısı’nı şimdilik anlatmak istemiyorum çünkü o başlı başına bir yazı konusu olur, inşallah ileride onuda yazarım, biz dönelim tekrar Eminönü’ne… 

“İstanbul’un kalbinin attığı yer” diye başlık atarken inanın abartmadım, gerçekten de öyleydi, Beyoğlu yakasına geçmek için köprüyü geçmeniz, karşıya yani Kadıköy, Üsküdar veya Boğaz gezisi yapmak isterseniz yine orada vapurlara binmek, aldığınız bir simiti martılarla paylaşarak, sıcacık çay eşliğinde yemek, benim için vazgeçilmez güzellikte bir gezidir.  

Osmanlı zamanından günümüze Eminönü bir ticaret merkezi olarak gelmiştir, diyebilirim… Hatırlarım, gençlik yıllarımda Eminönü’nde Sebze, Meyve Hali vardı, İstanbul’un tüm yiyeceği oradan gelirdi hatta Haliç’te biraz içeriye Unkapanı’na doğru gidip, şimdilerde özel bir üniversite olan eski Cibali Sigara Fabrikası’nın tarihine baktığımızda bu fabrikayı Osmanlı’lar bilinçli olarak Haliç kıyısına kurmuşlardı çünkü İzmir ya da yurtdışından gelen tütünün buraya “Motor” denilen küçük deniz taşıtları ile getirildiği, oradan hamallar tarafından fabrikaya çekilip sigara yapıldığını yazar.

Eminönü dile gelse… Nice buluşmalara, kavuşmalara, ayrılışlara sahne olmuştur, İstanbul’a hiç gelmeyen biri bile izlediği Türk Filmlerinde o kadar çok görmüştür ki burayı, gördüğü an burasının Eminönü olduğunu hemen anlar. 

Ve Eminönü kimine göre İstanbul’un kalbi, kimine göreyse sadece kalabalık, karmaşa, kargaşa bir yer. Kimisi kuşlara yem verdiği için mutlu, kimileriyse tarihe dokunabildiği için… Surların içinde, İstanbul’un tarihi çekirdeği içinde yer alır Eminönü. 

Hepimiz meydanda kuşlara yem atarız da kaçımız başımızı kaldırır hemen dibindeki Sultan Camilerinin en şahanelerinden biri olan Yeni Camii ya da diğer adıyla Valide Sultan Camii’ne bakarız? Kaçımız tüm sorunlarımızı dışarıda bırakıp bu şaheserin içine girer gezeriz? Biz öyleyiz işte… Tarihin kendisini yaşamak yerine herseye yüzeysel bakarız. 

İhtiyaçlarını karşılayabileceğin, aradığın her şeyi bulabileceğin İstanbul’da tek yer Eminönü’dür, kullanılan diğer bir adı ise Tahtakale’dir.  

Tahtakale Bizans’tan Osmanlı’ya oradan günümüze hep ticareti, iş hayatını ve parayı çağrıştırmıştır. Mal canın yongası elbette ama bir de insanın şehrin sesini duyması, anlattıklarını dinlemesi var ki, işte o “Hayali Cihan Değer”… Bu düşüncelerle yola çıktık; bir Sinan şaheserini ve ona eşlik eden tarihi yapıları görmeye ve hikayelerini dinlemeye geldik Tahtakale’ye…

Tahtakale’nin labirent benzeri sokaklarını keşfetmek size İstanbul’un eski günlerini hatırlatacak; insanların hediye olarak tahta kaşık aldıkları, pazarlık ettikleri, pazarlık ederken de ahbaplık kurdukları günleri… Bu sokaklarda aradığınız hemen hemen her şeyi bulabilirsiniz; paketleme malzemeleri, çocuk oyuncakları, incik-boncuk, bıçak, baskül, yorgan ve hatta yeni yıl süsleri…Bunların yanı sıra baharatların her türünün bulunduğu ünlü Mısır Çarşısı’nı. 

Tarihte Eminönü adını nereden almıştır diye soracak olursanız, onu da anlatmadan geçmeyeyim. Bilindiği üzere Eminönü boğazın kıyısında, bir de dünyada başka bir benzeri olmadığından “Golden Horn” (Altın boynuz) olarak bilinen doğal liman Haliç’te dış ülkelerden, Osmanlı'da dış ticaretin ve gümrüklerin merkeziydi. Gelen tüm ticaret gemileri burada demir atar ve yüklerini boşaltırdı, malları denetleyen ve devlet adına çalışan gümrük memurlarına "Emin" denirdi. O dönem Gümrük mallarını denetleyen ve vergi toplayan gümrük evlerinde görevli "Emin" memurlarının bulunduğu, adalet ve ticaretin denetlendiği liman bölgesi olması nedeniyle "Eminlerin önü" anlamında Eminönü adını almıştı, zamanla bu isimle anılmaya başlandığından İsmi “Eminönü” olarak kalmıştır. 

Ve birgün sizlerinde yolu Eminönü’ne düşerse, kuşlara yem atmayı, köprü altından alacağınız balık ekmeği, Hacı Bekir’in meşhur “Demirhindi şerbeti” eşliğinde yemeği, üzerine de Mehmet Efendi’den sade bir Türk Kahvesi içmeyi unutmayın olur mu?

Bu haftalıkta bu kadar. 

Hoşça kalın ama hep dostça kalın 

CELAL KODAMANOĞLU

GENEL YAYIN KOORDİNATÖRÜ

Paramızın değeri düştükçe, kredi kartlarına yüklenir olduk, çünkü hayat pahalılığında tomarla para vermektense, cebimizdeki Kredi kartını, üstelik şifreye bile gerek kalmadan, temassız olarak kullanmak çok basitti, aslında bizleri çılgın bir bataklığa sürüklüyordu, ama Atalarımız demiş ya, “Ayağını yorganına göre uzat” diye, gelirinin üstünde giderin olursa tabiki bataklığa sürüklenmiş olursun, oysaki Kredi kartı kullanmak kendi kurallarını koyarsan çok kolaydır. 

Ben kredi kartı kullanmayan kimseye rastlamadım, markette, restaurantta, sinemada vb.her yerde illaki bu kartı kullanıyoruz cebinizdeki cüzdanı çıkartın bakalım kaç kart kullanıyorsunuz… Bankalar eskiden olduğu gibi kumbaralar değil, Kredi kartları dağıtıyorlar… Her şey çok ama çok basit… Kredi kartı nasıl bulundu? İstermisiniz bugünkü yazımda sizlere kredi kartının doğuşundan başlayıp günümüze gelene kadar geçirdiği evreleri anlatmamı.

Takvimler 1949 yılının soğuk bir kış günü olan Şubat ayınını gösterdiğinde ABD de “Hamilton” Credit Corporation firmasının yöneticisi Frank McNamara, iki meslektaşını yanına alıp, onları New York’ta zarif ve lüks bir restoran olan ‘‘Major's Cabin Grill’ da yemek yemeye davet etti. Akşam yemeği, ödeme zamanı gelene kadar çok iyi geçmişti, yemekler yenildi, sohbetler edildi iş faturayı ödemeye gelmişti, Frank, cebinde defalarca cüzdanını aradı ama bulamadı. Mükemmel bir veznedardı, bu durum karşısında çok utanmıştı.  Eşine telefon açtı, eşi vakit geçirmeden faturayı ödemek için gereken parayı restorana getirmişti. Frank çok utanmıştı, sonradan bu durum herkesin başına gelebilirdi diye düşünüp biraz rahatlamıştı. İşte bu olay karşısında insanların nakit taşımaya ihtiyaç duymadan her yerde ödeme güvenilirliğini gösterebilecekleri bir sistem düşünmesine yol açtı ve ilk kredi kartı olan Diners Club -Cenadores Club- bu tesadüf sonucu ortaya çıktı. 

Bu olayın ardından tam bir yıl geçmişti Şubat 1950’de Frank Mc Namara, yine aynı restoranda yani‘ ‘Major's Cabin Grill’e yemek yemek için avukatı Ralp Schneiderkezi ile birlikte geldi ve yemekler yendi, bu kez hesabı nakit olarak değilde, elindeki Diners kartıyla ödedi. Bu kart, bugün kullandığımız kredi kartlarının ilkiydi, tabiki şimdiki gibi plastikten değil, kartondan yapılmıştı. 

Kartın ön yüzünde kart sahibinin adı, imzası, geçerlilik tarihi ve “Diners Club” işareti vardı; arka yüzünde ise kartın kabul koşulları açıkça belirtilmişti. 

Diners Club’ın kurucuları bu kartlardan kopyalar çıkartıp arkadaşlarına, akrabalarına, tanıdıklarına, toplamda yaklaşık 200 kişiye hediye ettiler New York ve çevresinde bu yeniliğe inanan 14 restoran, Diners Club kartlarını ödeme aracı olarak kullanımını kabul etti. Diners Club üyeleri yıllık üç dolar ücret ödediler ve restoranlarda tanındıkları için imzaları ödeme sözü olarak yeterliydi. Kartın sloganı ise “Dine and sign”dir (Ye ve imzala). Diners Club kredi kartının piyasada kabul görmesi ve yoğun şekilde kullanılması üzerine ABD'de bankalar da bu alanda faaliyet gösterdi ve kredi kartı dünyada ilk kez ABD’de kullanılmaya başladı.. 

Herkes bu ilk kredi kartına çok sıcak bakıyordu, Diners kartı hızla yayıldı ve 1958’de Amerika Birleşik Devletleri’nde ilk rakibi olan “American Express” kart ortaya çıktı.

Avrupalılar kredi kartı sistemine ABD’de olduğu gibi pek sıcak bakmadılar, onun içindir ki, Avrupada ABD'de olduğu gibi hızlı bir gelişme göstermedi. Avrupada ilk Fransa'da 1960'lı yıllarda "Card Blanche" adlı bir kredi kartı çıkarılmasına rağmen, uygulama 1970'lerden sonra yaygınlaştı. 

Kredi kartı öncülerinden Bank of America 1965 yılında mavi / beyaz / altın sarısı renklerden oluşan "Bank Americard"ı çıkarmaları için bankalara lisans vermeye başladı. 16 Ağustos 1966'da California'da bir grup banka ICA (International Card Association) adı altında bir araya geldi ve 1969'da “Master Charge”adını kullanmaya başlayarak içice geçmiş iki yuvarlağı logo olarak benimsedi. Bugünkü MasterCard adına 1979 yılında geçildi. Kredi kartı sisteminde meydana gelen uluslararası büyüme sonucunda, 1974 yılında International Bank Americard "BANCO" kurulmuştur. Bank Americard'ın adı 1977 yılında VISA olarak değiştirildi. 

Kredi kartı Türkiye’ye ne zaman geldi? Diyecek olursanız, onu da anlatayım sizlere… 

Türkiye’de kredi kartlarının kullanımının yaygınlaşması 1980’lerin sonlarına ve 1990’lı yıllara denk geliyor. Bu dönemde, Türkiye’de bankacılık sektörünün gelişmesiyle birlikte kredi kartlarının kullanımı da artmaya başladı.

1987 yılında Türkiye İş Bankası tarafından Mastercard kredi kartı hizmeti başlatıldı. Yine aynı dönemde Yapı Kredi, ilk kredi kartını pazara sundu.  Diğer bankalar da kredi kartı hizmetlerini başlattı ve kredi kartlarının kullanımı yaygınlaştı. 

Günümüzde dünyada, iki milyon insan kredi kartı kullanmaktadır. 

Frank McNamara’nın unutkanlığı sayesinde bugün nakit taşımadan büyük miktarda mal ve hizmet için ödeme yaparken kredi kartını kullanabiliyoruz.

Bugün kredi kartları çok yaygın kullanımda, ben genelde nakit taşımıyorum, kredi kartı tüm alışverişimi yapıyor zaten ama benden size bir dost tavsiyesi yazımın başında bir Atasözünden bahsetmiştim diyordu ki “Ayağını yorganına göre uzat” çok doğru bir söz bu, gelirinizin üstünde harcama yaparsanız, ay sonunda ödeyemez duruma düşersiniz. 

 Başka bir yazımda buluşmak üzere 

Hoşçakalın, Hoş kalın.

ESRA SONGÜLER 

HABER CADDESİ EDİTÖRÜ

Toplumun huzurlu ve mutlu olması, yalnızca bireylerin değil, aynı zamanda devletin ve kurumların da ortak sorumluluğudur. Emekliler, çalışanlar, öğrenciler, çiftçiler ve toplumun tüm kesimleri kendilerini güvende, değerli ve umutlu hissettiklerinde gerçek anlamda toplumsal mutluluk sağlanabilir.

Emekliler için mutluluk, yıllarca verdikleri emeğin karşılığını alabilmekle başlar. Geçim sıkıntısı yaşamadan, sağlık hizmetlerine kolay erişerek ve sosyal hayata katılabilecekleri imkanlara sahip olarak yaşamlarını sürdürmeleri büyük önem taşır. Kendilerini toplumdan dışlanmış değil, saygı duyulan bireyler olarak. Mutluluğun temelinde adil ücret, güvenli çalışma koşulları ve iş-yaşam dengesi yer alır. İnsanlar emeklerinin karşılığını aldıklarında ve gelecek kaygısı taşımadıklarında daha verimli, daha huzurlu olurlar. Aynı zamanda iş yerinde saygı görmek ve gelişim fırsatlarına sahip olmak da mutluluğu artırır.Kaliteli ve eşit eğitim imkanlarıyla mümkündür. Geleceğe umutla bakabilen, kendini geliştirme fırsatı bulan gençler hem bireysel hem de toplumsal olarak daha mutlu olur. Baskıdan uzak, destekleyici bir eğitim ortamı onların özgüvenini artırır. Çiftçilerimiz ise üretimin temel taşlarıdır. Onların mutlu olması; emeklerinin karşılığını alabilmeleri, doğal koşullara karşı desteklenmeleri ve sürdürülebilir tarım imkanlarına sahip olmalarıyla sağlanır. Üreten bir kesimin güçlü olması, toplumun genel refahını da doğrudan etkiler.

Halkın genel mutluluğu ise adalet, güven ve eşitlik duygusuyla yakından ilişkilidir. İnsanlar kendilerini güvende hissettikleri, haklarının korunduğu ve fırsat eşitliğinin sağlandığı bir toplumda daha huzurlu yaşarlar. Sosyal dayanışmanın güçlü olduğu, insanların birbirine saygı duyduğu bir ortam toplumsal mutluluğun temelini oluşturur. Sonuç olarak, toplumsal mutluluk; her kesimin ihtiyaçlarının gözetildiği, adil ve kapsayıcı bir düzenle mümkündür. Her bireyin değerli olduğu ve umutla geleceğe bakabildiği bir toplum, gerçek anlamda mutlu bir toplumdur.

Her zaman olduğu gibi sağlığınıza dikkat edin diyoruz. Sağlıklı olmak da mutluluktur. Hoş çakalın.

MUSTAFA ÇOLAKOĞLU

GAZETECİ - YAZAR

Bu bir düşünce değildir.

Bu bir inanç da değildir.

Bu, erken dönemde öğrenilmiş bir sinir sistemi organizasyonudur.

Ve insanın kendisiyle, başkalarıyla ve hayatla kurduğu tüm ilişkiyi belirler.

Modern psikoloji literatüründe bu yapı; bağlanma travması (attachment trauma), gelişimsel travma ve eş-bağımlı ilişki örüntüleri ile birlikte ele alınır.

Kişinin sadece ne düşündüğünü değil, nasıl düzenlendiğini belirler.

1.⁠ ⁠Başlangıç: Değerin koşullu öğrenilmesi

Çocuk doğduğunda kendini sorgulamaz.

Değerini kanıtlamaya çalışmaz.

Olduğu haliyle yeterlidir.

Ama eğer bakım verenle ilişki:

•⁠ ⁠tutarsızsa

•⁠ ⁠duygusal olarak geri çekiliyorsa

•⁠ ⁠ancak belirli davranışlarla yakınlık kuruluyorsa çocuk şu sonucu çıkarır:

“Ben olduğum için değil, işe yaradığım için kabul ediliyorum.”

Bu noktada kritik bir kırılma oluşur:

Değer, varoluştan kopar ve işlevselliğe bağlanır.

Bu öğrenme bilişsel değildir.

Sinir sistemi düzeyinde kodlanır.

Çocuk, bağın devamını sağlayan davranışları tekrarlar.

Bu süreç, literatürde “fawn response” olarak tanımlanan uyumlanma tepkisinin temelini oluşturur.

1.⁠ ⁠Uyumlanma: Kendinden vazgeçerek bağı korumak

Çocuk için en büyük tehdit yalnızlıktır.

Bu yüzden sistem şu kararı verir:

“Kendimden vazgeçerim ama bağı korurum.”

Bu karar bilinçli değildir.

Sinir sistemi düzeyinde gerçekleşir.

Ve çocuk zamanla:

•⁠ ⁠kendi duygularını geri çeker

•⁠ ⁠karşı tarafın ihtiyaçlarını öne alır

•⁠ ⁠“sorun çıkarmayan” olmayı öğrenir

Bu bir karakter değildir.

Bu, bağ kaybını önlemek için gelişmiş bir hayatta kalma stratejisidir.

Bu noktada düzenleme dışarıdan sağlanır (co-regulation).

Kişi kendi içinden değil, başkalarının tepkisi üzerinden dengelenir.

1.⁠ ⁠Kimlik oluşumu: İşlev = benlik

Bu strateji tekrarlandıkça davranış olmaktan çıkar.

Kimlik haline gelir.

Kişi artık:

•⁠ ⁠hisseden biri değil, düzenleyen biridir

•⁠ ⁠var olan biri değil, işe yarayan biridir

Ve “Ben kimim?” sorusunun cevabı şuna dönüşür:

“İhtiyaç duyulan kişiyim.”

Psikanalitik literatürde bu yapı, “false self” olarak tanımlanır.

Kişi gerçek benliğiyle değil, uyum sağlayan benliğiyle var olur.

1.⁠ ⁠İç mekanizma: Sürekli aktif bir sistem

Bu sistem dışarıdan güçlü görünür.

Ama içeride sürekli çalışan bir alarm vardır.

Sinir sistemi şu modda kalır:

Sürekli tetikte olma

Bu durum, otonom sinir sisteminin sempatik aktivasyonunun kronik hale gelmesiyle ilişkilidir.

Beyin şunu varsayar:

•⁠ ⁠“Her an bir şey ters gidebilir”

•⁠ ⁠“Kontrol etmezsem kaybederim”

•⁠ ⁠“Gevşersem risk artar”

Bu yüzden kişi:

•⁠ ⁠rahatlayamaz

•⁠ ⁠anda kalamaz

•⁠ ⁠zihinsel olarak hiç durmaz

Bu durum klinik olarak kronik anksiyete olarak görülür.

Ama özünde şudur:

Kapanmayan bir alarm sistemi.

1.⁠ ⁠Mükemmeliyetçilik: Kontrolün psikolojik formu

Bu yapı çoğu zaman “mükemmeliyetçilik” olarak adlandırılır.

Ama bu bir özellik değildir.

Bu, kontrol üzerinden güvenlik üretme çabasıdır.

Çocukken öğrenilen denklem şudur:

•⁠ ⁠Hata = Risk

•⁠ ⁠Eksiklik = Reddedilme

Bu yüzden yetişkinlikte sistem şöyle çalışır:

“Kusursuz olursam güvende olurum.”

Ama bu sistemin temel problemi vardır:

Asla tamamlanmaz.

Çünkü güvenlik dış koşullara bağlanmıştır.

1.⁠ ⁠İlişkiler: Kendini silerek bağ kurmak

Bu yapı en net ilişkilerde ortaya çıkar.

Kişi:

•⁠ ⁠verir

•⁠ ⁠taşır

•⁠ ⁠düzenler

•⁠ ⁠idare eder

Ama kendini göstermez. Çünkü içte şu inanç vardır:

“Ben ne kadar az olursam, o kadar kalırım.”

Bu nedenle ilişkide görünmez bir denge oluşur:

•⁠ ⁠biri verir

•⁠ ⁠diğeri alışır

Bu yapı eş-bağımlı (codependent) ilişki örüntüsü olarak tanımlanır.

1.⁠ ⁠İstismar neden oluşur?

Bu kişiler sınır koyamadığı için değil,

sınırı hissedemedikleri için istismara açık hale gelir.

Burada kritik kavram interosepsiyondur.

Kişi kendi içsel sinyallerini (rahatsızlık, sınır, ihtiyaç) yeterince algılayamaz.

Bu yüzden sistem otomatik çalışır:

•⁠ ⁠karşı tarafın ihtiyacını algılar

•⁠ ⁠kendi ihtiyacını bastırır

Ve en kritik nokta:

Sınırı hissedemeyen biri, ihlali de fark edemez.

1.⁠ ⁠Sınır koyduğunda neden kriz olur?

Bu sistem için sınır koymak bir davranış değildir. varoluşsal bir tehdittir.

Sinir sistemi bunu şöyle algılar:

“Bağ kopuyor → yalnız kalacaksın → tehlike”

Bu, sinir sisteminin tehdit algısının abartılı çalışmasıyla ilişkilidir.

Bu yüzden kişi sınır koyduğunda:

•⁠ ⁠yoğun anksiyete yaşar

•⁠ ⁠suçluluk hisseder

•⁠ ⁠utanç duyar

•⁠ ⁠geri adım atar

1.⁠ ⁠Ruhsal belirtiler: Aynı sistemin farklı yüzleri

Ortaya çıkan sorunlar ayrı ayrı hastalıklar değildir.

Aynı mekanizmanın farklı dışavurumlarıdır.

Anksiyete

Sistem sürekli tetikte olduğu için, tehlike yokken bile tehlike hissedilir.

Panik

Bastırılan duygular beden üzerinden dışa çıkar.

Depresyon

Sistem uzun süre yük taşıdığında kapanır.

Duygusal donukluk

Zihin şunu öğrenir:

“Hissetmek riskli.”

Bu yüzden sistem, polyvagal teoriye göre dorsal vagal kapanmaya geçer.

Kişi ne tam iyi hisseder ne de tam kötü.

Sadece uzak hisseder.

Kaçış davranışları

Aşırı çalışma, meşguliyet, bağımlılıklar…

Bunlar regülasyon çabalarıdır.

1.⁠ ⁠Kısır döngü

Kişi değer hissetmek için verir.

Verdikçe kendinden uzaklaşır.

Uzaklaştıkça daha çok vermek zorunda hisseder.

Bu süreç self-abandonment olarak tanımlanır.

1.⁠ ⁠En derin nokta: Çaresizlik

Bir noktada kişi şunu hisseder:

“Ne yaparsam yapayım değişmiyor.”

Bu durum öğrenilmiş çaresizliktir.

1.⁠ ⁠En ağır farkındalık

“Ben hep başkalarının hayatını taşıdım

ama kendi hayatımı yaşamadım.”

1.⁠ ⁠Sorunun özü

Sorun sınır koyamamak değildir.

Sorun:

insan olmanın güvenli şekilde öğrenilememiş olmasıdır.

1.⁠ ⁠İyileşme

İyileşme bir karar değildir.

Bu, sinir sisteminin yeniden öğrenmesidir.

Bu süreç nöroplastisite ile mümkündür.

Kişi şunu deneyimlemeye başlar:

•⁠ ⁠sınır koymak kayıp değildir

•⁠ ⁠ihtiyaç ifade etmek tehdit değildir

•⁠ ⁠gevşemek risk değildir

Ve yavaş yavaş dış regülasyondan iç regülasyona geçer.

Kişi hâlâ güçlüdür.

Ama bunu kanıtlamak zorunda değildir.

Hâlâ verir.

Ama kendinden vazgeçmez.

Ve ilk kez şunu hisseder:

Değer, yapılana değil varoluşa aittir.

Haftaya başka bir konuda buluşmak üzere hoşçakalın 

HANIM DEMİRBAŞ

SOSYAL PEDAGOG

BİREYSEL ÇİFT VE AİLE DANIŞMANI

Bazı günler vardır, sadece takvimde bir tarih değildir… Kalbe dokunur, insanın içini ısıtır, umutla doldurur. 23 Nisan da işte tam olarak böyle bir gün… Sadece bir bayram değil; bir milletin geleceğini, en saf, en temiz duygulara emanet ettiği en özel gündür. Dünyada çocuklara armağan edilmiş ilk ve tek bayram olması ise onun ne kadar derin, ne kadar anlamlı bir miras olduğunu bir kez daha hatırlatır bize. Çünkü 23 Nisan, sadece bugünün değil, yarının da bayramıdır… Ve o yarın, çocukların gözlerinde saklıdır.

23 Nisan: Bir Çocuğun Gülüşünde Saklı Gelecek

Bazı günler…

23 Nisan 1920, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açıldığı ve Türk halkının egemenliğini ilan ettiği tarihtir. 23 Nisan 1920 Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin Açılışı

Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 23 Nisan 1924'te bu günü bayram olarak ilan etmiştir. Mustafa Kemal Atatürk

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı sadece bir tarih değil; milletin kendi iradesine sahip çıktığı, bağımsızlık yolunda attığı en güçlü adımlardan biridir.

Mustafa Kemal Atatürk, bu özel günü çocuklara armağan ederek geleceğin onlarda şekilleneceğine olan inancını göstermiştir. Çünkü Atatürk, çocukları sadece seven değil; onları bir milletin umudu, yarını ve en kıymetli emaneti olarak gören büyük bir liderdi. Onların özgür, bilinçli ve güçlü bireyler olarak yetişmesini her şeyden çok önemsemiştir.

Bu yüzden 23 Nisan, yalnızca bir bayram değil; çocuklara duyulan sevginin, güvenin ve inancın dünyadaki en anlamlı ifadesidir.

Bir çocuğun gülüşü kadar içten, bir çocuğun hayali kadar sınırsızdır aslında bu bayramın ruhu… O yüzden 23 Nisan geldiğinde sokaklar başka güzel olur, okullar cıvıl cıvıl dolar, küçük kalpler büyük sevinçlerle atar. Ellerinde bayraklar, yüzlerinde kocaman bir tebessümle koşuşturan çocukları gördüğümüzde, içimizde bir yerler yeniden canlanır. Çünkü biz büyüsek de, içimizde hep o çocuk kalır… Ve 23 Nisan, o unutulmuş neşeyi yeniden hatırlatır bize.

Bu özel gün, sadece çocukların eğlendiği bir bayram değildir aslında. Aynı zamanda büyük bir sorumluluğun da hatırlatılmasıdır. Çünkü çocuklar, yarının mimarlarıdır. Onların nasıl büyüdüğü, nasıl sevildiği, nasıl anlaşıldığı… Bir ülkenin geleceğini şekillendirir. Bir çocuğun hayalini küçümsemek, aslında geleceği küçümsemektir. Ama bir çocuğun hayaline inanmak… İşte o, koca bir dünyayı değiştirebilir.

23 Nisan’ın en güzel yanlarından biri de çocukların gözünden dünyaya bakmayı öğretmesidir bize… Onlar gibi saf, onlar gibi içten, onlar gibi umut dolu olmayı… Belki de en çok buna ihtiyacımız var bugünlerde. Yorulmuş kalplerin, karışmış zihinlerin, ağırlaşmış hayatların içinde bir çocuğun kahkahası kadar iyileştirici çok az şey vardır. Çünkü çocuklar, en zor zamanlarda bile umut olmayı bilirler.

Ve düşünün… Bir günlüğüne de olsa çocukların koltuklara oturduğu, söz sahibi olduğu bir dünyayı… Bu sadece bir sembol değil; aslında bir mesajdır. “Gelecek sizin” denilen güçlü bir sesleniştir.

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı sadece bir tarih değil; milletin kendi iradesine sahip çıktığı, bağımsızlık yolunda attığı en güçlü adımlardan biridir.

Mustafa Kemal Atatürk, bu özel günü çocuklara armağan ederek geleceğin onlarda şekilleneceğine olan inancını göstermiştir. Çünkü Atatürk, çocukları sadece seven değil; onları bir milletin umudu, yarını ve en kıymetli emaneti olarak gören büyük bir liderdi. Onların özgür, bilinçli ve güçlü bireyler olarak yetişmesini her şeyden çok önemsemiştir.

Bu yüzden 23 Nisan, yalnızca bir bayram değil; çocuklara duyulan sevginin, güvenin ve inancın dünyadaki en anlamlı ifadesidir.

Belki de bugün kendimize şu soruyu sormalıyız: Biz çocuklara nasıl bir dünya bırakıyoruz? Daha umutlu mu, daha güzel mi, yoksa daha karmaşık ve zor mu? Çünkü çocuklar sadece bayramlarda hatırlanacak kadar küçük değil… Onlar her gün sevilmesi, korunması, anlaşılması gereken en kıymetli emanetlerimiz.

23 Nisan, sadece çocukları mutlu etmek değil; onların yanında olmak, onları duymak, onların kalbine dokunmak demektir.

Ve eğer bugün bir çocuğun yüzünü güldürebiliyorsak… İşte o zaman 23 Nisan gerçekten kutlanmış olur.

Unutmayalım… Her çocuk bir dünyadır. Ve o dünyaya ne ekersek, gelecekte onu biçeriz.

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı kutlu olsun… ?                                                                                                              

Haftaya yeni bir yazımda görüşmek üzere sevgilerimle 

SEÇİL ESKİOĞLU

GAZETECİ- YAZAR

Evlat annenin parçasıdır, evlat acısı ise acıların en büyüğüdür… Bu tartışılmaz… 

Evlat acısının bir anneye neler yaptırabileceğini hayal bile edemezsiniz, öğrenmek ister misiniz? Türk Tarihinin ilk kadın hükümdarı Tomris Hatun'un öyküsü.

Tarihin sayfalarında gerilere gidelim, çok gerilere 

“Tomris” Bu kelimenin Türkçe’de karşılığı “Demir” anlamına geliyor. Bir kadın düşünün adının hakkını veren demir kadar güçlü bir kişiliğe sahip olan bir kadın. İşte bu kadın sizlere anlatmak istediğim Tomris Hatun; M.Ö. VII.yüzyılda yaşadığı düşünülen “Saka” veya literatürde “İskitler” olarak da bildiğimiz bu hükümdarlığın kraliçesidir. 

Saka (İskitler) Devleti M.Ö. VII ve III yüzyıllar arasında, batıda Trakya'dan başlayıp Orta Asya bozkırlarına, doğuda Moğolistan'ın Altay Dağları'na kadar uzanan coğrafyada yaşayan göçebe bir halktı.

Büyük hükümdar Alp Er Tunga’nın da torunu olarak bilinen bu Tomris Hatun, çocukluğundan beri at kullanmasını çok iyi bilen, kılıç ve okçulukta usta olan bir kadın figürüdür. Tomris Hatun eşini kaybettikten sonra kaderinden kaçamaz ve Saka Devletinin ilk kadın hükümdarı olarak başa geçer.

Sakaların baş düşmanı Pers Ordusuydu.

Pers Ordusu Babil’i ele geçirdikten sonra yeni topraklar kazanmak için Saka topraklarını fethetmek üzere sefere çıkmıştı.

Tomris Hatun barışçıl bir politika izlemesine rağmen, Pers İmparatoru Büyük Kiros durmaksızın akınlar düzenliyor ancak yenilgiye uğrayıp, askerlerini geri döndürmek zorunda kalıyordu.

Saka’ların yıldırma taktiği olarak görülen bu hareket, Pers’leri epeyce yordu başka bir yol denemek isteyen Büyük Kiros kurnazca bir fikirle Tomris Hatun’un karşısına çıktı ve kendisiyle evlendiği takdirde daha fazla savaş olmayacağını vaad etti ama oldukça akıllı olan Tomris Hatun’u kandıramadı. 

Bu teklifinin reddedilmesini bir türlü hazmedemeyen Pers İmparatoru Büyük Kiros hileyle Saka’lara boyun eğdiremeyince asıl niyeti ortaya çıktı ve Aras Nehri üzerine ordularını getirdi. Nehrin geçilebilmesi için köprü inşa ettirmekten bile kaçınmayan bu hırs küpü İmparator aynı zamanda ilginç bir silah da kullanmaktan çekinmedi.

Bu silah eğitilmiş köpeklerdi ve savaş mevzilerine yerleştirildiler. Bir müddet sonra Tomris Hatun, Büyük Kiros’a elçi gönderdi ve ona kendilerine saldırmaktan vazgeçmelerini , eğer vazgeçmezse Saka ordusunu üzerlerine doğru yola çıkaracağını bildirdi.

Bu sefer geri çekilerek yıldırma taktiğinin sonuç vermeyeceğini düşünen Tomris Hatun, büyük bir mevzi seçip ordunun gelmesini bekledi.

İki düşman ordu arasına eğlence çadırı yerleştiren Büyük Kiros, Pers ordusunun zayıf güçteki askerlerini bu ziyafet çadırında bırakıp çadırın içerisine güzel kadınlar, yiyecekler ve şarap yerleştirmişti. Bu tuzaktan haberi olmayan Sakalar 

çadıra saldırı düzenleyerek birkaç Pers askerini öldürür ve eğlenceye devam ederler. Büyük Kiros’un, yaptığı bu şeytanca taktik başarı sağlar ve o çadırın içinde olan Tomris Hatun’un oğlu Spargapises’i İçki hilesiyle rehin alıp, daha sonra serbest bırakır, fakat çadırdan ayrıldıktan sonra Spargapises yaşadığı onursuzluk nedeniyle yaşamına son vermiştir. 

Oğlunun ölüm haberi sonucu yıkılan ancak mücadeleye devam eden Tomris Hatun ünlü tehditiyle tarihe geçer ; 

“Kana susamış Büyük Kiros! Sen oğlumu mertlikle değil ona içirdikçe sarhoş ettiğin şarapla öldürdün. Güneşe yemin ederim ki seni kanla doyuracağım!”.

Pers İmparatoru Büyük Kiros bu tehdidi umursamayınca bu kez Sakalar tarafından savaş hazırlıkları başladı. Amcasını da katleden Perslere kini oğlunun öldürülmesiyle daha da güçlenen Tomris Hatun, ertesi gün sert bir savaşa girdi.

Tomris Hatun, atlarını ölüme sürecek olan askerlerinin önünde durarak yürekleri titreten bir ses ile haykırdı:

“Geride sadece bizler kaldık birçoğu kadınlardan, tıpkı erkeği kadar yiğit kadınlardan oluşan halk ve ordu”.

Perslerin esareti altına girmemekte kararlı olan Tomris Hatun ve Saka ordusu hepsi aynı anda coşkuyla haykırarak ant içtiler.

Savaş başlamıştı, her yerde kahraman kadınların çığlıkları yankılanıyordu ve önde Tomris Hatun, arkada cesur askerleri, savaşa doğru gidiyorlardı. 

“Yeryüzü daha önce böylesine bir ölüm, arzulu at süren millete tanık olmamıştı” diye anlatmaya başlamıştı tarihin babası Heradot ve şöyle devam etmişti. 

“Bir tarafta 9 bin kadın olmak üzere 13 bin askerlik Saka Ordusu, diğer tarafta 100 bin askerli Pers ordusu, her iki orduda uzun bir süre birbirleri üzerinde üstünlük sağlayamamıştı. Perslerin en çevik askeri birliği olan “Ölümsüzlere” karşı Sakaların ok atmakta ustaca maharetleri olan askerleri, onları savaş köpeklerine rağmen bozguna uğratmıştı.

Tomris Hatun sözünde durdu ve Büyük Kiros'un kesilmiş kafasını kan dolu bir fıçıya atarak şu sözleri söyledi ;

“Sağ salim savaştan zaferle çıktım ama sen oğlumu hileyle öldürdün şimdi sana verdiğim sözü tutuyorum hayatında kan içmeye asla doymadın, şimdi benim elimden kana doyuyorsun”

Günümüzde Türk kadınına ne denilirse densin, hala kadınlarımızda Tomris Hatun içgüdüsü, vatan sevgisi ve analık duygusu çok kuvvetlidir! Bir kadın olarak Tomris Hatunla gurur duyuyorum. 

Toplumumuzda her ne kadar kadın ikinci plana atılsa da, kadınları eşit kabul edip onlara “Seçme ve Seçilme Hakkı”nı tanıyan Ata’mı ve Tomris Hatunu saygı ile anıyorum…

Hoşçakalın, hoş kalın 

ESRA SONGÜLER

HABER CADDESİ EDİTÖRÜ

23 Nisan 1920, Türk milletinin tarih sahnesinde yeniden ayağa kalktığı, iradesine sahip çıktığı ve kaderini kendi elleriyle yazmaya karar verdiği eşsiz bir dönüm noktasıdır. Bu tarih, yalnızca Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılışı değil; aynı zamanda “Egemenlik Kayıtsız Şartsız Milletindir.” ilkesinin hayata geçirildiği, bağımsızlık ruhunun kurumsallaştığı gündür.

Bu yönüyle 23 Nisan, bir milletin küllerinden doğuşunun, esareti reddedişinin ve hürriyet uğruna verdiği büyük mücadelenin simgesidir. Anadolu’nun dört bir yanında yokluk, işgal ve umutsuzluk hâkimken; milletin bağrından çıkan bir irade, tüm dünyaya şu mesajı vermiştir:

Bu topraklarda söz de karar da milletindir.

Bu tarihsel kırılma, yalnızca bir siyasal dönüşüm değil; aynı zamanda bir ruhun yeniden dirilişidir. Çünkü Türk milleti, bağımsızlığını sadece silahla değil; inancıyla, kararlılığıyla ve birlik ruhuyla kazanmıştır. İşte 23 Nisan, bu büyük mücadelenin meşalesidir. Ancak bu anlamlı günü benzersiz kılan en önemli unsur, onun çocuklara armağan edilmiş olmasıdır. Bu tercih, yalnızca bir sevgi göstergesi değil; aynı zamanda derin bir devlet aklının ve ileri görüşlülüğün ifadesidir. Çünkü bir milletin gerçek gücü, yalnızca geçmişindeki zaferlerde değil; geleceğini emanet ettiği nesillerde saklıdır.

Mustafa Kemal Atatürk’ün çocuklara duyduğu güven, aslında Türk milletinin yarınlarına duyduğu sarsılmaz inancın bir yansımasıdır. Çocuklar; bu toprakların umudu, bağımsızlığın teminatı ve Cumhuriyet’in en güçlü koruyucularıdır. Onların gözlerindeki ışık, bu milletin sönmeyecek istikbalinin en açık göstergesidir. 23 Nisan’ın uluslararası bir boyut kazanması ise Türkiye’nin yalnızca kendi çocuklarını değil, dünya çocuklarını da kucaklayan bir medeniyet anlayışına sahip olduğunu ortaya koyar. Farklı coğrafyalardan gelen çocukların aynı bayram etrafında buluşması, Türk milletinin barışa, kardeşliğe ve insanlığa verdiği değerin güçlü bir göstergesidir. Bu yönüyle 23 Nisan, sadece milli değil; aynı zamanda evrensel bir vicdanın da bayramıdır. Ancak bugün 23 Nisan’ı anarken, yalnızca geçmişin gururuyla yetinmek yeterli değildir. Asıl mesele, bu büyük mirasa ne kadar sahip çıktığımızdır. Çocuklara daha adil, daha özgür ve daha güçlü bir Türkiye bırakmak; onların eğitimine, hayallerine ve geleceğine yatırım yapmak, bu bayramın ruhuna sadık kalmanın en somut göstergesidir.

Unutulmamalıdır ki; bağımsızlık yalnızca kazanılan bir değer değil, aynı zamanda korunması gereken bir emanettir. Ve bu emanet, en çok da çocukların yüreğinde anlam bulur. Onlara bırakılacak en büyük miras; güçlü bir Cumhuriyet, köklü bir demokrasi ve sarsılmaz bir milli bilinçtir.

Sonuç olarak 23 Nisan, bir bayramdan çok daha fazlasıdır. Bu tarih; millet olmanın bilincini, bağımsızlığın kıymetini ve geleceğe duyulan inancı aynı potada eriten büyük bir anlam taşır. Bugün bir çocuğun elinde dalgalanan bayrak, yalnızca bir sembol değil; geçmişin fedakârlığını, bugünün sorumluluğunu ve yarının umudunu taşır.

Ve her 23 Nisan’da, bu millet bir kez daha aynı sözü verir:

Egemenlik sonsuza kadar milletin olacaktır. 

SABİHA ÜNAL

YAZAR

Bazı insanlar vardır… Herkes onları güçlü sanır. Hep gülen, herkese iyi gelen, ortamın enerjisini yükselten, “ne kadar pozitif biri” dedirten insanlar… Onları gördüğümüzde içimizden hep aynı cümle geçer: “Ne güzel hayatı var.” Oysa kimse bilmez, o gülüşlerin bazen bir sığınak olduğunu… İçeride kopan fırtınayı kimse duymasın diye dışarıya açılan bir perde gibi kullanıldığını. İşte tam da burada başlar görünmeyen depresyon… Sessiz, derin, kimseye çarpmadan ilerleyen ama insanın içini yavaş yavaş tüketen bir duygu hâli.

Görünmeyen depresyon, bağırmaz… Ağlamaz… Yardım istemez çoğu zaman. Hatta tam tersine, en çok o insan başkalarına destek olur. Herkesin derdini dinler, çözüm üretir, omuz olur… Ama gece olduğunda, kalabalıklar dağıldığında ve o insan kendiyle baş başa kaldığında… İşte o zaman gerçek başlar. İçinde biriken yorgunluk, anlaşılmamışlık hissi, değersizlik duygusu sessizce yüzeye çıkar. Ama ertesi sabah yine aynı gülüş takılır yüzüne. Çünkü alışmıştır… Çünkü güçlü görünmek zorundadır… Çünkü kimseye yük olmak istemez.

Aslında en büyük yanılgımız burada başlar. Biz hep en çok konuşan acıyı görürüz. Oysa en derin yaralar sessiz olanlardır. Bir insanın “iyiyim” demesi, gerçekten iyi olduğu anlamına gelmez. Hatta bazen en çok “iyiyim” diyenler, en çok yorulanlardır. Çünkü o kelimenin arkasına saklanmış binlerce cümle vardır: “Kimseye anlatacak gücüm yok… Anlatırsam anlaşılmayacağım… Güçsüz görünmek istemiyorum…”

Görünmeyen depresyonun en ağır tarafı yalnızlıktır… Kalabalıkların içinde hissedilen o derin yalnızlık. İnsanlar etrafındadır ama kimse gerçekten seni görmüyordur. Konuşursun ama anlaşılmazsın. Gülersin ama içinden hiçbir şey gelmez. İşte bu, insanı en çok yoran şeydir… Fiziksel yorgunluk değil, ruhun yorgunluğu… Gün içinde onlarca rol oynayıp, gece kendine bile yabancı hissetmek…

Ve zamanla insan kendini sorgulamaya başlar: “Ben neden böyleyim?” diye… Oysa mesele “böyle olmak” değil, uzun süre güçlü kalmaya çalışmaktır. Her şeyi içine atmak, kimseyi üzmemek için kendini susturmak, hep iyi görünmek zorunda hissetmek… Bunların hepsi zamanla insanın iç dünyasında birikir. Ve biriken her şey, bir gün sessizce ağırlığa dönüşür.

Bir de görünmeyen depresyonun en tehlikeli yanı şudur: Dışarıdan bakıldığında her şey yolunda görünür. İşine gidersin, sorumluluklarını yerine getirirsin, hatta çoğu zaman başkalarından daha “düzenli” bir hayat sürersin. Kimse senin içinde verdiğin savaşı fark etmez. Çünkü sen de fark edilmesini istememişsindir belki… Ya da zamanla kimsenin anlamayacağına inanmışsındır. İşte bu inanç, insanı daha da içine çeker. İnsan konuşmamayı seçtikçe, içindeki ses daha da büyür.

Bazen çok küçük şeyler bile ağır gelir… Bir mesajı cevaplamak, birine “nasılsın” demek, sabah yataktan kalkmak bile büyük bir çabaya dönüşür. Ama dışarıdan bakıldığında hâlâ aynı kişi görünür: güçlü, enerjik, hayat dolu… Kimse o küçük şeylerin ne kadar büyük bir mücadele olduğunu bilmez. Çünkü görünmeyen depresyon, insanın en çok iç dünyasında yaşadığı bir savaştır; dışarıya yansıyan sadece bir “iyi olma” hâlidir.

Ve en çok da “anlaşılmamak” yorar bu insanları… Çünkü anlatmaya çalıştıklarında aldıkları cevaplar çoğu zaman yüzeyseldir: “Her şey kafanda… Biraz pozitif düşün… Sen güçlüsün, bunu da atlatırsın…” Oysa bazen insan güçlü olmak istemez… Bazen sadece anlaşılmak ister. Yargılanmadan dinlenmek, çözüm sunulmadan hissedilmek ister. Çünkü bazı duygular çözülmek için değil, paylaşılmak için vardır.

Belki de bu yüzden görünmeyen depresyon yaşayan insanlar en çok kendi içlerine sığınırlar. Yazıya dökerler, susarak anlatırlar, gözleriyle konuşurlar… Ama çoğu zaman fark edilmezler. Çünkü biz, hızlı yaşayan bir dünyada derin duyguları kaçırmaya alışmışızdır. Kimsenin kimseye gerçekten bakacak zamanı yoktur artık. Herkes anlatır ama kimse gerçekten dinlemez.

Ve bir noktadan sonra insan, kendi acısına bile alışır. Bu belki de en kırıcı olandır… Acının sıradanlaşması… Gülümsemenin bir alışkanlık hâline gelmesi… İçten gelmeyen kahkahaların bile otomatikleşmesi… İnsan, kendine bile yabancılaşır. Aynaya baktığında gördüğü kişiyle hissettiği kişi aynı değildir artık.

Ama yine de… İçinde bir yerde hep küçük bir umut kalır. Birinin gerçekten fark etmesi, birinin gerçekten sorması, birinin gerçekten dinlemesi ihtimali… İşte o umut, insanı tamamen kaybolmaktan alıkoyar. Çünkü insan, ne kadar yorulursa yorulsun, anlaşılma ihtimaline tutunur.

O yüzden belki de artık biraz daha dikkatli bakmalıyız birbirimize. Sadece görünene değil, hissedilene… Sadece söylenene değil, söylenmeyene… Bir insanın gözlerinin içine gerçekten bakabilmek, onun ruhuna dokunabilmek… Belki de en büyük iyilik budur. Çünkü bazen bir “gerçekten iyi misin?” sorusu bile bir insanın içindeki fırtınayı hafifletebilir.

Belki de bugün, birine gerçekten kulak verme günüdür… Cevap vermek için değil, anlamak için dinlemek… Tavsiye vermek için değil, yanında olmak için susmak… Çünkü bazen en güçlü destek, hiçbir şey söylemeden orada olmaktır.

Ve eğer sen bu satırları okurken kendinden bir parça bulduysan… Şunu bilmeni isterim: Yalnız değilsin. Güçlü olmak zorunda değilsin. Her zaman iyi olmak zorunda hiç değilsin. Yorulmak, kırılmak, bazen dağılmak… Bunlar insan olmanın bir parçası. Kendini saklamak yerine, kendine yaklaşmayı dene. İçindeki o sesi bastırmak yerine dinle. Çünkü iyileşmek, önce kabul etmekle başlar.

Belki bugün kendine küçük bir iyilik yaparsın… Biraz durursun… Kendine “ben gerçekten nasılım?” diye sorarsın… Ve cevaptan kaçmazsın. Çünkü bazen en büyük değişim, insanın kendine karşı dürüst olmasıyla başlar.

Unutma… Her gülümseme mutluluk değildir. Ama her fark ediliş, bir iyileşmenin başlangıcı olabilir. Belki de bugün, birinin maskesinin arkasını görmeye cesaret ettiğimiz gündür… Belki de bugün, gerçekten hissetmeyi seçtiğimiz gündür. Çünkü en sessiz çığlıklar, en çok duyulmayı bekleyenlerdir… ?

Bir sonraki yazımda görüşmek üzere sevgilerimle esen kalın kıymetli okurlarım 

SEÇİL ESKİOĞLU

GAZETECİ – YAZAR

Aklımda neler var bir bilseniz tabi ki bu üç kelime yaşanmışlıkların içinden çıkıyor, geriye dönüp yıllık ajandalarıma baktığımda bu üç kelimeyi de satırlarıma yazmış çizmişim. 

Yıllık ajandalar dedim ya kaç yaşımda başladım yazmaya inanın unuttum o kadar çok defterim vardı ki bazılarının benim için önemli sayfalarını kendime sakladım , geriye kalanları da imha ettim. Ajandalarım çeşitli firmaların hediyesiydi bu nedenle de yıllar içerisinde farklı boyutlarda ve renklerde olduğu için gözlerim düzen ve renk uyumu arıyordu.

Çocukluğumda abimin ansiklopedilerinden birinde Hawaiili genç kızların boyunlarında rengarenk çiçeklerden oluşan kolyeleri, uzun siyah saçlarının omuzlarından aşağı dökülüşünü, minicik kıyafetleriyle dans ederken resimlerini gördüğümde bu adalara gidebilmeyi hayal etmiştim tek kurduğum hayal buydu. Hala gidemedim, beni cezbeden iri çiçekli kolyeleri , güneşin ışıklarını, beyaz renkli kumları ve denizin turkuaz rengini, gençliğe geçişte de bu hayalim devam etti, vazgeçmemek kusur muydu acaba ?

Evlenmek? Çok aman aman hayal ettiğim bir konu değildi babamın değil ama annemin bazı anlamsız baskılarından kaçıştı ama ya yağmurdan kaçarken doluya tutulsaydım? 

Allahtan şansım yaver gitti, hani evlilik bir piyangodur deriz ya kimine en büyük ikramiye çıkar kimi orta karar idare eder kiminin amortisi bile sevindirir kimi de bir şey çıkmazsa boşluğa düşer, ben orta kararda kaldım yıllar çabucak geçti öyle böyle 1999 yılının Sonbaharındayız. Aynı yıl eşimle Uzakdoğu seyahatimizi planladık , benim kırık ayağım ameliyatla düzelmiş gibi olsa da hala bastonla yürüyordum.

Malev Havayolları’nın uçağıyla yolculuğumuza başladığımızda hosteslerin bebek gibi güzel pürüzsüz yüzlerine hayranlıkla bakakalmıştım, dünyanın her yerinde Allah tüm canlılara nasıl güzellikler dağıtmıştı.

Hiç bitmeyen ananas suyu ikramlarına, egzotik desenli kıyafetlerine, güler yüzlü hizmetlerine diyecek sözüm yoktu her şey dört dörtlüktü. Uçaktan inişimiz de bizleri karşılayan Tayland‘lı kızlar eşimle benim ve diğer bütün yolcuların boyunlarımıza o renkli orkidelerden kolyeler takmaz mı ? Çiçeklerle hayallerim gerçek olmuştu Hawaii’ye gitmiş kadar olmuştum, hayaller Hawaii, gerçekler Tayland…Ve oteldeki odamızın her köşesine orkideler serpilmişti, hayal sen nasıl da güzel bir duygusun.

İki hafta süren bu tatilin tadı hiç bitmedi, Tayland’dan Malezya’ya oradan da Singapur‘a orkidelerle yakın arkadaş olmuştuk, gelip boynumu süslüyorlardı, bense mutlu mesut bir haldeydim. Cennetten fışkıran ağaçlar gibiydi bu güzelim çiçekler ,her bir diğer ülkeye geçtiğimde aldığım orkideleri ayakkabı kutusunun içine doldurmuştum. O gün bugün kuru bir halde hala dururlar tabi ki vitrinimde ve porselen kutular içinde.

Gerçekler acıtmasın içimizi, hayatın sürprizleri geçiş törenine başladığında içimiz kıpır kıpırdır her olayın gerçeği farklıdır, yeter ki yalanlarla buluşmasın. 

Eğer yalan adet haline gelmişse biraz kuşkulu , biraz korkulu yanaşırız o kişiye, hayatımda iki kişinin çokça söylediği yalanları yaşadım biri komşum diğeri arkadaşım sandığım kişiydi.

Komşumun zararı yoktu ama söylediği yalanları kendine zarar veriyordu, biz artık onu dinlemeyi bile istemiyorduk, yine ne yalanlar söyleyecek acaba diyerek kapılarımızı yüzüne kapatmasak da gelmesini de hiç istemiyorduk.

Arkadaşım sandığım kişi ise “İşlerimiz bozuldu evimize haciz geldi” diyerek evinin eşyalarını depoya kaldırıp başkalarından geçinmeye başlamıştı , ah ah kardeşimle ne kadar üzülmüştük. Kardeşim onların, tüm market alışverişini yapmıştı ben de yemekler yapıp götürmüştüm , bu arada bizi unuttu biriyle telefonda konuşurken Paris’ten ünlü bir markanın çantasını getirteceğini ağzından kaçırıverdi. Kardeşimden de çantanın doğru yazılımını istedi konuştuğu kişiye tek tek harfleri kodladı , o an kendimizi orada kandırılmış fazlalıklar olarak hissettik ve hemen kalktık, bir daha da görüşmek istemedik. Sonradan duyduk ki alacaklılarından eşyalarını ve başka şeyleri de kaçırmışlar , uzun bir aradan sonra her şey yerli yerine yerleşmiş , yani atı da almışlar deh deyip Üsküdar’ı geçmişler, yalan nasıl bir çukurdu? Çektikçe dibe alıyordu insanı .

Bu üçlünün en güzel kısmı hayal kurmak olsa gerek. Dünyayı barış içinde güllük gülistanlık tahayyül ederdim ülkeler birbiriyle iyi geçinse, kimse başkasının sınırlarına tecavüz etmese, insanlarda kaos olmasa, herkes hem kendi kapısının önünü hem de komşusunun kapısını süpürmeyi arzu etse sokaklar pırıl pırıl olurdu. 

Ah çocuklar sizler mutlulukla balonlarınızı, uçurtmalarınızı uçurabilseniz , vadesi yeten ya da yetmeyen ölümler bile olmasa, cinayet denen kelime tamamen kaybolsa yalansız, dolansız bir dünyada güzel gerçekleri yaşayabilsek, şarkıdaki gibi sevgi gerçek, hayatsa herkese bayram olsa. Hayvanlar kendi alemlerinde yaşasa, kimse onlara kötülük yapmasa, ağaçları kesmeden bitkilere özgürlük versek.

Biraz fazla mı hayal kurdum? 

İşte yine Pollyanna yönüm ortaya döküldü. 

Sevgiler, saygılar hepinize ..

Başka bir yazımda yine buluşmak dileğiyle hoşçakalın

FATOŞ ACAR

GAZETECİ - YAZAR

Mahalle kültürünün hâkim olduğu yıllarda insanlar birbirinin hayatına sadece tanık olmaz, aynı zamanda parçası olurdu. Birinin derdi, diğerinin derdiydi. Birinin sevinci, diğerinin bayramıydı. ‘Menfi çıkar’ gibi kavramlar dostlukların kapısından içeri girmezdi. Çünkü dostluk, zaten başlı başına bir kazançtı. Maddi ya da manevi bir beklentiye ihtiyaç duymayacak kadar güçlüydü.

Bugün ise ilişkilerde görünmez bir terazinin sürekli çalıştığını hissediyoruz. Kim ne kadar fayda sağlıyor, kim ne kadar katkı sunuyor, kim neyi geri veriyor… Dostluklar bile sanki birer sözleşmeye dönüşmüş durumda. Samimiyetin yerini strateji, içtenliğin yerini ise hesap kitap aldı. Artık insanlar birbirine ne hissediyorum? diye değil, ne kazanırım? diye bakıyor.

Elbette zaman değişti. Hayatın temposu arttı, rekabet sertleşti, bireyselleşme derinleşti. İnsanlar kendi hayat mücadelelerine öylesine odaklandı ki, başkası için fedakârlık yapmak çoğu zaman lüks gibi görülmeye başlandı. Ancak burada gözden kaçırılan çok önemli bir gerçek var. Çıkar üzerine kurulan hiçbir ilişki kalıcı değildir. Çünkü çıkar bittiğinde ilişki de biter.

Sosyal medyanın hayatımıza girmesiyle birlikte dostluk kavramı daha da yüzeyselleşti. Artık insanlar birbirinin hayatına dokunmak yerine, ekran üzerinden varmış gibi yapıyor. Bir beğeni, bir yorum, bir mesaj… Hepsi hızlı, pratik ama bir o kadar da derinlikten uzak. Oysa gerçek dostluk, zaman ister. Emek ister. Sabır ister. Ve en önemlisi, karşılıksız olmayı gerektirir.

Bugün en büyük eksikliğimiz belki de tam olarak bu: Karşılıksızlık. İnsanlar artık iyilik yaparken bile karşılığını düşünür hale geldi. ‘Ben bunu yaptım, o da bana şunu yapmalı’ anlayışı, dostlukların ruhunu kemiren bir virüs gibi yayılıyor. Oysa gerçek dostlukta hesap tutulmaz. Yapılan iyilikler biriktirilmez, hatalar büyütülmez.

Peki bu gidişatın geri dönüşü var mı? Elbette var. Ama bu, toplumsal bir değişimden önce bireysel bir farkındalık gerektiriyor. Herkes önce kendi ilişkilerine bakmalı. Dostluklarını sorgulamalı. ‘Ben gerçekten karşılıksız bir dost muyum?’ diye sormalı kendine. Çünkü değişim, başkalarından değil, insandan başlar.

Belki de yeniden küçük şeylerin kıymetini bilmekle başlamalıyız. Bir dostu sadece işi düştüğünde aramamakla… Bir mesajı menfaat için değil, hal hatır sormak için atmakla… Birinin yanında olmayı, bir beklentiye bağlamamakla…

Unutmamak gerekir ki, gerçek dostluklar zor zamanlarda belli olur. Çıkarın olmadığı yerde samimiyet filizlenir. Ve o samimiyet, insanı hayata bağlayan en güçlü köklerden biridir. Bugün dostlukların değiştiğinden şikâyet ediyor olabiliriz. Ama belki de asıl soru şu… Biz ne kadar değiştik?

Habib BABAR

İstanbul Boğazı, şiirlere, şarkılara ilham olmuş, muhteşem bir yer ve boğazın en görkemli yerinde harikulade görünümünde dünyada başkaca bir benzeri olmayan, eşsiz güzellikte bir saray vardır : “Dolmabahçe Sarayı”

Bu sarayın önemi büyüktür benim için, kırmızı çizgim olan Atatürk’ümün Cumhuriyet’in ilanından sonra Cumhurbaşkanlığı Köşkü olarak kullandığı ve hayata gözlerini yumduğu yerdir… Dolmabahçe Sarayı’nı her yıl 10 Kasımda mutlaka ziyaret eder, Atamı saygı ile anarım… İşte bu halılarına basmaya kıyamadığımız tarih kokan ünlü sarayın tarihçesi olduğu kadar gizemleri de vardır… 

Mesela, yıllar önce Süfera Salonu (Sefirler salonu) , Osmanlı döneminde yabancı elçilerin ve konukların kabul edildiği, padişaha hediyelerin sunulduğu protokol ve prestij salonudur. Cumhuriyet döneminde de önemli tarihi toplantılara ev sahipliği yapmıştır bu salonunun 30 numaralı odasında yapılan restorasyon çalışmaları sırasında ortaya çıkan Osmanlıca gazete parçalarının, Sultan V. Mehmed Reşad döneminde gerçekleştirilen onarım sırasında dolgu malzemesi olarak kullanıldığı tespit edildi. 

Yine Süfera (Sefirler) Salonunda 32 numaralı odada ise tavan ve duvarda yapılan konservasyon ( özgün niteliklerini bozmadan) çalışmaları sırasında, duvardaki özgün olmayan boya katmanlarını kazıdıklarında altından zamanın kalemkarları duvarları resim paleti gibi kullandıkları için bu denemeler sırasında duvara bir erkek portresinin çizildiği tesbit edilmiştir. Yağlı boya ile çizildiği anlaşılan eskiz şeklindeki portrenin, Saray kalemkarlarının tarihe bıraktığı bir hatıra olabileceği tahmin edilmektedir. 

Dolmabahçe Sarayının hikayesi de oldukça ilginçtir. Evliya Çelebi yazdığı Seyahatname’sinde bu alanda Yavuz Sultan Selim’in bir köşk inşa ettirdiğini yazmaktadır. 

Aynı zamanda, tam 400 yıl önce Dolmabahçe Sarayı’nın bulunduğu alan Osmanlı Kaptan-ı Deryası’nın donanma gemilerini barındırdığı bir koydu. Hatta Fatih Sultan Mehmet, gemilerini buradan karaya çıkartıp, tepeye Taksim-Elmadağ civarından aşağı indirip, Kasımpaşa-Sütlüce civarından Haliç’e indirmiştir. Burası o yıllarda bataklık halindeydi, XVII yüzyılda ise doldurulmaya başlandı. İşte Dolmabahçe adı da buradan gelmektedir. Doldurulan bu koy, bir süre sonra Hasbahçe adıyla anıldı, Padişahlar burayı dinlenmek ve eğlenmek için kullandılar. Bu süreç içerisinde bölgeye inşa edilen köşkler ve kasırlar ile “Beşiktaş Sahil Sarayı” olarak da anıldı.

 Sultan Abdülmecid Beşiktaş Sahil Sarayı’nı yıktırılarak yerine 1843’de başlanıp 1856’da tamamlanacak şekilde Dolmabahçe Sarayı’nı yaptırmıştır. Yapım sürecini Ebniye-i Hümâyûn (Saltanat Binaları) kalfalarından Karabet Balyan, Ohannes Serveryan, Nikogos Balyan ve James William Smith yürütmüştür. Bina eminliğini 1843-1850 yılları arasında Hacı Said Ağa, 1850-1856 arasında ise Es-seyyid Ali Şahin Bey üstlenmiştir. İç süslemesi ise Paris opera binasının dekoratörü Ch. Séchan tarafından dekore edilmiş, Saray toplam beş milyon altına mal olmuştur.

Temellerinde kestane ağacı kütükleri kullanılan saray, müştemilatının neredeyse tamamı deniz doldurularak 35-40 cm. çapındaki meşe kazıklar 40-45 cm. aralıklarla çakılarak, yatay hatıllarla (Duvar içine yatay olarak yerleştirilen betonarme, çelik veya ahşap bağlama öğesidir) bütünleştirilmiş 100-120 cm kalınlığında gayet sağlam horasan harçlı döşek üzerine kâgir olarak bina edilmiştir. Yıktırılan eski sarayların temel döşekleri gayet sağlam olduklarından, hiçbirinde çatlama ve yarılma olmamıştır.

Dolmabahçe Sarayı, Abdülmecit tarafından hem yaşamak için hem de resmi işler için kullanıldı. Abdülmecit’in kardeşi olan Abdülaziz de burada yaşadı. Fakat her ikisi de burada uzun süreli olarak oturamadı  Cumhuriyet’in ilanı ile Atatürk’ün Cumhurbaşkanlığı Konutu oldu. 

Sarayın yapısını inceleyecek olursak, Ermeni mimarlar Garabet Amira Balyan ve oğlu Nigogos Balyan tarafından inşa edilen sarayda, Avrupa mimari üslupların karışımları görülmektedir. Simetrik bir plana sahip olan sarayda 285 oda ve 43 salon vardır ve olağanüstü iki adet kapısı bulunmaktadır. Sahil sarayının tam ortasında ise balo ve tören salonu yer almakta Sarayda yer alan Camlı Köşk Padişah'ın halk yaşamını izlediği ve orduyu gözetlediği tek yerdir. Saray içerisinde Uzak Doğu, Avrupa ve Türk eserlerini görmek mümkündür. Sarayın dört bir yanında şömine, şamdan ve avizeler yer almaktadır. Balo salonunda 36 metre yüksekliğinde ve 4,5 ton ağırlığında, ihtişamlı bir kristal avize bulunur.

 Atatürk Cumhuriyet Dönemi’nde, İstanbul ziyaretlerinde burada kalmıştır. 71 numaralı odada, 10 Kasım 1938’de vefat etmiştir. Muayede Salonu’nda (Bayramlaşmak için kullanılan salon) kurulan katafalka konan Atatürk’, Türk halkına vedasını bu odada gerçekleştirmiş, yüz binlerce kişi Atatürk için saygı geçişinde bulunmuştur. Saray İsmet İnönü zamanında da İstanbul ziyaretlerinde ve yabancı misafirlerin ağırlanmasında kullanılmıştır.

Günümüzde müze olarak kullanılan Dolmabahçe Sarayı’ının her odası bir anı yaşamaktadır, İstanbul’daki dostların illaki ziyaret etmelerini tavsiye edebilirim.

Haftaya başka bir yazımda buluşmak üzere hoşçakalın ama hep dostça kalın 

CELAL KODAMANOĞLU

GENEL YAYIN KOORDİNATÖRÜ

Konfüçyüs der ki:

“Hiçbir şey eyleme geçen cahillik kadar korkutucu olamaz”

Bu yazım da sizlere anlatmak istediğim şey, eyleme geçen bir cahilliğin, insanlığın başına neler açtığıdır. Cahilliği okuyarak yenmemiz lazım, Kuran’ın ilk inen ayeti “Alak” suresinin ilk emri “İkra” yani “Oku” diye başlar, okumak, öğrenmek ve ilim kavramlarını temsil eder. 

Öğrenilen bilgiler yerinde kullanılırsa hayat kurtarır, kullanılmazsa hayat alır, işte Radyum da bunlardan biriydi.

1800'lü yılların sonları, bilimsel araştırmaların sonuçlarının hızla meydana çıkmaya başladığı ve bir araştırmanın diğerine zemin hazırladığı çok verimli yıllardı. Özellikle radyoaktif maddelerin ve ışınların keşifleri konusunda çok sayıda bilim insanı çalışma yapıyor ve çalışmalar dünyanın dört bir tarafında merakla takip ediliyordu.

Bugün Tıp alanında bir çığır açan Röntgen cihazlarının olmazsa olmazlarından X-ray ışınları 1895 yılında Almanya’da keşfedildiğinde, bilim dünyasında büyük yankı oluşturan bir etki yarattı. Doktorlardan mucitlere, yatırımcılardan bilim insanlarına kadar herkes bu buluşun yapabileceklerini tartışır haldeydi. X-ray ışınlarının keşfinin üzerinden çok geçmemişti ki, kazayla da olsa radyoaktif ışınlar yayan farklı bir element daha keşfedildi.

Almanya’dan kilometrelerce uzakta Paris Üniversitesi'nde doktorasını yapan Marie Curie ise yeni bilimsel gelişmeler ışığında, radyoaktif maddelerle ilgili bazı araştırmalar yapmaya başladı. Curie, bu maddelerden daha yoğun radyoaktiviteye sahip maddeler olabileceğine inanıyordu. Bu nedenle çeşitli kayalar ve mineralleri kullanıp sayısız gözlem yaparak tezini doğrulamak istedi çalışmalarında birkaç yıl içerisinde, önceki keşiflere benzer şekilde radyoaktivite içeren yeni bir element keşfetti. Marie Curie, bu keşifi yaparken, o zamana kadar bulunmuş en yüksek radyoaktif değerlere sahip bir yapıyla karşılaştı. Polonyalı bilim insanı Marie Curie bu elemente kendi ülkesinin isminden esinlenerek “Polonium" ismini verdi. 

Gelelim Radyum’a ; Radyum 1898 yılında Marie Curie ve eşi Pierre Curie tarafından bulunmuştu. O dönemde, çeşitli radyoaktif maddeler üzerinde deneme yapan Curieler, bir Uranyum tuzu olan Uraninit örneği üzerince çalışıyorlardı. Tuzdan uranyumu izole etmelerine rağmen kalan maddenin hala radyoaktif özellikler gösterdiğini fark ettiler, detaylı incelemeler sonunda bunun yeni bir radyoaktif element olduğunu keşfettiler. 

26 Aralık 1898’da Fransa Bilim Akademisi’ne bu yeni elementi sundular. Bu yeni elementin ismi Latincede “Işın” anlamına gelen “Radius” kelimesinden ilham alarak “Radyum” olarak belirlendi.

Gecenin karanlığında soluk yeşil ışıldayan bu yeni element Curieleri büyülemişti.  İçinde Radyum bulunan cam kavanozları yatak başında gece lambası olarak kullanıyorlar, Radyum dolu tüpleri çekmecelerinde tutuyor, ceplerinde taşıyorlardı. Marie Curie, otobiyografisinde laboratuvarındaki yeşil ışıltılardan bahsediyor:

“En sevdiğimiz şeylerden biri gece çalışma odamıza girmekti, duvar dibindeki masanın üzerinde duran şişelerden yayılan soluk yeşil parıltıyı görmeye bayılıyorduk. Bu, bizim için yepyeni ve müthiş bir şeydi… Sanki karanlıktaki periler gibiydiler.”

Hatta Pierre Curie, koluna 10 saat boyunca bir parça Radyum bağladıktan sonra kolunda yanık olduğunu fark edince bu maddenin mutlaka kansere iyi geleceğine kanaat getirmişti. Tüm Avrupa ve ardından Amerika’yı bir Radyum çılgınlığı sardı.  Pek çok firma, el birliği ile güzellik kremlerinden diş macunlarına, çikolatadan boğaz pastillerine kadar Radyum içeren ürünler satmaya başladı. Bu firmaların iddiasına göre Radyum Siyatiğe, Lumbagoya, Gut hastalığına, Romatizmaya, Hipertansiyona, Kansere, Körlüğe ve kısaca aklınıza ne gelirse, tüm hastalıklara iyi geliyordu. Radyum içeren su damacanaları şifa niyetine evlere girdi, kaplıcalarda radyum tuzu kullanılmaya başladı.   

Çıplak tenle temasını bırakın yaklaşılması halinde bile vücutta tahribatlar açacağına, ölüme kadar götürebileceği bilinen bir elementti.

Radyum boyama fabrikasında kol saatlerinin kadranlarını boyayan ve hepsi ölüme sürüklenen “Radyum Kızları”adı ile anılan işçi kızlar vardı. 

Onsekiz yaşında bir genç olan Mae Kaene, 1924 yılında pek çok yaşıtı arkadaşının çalıştığı Waterbury Saat Fabrikası’nda işe girmişti. İş oldukça kolay görünüyordu: Kol saati kadranını bir fırça ile karanlıkta parlayan boya ile boyamak. Ücreti de fena sayılmazdı, 40 saatlik haftalık çalışma karşılığı 18 dolar alacak, üstelik de her bir boyadığı saat kadranı başına da ilaveten 8 sent kazanacaktı. O zamana kadar bu ücret çok iyi bir ücretti, savaş yeni bitmiş, askerlerin cephede, siperlerinde iken taktığı son teknoloji ürünü karanlıkta parlayan saatler moda olmuş, herkes bir Waterbury Saati ister olmuştu. 

Artan talebi karşılamak için Waterbury Saat Fabrikası üretim tesislerini genişletmiş ve el oyalayıcı bu işi üstlenecek çok sayıda yirmili yaştaki genç kızı işe almıştı.

Karanlıkta parıldayan bu mucizevi boya, çinko bir bileşim karıştırılmış Radyoaktif Radyum tuzlarından ibaretti. Bu karışımda, Radyum atomlarından salınan parçacıklar, Çinko atomlarının enerji seviyesini artırarak titreşmelerini bu da ortama yeşilimsi bir ışık yayılmasını sağlıyordu, yayılan ışık, çok kuvvetli olmadığından gündüzleri görünmüyor, ancak geceleri parıldayarak saat kadranının görülebilir hale gelmesini sağlıyordu, düşman tarafından fark edilmeden askerlerin günün hangi saatte olduklarını anlamaya yarayan bu kimyasal karışım, savaşın bitmesiyle lüks evlerde aranan bir dekorasyon malzemesi haline gelmiş, artan talep firmanın hızla büyümesini sağlamıştı.

Yeni işçi olan genç Mae, işinden memnun değildi arkadaşları, saat kadranını en dikkatli ve muntazam şekilde boyamak için uğraşıyor, boyaya daldırdıkları fırçanın ucunu dudakları yardımıyla sivrileştirip rakamları öyle boyuyorlardı. 

Oysa Mae, boyanın tadını acı, kıvamını pütürlü ve iğrenç bulduğu için fırçayı ağzına sokarak sivrileştirmek istemiyor, bu da boyadığı saatlerin muntazamlığını bozuyor, boyama hızını azaltıyordu. Arkadaşları mesai sonrasında ellerinde kalan fazla boyayı parlaması için dişlerine, saçlarına sürüyor, tırnaklarını ışıltılı bir manikür için bu boyayla boyuyor, hatta pahalı parfümerilerde satılan Radyumlu mucizevi güzellik kremlerine, toniklere paraları yetmediği için yüz ve boyunlarına bu boyaları sürüyorlardı. Oysa Mae boyayı ne tatmak ne de ona dokunmak istiyordu.  Birkaç hafta sonra, ustabaşı günde ancak sekiz kadran boyayabilen Mae’yi yanına çağırarak fabrikada başka bir iş bulmasını önerdi, zira diğer işçiler neredeyse yüz saat kadranını bir günde bitirebiliyorlardı zaten yaptığı işi sevmemiş olan Mae, bu fırsatı kullanarak kadran boyama işinden ayrılarak aynı şirketin ofislerinden birinde çalışmaya yapmaya başladı.

Mae boyama işinden ayrıldıktan kısa bir süre sonra iş arkadaşları birer birer gizemli hastalıklara yakalanmaya başladı, ağızlarında yaralar açılıyor, dişleri dökülüyor, çene kemikleri eriyor, pek çoğunda tedaviye yanıt vermeyen derin bir kansızlık baş gösteriyordu.  

Beş yıldır fabrikada saat boyayan Frances Splettstocher, ağrıyan dişi ve çenesi nedeniyle dişçiye gitmiş, çürükten şüphelenen dişçi, ağrıyan dişi çekerken Frances’in çene kemiği kopmuş ve yanağında kapanmayan bir yara açılmıştı. Pek çok başka mesai arkadaşı da benzer dertlerden muzdaripti; çene kemikleri veya diğer kemikleri eriyor, durduk yerde kırılıyor, parçalanıyor veya tümöre dönüşüyordu. 1924 yılı sonunda, fabrika işçilerinin yedisi bu gizemli hastalık nedeniyle ölmüştü bile. Artan ölüm ve hastalık vakaları dikkatleri çekmesine rağmen, kimse XIX. yüzyılın mucizevi buluşu olan radyoaktif radyumun bu gizemli hastalıkların nedeni olduğuna inanmıyordu.

Radyum kızları teker teker hastalanmaya başladıklarında doktorların aklına radyumun bu hastalıkların nedeni olabileceği en başta gelmedi. Çoğu doktor hastalanan kızlara diş eti iltİhabı, ülser hatta cinsel yolla bulaşan bir hastalık olan Frengi teşhisi koyuyordu, ancak vaka sayısı artmaya başlayınca US Radium, Harvard Üniversitesi’deki bir grup bilim insanına bu esrarengiz hastalığın nedenini araştırma görevi verdi. Yapılan analizlerde fabrikada çalışan kızların ciltlerinde, saçlarında çok yüksek oranda Radyum saptandı. Hatta  soluk verdiklerinde akciğerlerinden radyoaktif bir madde olan Radon gazı çıktığı bulundu.

Araştırmayı yapan doktorlardan biri olan Dr. Harrison Martland bir adım daha ileri giderek daha önce fabrikada çalışmış ve esrarengiz hastalık sonucu beş yıl önce ölmüş olan bir genç kızın kemiklerini mezardan çıkartarak incelemeye gönderdi. Sonuç beklediği gibi çıkmıştı, beş yıldır gömülü olmasına rağmen kemikler yüksek oranda radyasyon yayıyordu.

Bu bulguların ışığında, genç kızların esrarengiz ve korkunç şekilde ölmelerinin nedeninin Radyum içeren boya olduğu yavaş yavaş kabul görmeye başladı.  Fabrikada çalışan tüm genç kızlarda çeşitli hastalık belirtileri görülüyor, çene kemiği erimesi, kapanmayan ağız yaraları gibi en vahim semptomlar boyadıkları rakamlar kusursuz olsun diye fırçayı ağzında sivrileştiren kızlarda ortaya çıkıyordu.

Bir Radyum kadran boyama fabrikasında çalışan 24 yaşındaki Mollie Maggia, kızkardeşinin deyimiyle “Acı dolu ve berbat bir şekilde öldü” demişti. 

Mollie, ölen ilk Radyum kızıydı, ardından kısa sürede diğerleri de peşi sıra ölmeye başladı. 

Mesela bu işçilerden biri olan Katherine Schaub’un dişleri dökülmeye başladı, hatta dişçisi çenesini “Yenmiş bir ağıza” benzetmişti ve diğer kadran boyama işçisi olan kadınlar da benzer sorunlar yaşıyorlardı.

1925 yılında Harrison Martland adında bir doktor, Radyumun kadınların kemiklerinde depolanmış olduğunu farkettiğinde yaptıkları işle hastalıkları arasında bağ kurulmaya başlandı.

Radyum kurbanlarından biri olan Catherine Donohue, hasta haliyle Radyumla ilgili duruşmalara katılmış, ancak son günlerinde sağlığı izin vermediği için evinde yatağından izlemişti davayı, doktorlarının uyarılarına rağmen, hasta yatağında tanıklık etmişti. 

Bu yönüyle Radyum Kızları’nın ya da en çok kullanılan tabirle “Yaşayan Ölüler”in mahkemeyle ilgili gazete haberlerinde sıkça adı geçen kurbanlardan biri olmuştur. Onun mücadeleci yönü ve avukatının kararlı tutumuyla sadece kendisi için değil, bütün Radyum Kızları için davalar olumlu sonuçlanmıştı.

Radium Dial Co. adlı şirkette çalışan Catherine Donohue da uzun süre dava ile uğraşan Radyum kurbanlarından biriydi. Konunun peşini bırakmaması ve medya önünde hasta yatağından hayat mücadelesini vermesi tüm dünyanın ayrıntıları öğrenmesini sağladı. Gazete manşetlerinde “Hayalet Kadın”, “Yaşayan Hayalet” gibi isimler takıldı.

Sağlıkları o kadar hızlı bozuluyordu ki, ilk duruşmada hiçbiri yemin etmek için elini havaya kaldıracak güce sahip değildi. İkinci oturumda ise yaşamlarından geriye fazla bir şey kalmasa da, mahkeme, sonunda her bir Radyum kurbanına bugünün değeriyle yüz bin dolar verilmesine, mahkeme ve tedavi masraflarının karşılanmasına karar verdi. Ayrıca, yaşadıkları süre boyunca her yıl Altıyüz dolar ödenek alacaklardı, ancak ne yazık ki, hayatta kalan son radyum kızı da, mahkeme kararı açıklandıktan sonra sadece iki yıl daha yaşayabildi.

Yazımın başında söylemiştim cahillik kötü şey diye, işte zavallı pırıl pırıl yirmili yaşlardaki yüzlerce genç kız hayatının baharında acılar içinde cehalet yüzünden bu dünyadan gitmişlerdi.

Başka bir yazımda buluşmak üzere 

Hoşçakalın, Hoş kalın.

ESRA SONGÜLER 

HABER CADDESİ EDİTÖRÜ

İnsanlık tarihi, bir bakıma savaşların tarihidir. İlk insan topluluklarından bugünün modern devletlerine kadar değişen sadece kullanılan silahlar, kurulan ittifaklar ve savaşın biçimi oldu; ama savaşın kendisi hiç ortadan kalkmadı. Peki neden?

Savaşların temelinde çoğu zaman ekonomi yatar deriz. Gerçekten de tarih boyunca toprak, su, enerji kaynakları, ticaret yolları ve zenginlik, savaşların en güçlü motivasyonlarından biri olmuştur. Güçlü olanın daha fazlasını istemesi, zayıf olanın elindekini koruma çabasıyla birleşince çatışma kaçınılmaz hale gelir. Ancak meseleyi yalnızca ekonomik sebeplerle açıklamak eksik kalır.

Savaş aynı zamanda güç arzusudur. İktidar, kontrol ve üstünlük kurma isteği, insan doğasının karanlık tarafına işaret eder. Ulusların, liderlerin ya da ideolojilerin “haklılık” iddiası, çoğu zaman savaşın meşruiyet kılıfı olur. Din, milliyetçilik, güvenlik kaygıları ya da tarihsel hesaplaşmalar… Hepsi savaşın gerekçesi haline gelebilir.

Daha derine indiğimizde ise şu soruyla karşılaşırız: İnsan neden savaşır? Belki de bu sorunun cevabı, insanın hem işbirliğine hem de rekabete yatkın doğasında saklıdır. İnsan, birlikte yaşayabilen ama aynı zamanda sınır çizen, “biz” ve “onlar” ayrımı yapan bir varlıktır. Bu ayrım derinleştikçe, karşı tarafı tehdit olarak görmek kolaylaşır. Ve tehdit algısı, savaşın kapısını aralar.

“Peki savaşlar neden bitmiyor?” sorusu ise daha da çarpıcıdır. Çünkü savaş sadece cephede olan bir şey değildir. Ekonomik çıkarlar, silah sanayisi, siyasi hesaplar ve küresel güç dengeleri, savaşın sürmesini sağlayan görünmez mekanizmalardır. Barış çoğu zaman ideal bir hedef olarak dillendirilir; ancak çıkar dengeleri bozulmadan kalıcı barış sağlamak zor görünür.

Öte yandan, savaşın en yalın gerçeği değişmez: Savaş ölüm demektir. Ama sadece ölüm de değil. Yıkım, göç, travma, kayıp ve kuşaklar boyu süren acılar demektir. Bir savaş bittiğinde bile, onun izleri uzun yıllar silinmez. Yıkılan şehirler yeniden inşa edilebilir belki, ama yitirilen hayatlar ve kırılan insanlık duygusu geri gelmez.

Bugün geldiğimiz noktada teknoloji ilerledi, dünya küçüldü, iletişim hızlandı. Ama insanın içindeki çatışma hâlâ çözülebilmiş değil. Belki de asıl mesele, savaşları tamamen bitirmekten önce, onları doğuran zihniyeti anlamak ve dönüştürmektir.

Çünkü savaş, sadece silahların konuştuğu bir an değildir. Savaş, insanın kendi içindeki karanlıkla yüzleşemediği her yerde yeniden başlar.

Her zaman söylediğimiz gibi sağlığınıza dikkat edin. Hoşça kalın.

MUSTAFA ÇOLAKOĞLU

GAZETECİ - YAZAR

Bu yazım, Türkiye’de son yıllarda artan okul içi şiddet ve saldırı vakalarını, ülkeye özgü sosyo-kültürel ve kurumsal dinamikler çerçevesinde incelemektedir. Bulgular, Türkiye’deki okul saldırılarının Batı’daki örneklerden farklı olarak çoğunlukla ideolojik değil, ani gibi görünen ancak uzun süre biriken duygusal gerilimler, akran zorbalığı, aile içi iletişim eksikliği ve yetersiz kurumsal müdahale mekanizmalarının kesişimi sonucu ortaya çıktığını göstermektedir. Özellikle sistemsel erken müdahale eksiklikleri, dijital alanın denetimsizliği ve şiddetin giderek daha görünür hale gelmesi, bu süreci hızlandıran temel faktörler arasında yer almaktadır. Bu bağlamda çalışma, okul saldırılarını tekil olaylar olarak değil, çok katmanlı bir risk sisteminin sonucu olarak ele almaktadır.

Türkiye’de okul saldırıları, uzun süre münferit olaylar olarak değerlendirilmiş, bu nedenle yapısal bir problem olarak ele alınmamıştır. Ancak son yıllarda artan öğrenci–öğrenci, öğrenci–öğretmen ve hatta veli kaynaklı şiddet vakaları, bu durumun bireysel değil, daha geniş bir sistemsel soruna işaret ettiğini göstermektedir.

Türkiye’deki vakalar incelendiğinde, saldırıların büyük çoğunluğunun öncesinde belirli gerilimlerin var olduğu, ancak bu gerilimlerin erken aşamada fark edilmediği veya yeterince ciddiye alınmadığı görülmektedir. Bu durum, okul saldırılarının ani değil, görülmeyen süreçlerin sonucu olduğunu ortaya koymaktadır.

1.⁠ ⁠Türkiye Bağlamında Kuramsal Yorum

Uluslararası modeller Türkiye için geçerli olmakla birlikte, yerel bağlamda özgün biçimlerde işlemektedir.

General Aggression Model Türkiye’de yalnızca bireysel öfkeyi değil, öfkenin nasıl biriktiğini ve hangi koşullarda davranışa dönüştüğünü açıklayan bir çerçeve sunar. Bireysel kırılganlıklar, sosyal dışlanma ve okul içi stresle birleştiğinde, bilişsel çarpıtmalar ve yoğun duygusal yük oluşur. Bu noktada saldırganlık, yalnızca bir tepki değil, bireyin içsel gerilimini düzenleme girişimi haline gelir.

Social Learning Theory açısından bakıldığında ise Türkiye’de dijital medya ve haber içerikleri aracılığıyla şiddetin görünürlüğü artmaktadır. Bu görünürlük, davranışın yalnızca mümkün değil, aynı zamanda öğrenilebilir ve uygulanabilir olarak algılanmasına neden olur. Özellikle benzer duygusal süreçlerden geçen bireyler için bu içerikler, davranışa dair bir “model” işlevi görebilir.

Attachment Theory bağlamında ise Türkiye’deki en kritik fark, duyguların ifade edilmesinden ziyade bastırılmasının öğretilmesidir. Bu durum, bireyin duygusal regülasyon kapasitesini zayıflatmakta ve yoğun duygular karşısında alternatif baş etme yollarının gelişmesini engellemektedir. Böylece birey, duygularını düzenleyemediğinde, davranış üzerinden ifade etmeye yönelir.

1.⁠ ⁠Türkiye’ye Özgü Risk Dinamikleri

Bastırılmış Duygular ve Ani Patlama Modeli

Türkiye’de birçok genç, duygularını açıkça ifade etmek yerine bastırarak büyür. Bu bastırma süreci, kısa vadede uyum gibi görünse de uzun vadede duygusal birikime yol açar. Öfke, üzüntü ve kırgınlık ifade edilmediğinde kaybolmaz; aksine yoğunlaşır ve uygun bir kanal bulamadığında davranışa dönüşür. Bu nedenle okul saldırıları çoğu zaman “anlık” değil, uzun süre taşınmış bir duygusal yükün dışa vurumudur.

Akran Zorbalığının Normalleşmesi

Türkiye’de akran zorbalığı sıklıkla hafife alınmakta ve normalleştirilmektedir. Ancak tekrar eden zorbalık, bireyin benlik algısını sistematik biçimde zedeler. Dışlanan birey zamanla kendini değersiz hisseder ve bu durum kronik bir öfke birikimine yol açar. Bu öfke, çoğu zaman görünmez kalır ancak uygun koşullarda davranışa dönüşme potansiyeli taşır.

Aile Yapısı ve Duygusal Temas Eksikliği

Aile yapısı güçlü olsa da, duygusal temas her zaman yeterli değildir. Çocuğun duyguları fark edilmediğinde ya da karşılık bulmadığında, çocuk duygularını içselleştirmeyi öğrenir. Bu durum, bireyin zorlayıcı deneyimler karşısında destek arama kapasitesini zayıflatır ve yalnızlık hissini artırır.

Okul İklimi ve Otorite İlişkisi

Disiplin ve otorite odaklı okul yapıları, bazı öğrenciler için güvenli bir çerçeve sunarken, bazıları için ifade alanını daraltır. Öğrencinin kendini görünmez hissettiği ortamlarda, okul ile kurulan bağ zayıflar ve duygusal kopuş hızlanır

Dijital Alan, Medya ve Model Alma Etkisi

Siber zorbalık Türkiye’de giderek artarken, dijital alanın etkisi bununla sınırlı değildir. Sosyal medya ve haber içerikleri aracılığıyla şiddetin sürekli görünür hale gelmesi, bireylerin bu davranışı zihinsel olarak daha ulaşılabilir görmesine neden olur.

Şiddetin detaylı biçimde sunulması, özellikle kırılgan bireylerde model alma süreçlerini tetikleyebilir. Bu bağlamda medya, yalnızca bilgi aktaran bir araç değil, aynı zamanda davranışın anlamını ve yönünü şekillendiren bir yapı haline gelir.

Silah ve Tehlikeli Araçlara Erişim

Davranışın gerçekleşmesinde kritik eşiklerden biri erişimdir. Türkiye’de kesici ve delici aletlere erişimin kolay olması, ani öfke anlarının ölümcül sonuçlara dönüşme riskini artırmaktadır. Özellikle ergenlik döneminde dürtü kontrolünün tam gelişmemiş olması, bu riski daha da yükseltir.

Toplumsal Baskı ve Başarı Stresi

Türkiye’de eğitim sistemi yoğun rekabet ve sınav odaklıdır. Bu durum, bireyin değerini performans üzerinden tanımlamasına neden olur. Sürekli karşılaştırılma ve beklenti baskısı, bireyde kronik stres yaratır. Bu stres, duygusal destek eksikliği ile birleştiğinde öfke ve umutsuzluk duygularına dönüşebilir.

1.⁠ ⁠Sürecin Bütüncül İşleyişi (Kritik Katman)

Türkiye’de okul saldırılarını anlamak için bu faktörleri ayrı ayrı değil, bir süreç olarak ele almak gerekir.

Duygusal regülasyon eksikliği bireyin içsel gerilimini artırır.

Zorbalık ve dışlanma bu gerilimi yoğunlaştırır.

Toplumsal baskı bireyin kendine yönelik algısını zedeler.

Medya ve dijital içerikler, bu gerilimin nasıl dışa vurulabileceğine dair bir çerçeve sunar.

Erişim, bu davranışı uygulanabilir hale getirir.

Ve tüm bunlar, erken müdahale sistemlerinin zayıf olduğu bir yapı içinde geliştiğinde, risk kaçınılmaz hale gelir.

Okul saldırıları bir an değil,

yön bulamamış bir sürecin son halkasıdır.

1.⁠ ⁠Sistemsel Kırılma Noktaları

Türkiye’de sistem, riski erken aşamada yakalayacak şekilde yapılandırılmamıştır. Rehberlik hizmetlerinin sınırlı olması, öğretmenlerin desteklenmemesi ve aile–okul iş birliğinin zayıf olması, riskin büyümesine neden olur.

Risk görülür ama yönetilemez.

Ve yönetilemeyen risk, krize dönüşür.

1.⁠ ⁠Türkiye İçin Önleme Modeli (Dönüşüm Yaklaşımı)

Etkili bir önleme sistemi, yalnızca müdahale değil, yapı dönüşümü gerektirir.

 • Erken uyarı sistemleri zorunlu hale getirilmelidir

 • Psikolojik destek hizmetleri proaktif çalışmalıdır

 • Öğretmenler risk tanıma konusunda eğitilmelidir

 • Ailelerle sistematik iş birliği kurulmalıdır

 • Dijital alan düzenlenmeli ve izlenmelidir

Bu modelin amacı, davranışı durdurmak değil, davranışa giden süreci kesmektir.

Türkiye’de okul saldırıları bireysel değil, çok katmanlı bir sistem sorunudur.

Bireysel kırılganlıklar, ilişkisel kopuşlar ve sistemsel eksiklikler birleştiğinde risk büyür.

Ve en kritik gerçek:

Bu olaylar çoğu zaman önlenebilir.

Ancak bunun için sürecin erken fark edilmesi gerekir.

Türkiye’de birçok çocuk bağırmaz.

Ama bu onların iyi olduğu anlamına gelmez.

Sadece kimsenin duymadığı bir yerde,

yavaş yavaş biriktikleri anlamına gelir.

HANIM DEMİRBAŞ

SOSYAL PEDAGOG

BİREYSEL ÇİFT VE AİLE DANIŞMANI

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) kısaca halk dilinde takıntılık hastalığı ve çoklarımızda da vardır mesela evden çıkarken birden aklımıza geliverir 

“Acaba ocakta bir şey bıraktım mı? “ geri döner, kontrol ederiz… 

İşte bu da bir tür takıntıdır. Bazılarımız vardır çok titizdir, mesela bir arkadaşım temiz bardakların içini su ile doldurur, boşaltır sonra yeniden doldurup içer, niye diye sorduğum zaman “İçinde toz olabilir” der.

Hüseyin Rahmi’nin kitapları ile büyüyen bir nesiliz biz. Gulyabani, Şıpsevdi, Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç ve Mürebbiye başta olmak üzere yazdığı onlarca eseriyle edebiyatımızda yer alan Hüseyin Rahmi Gürpınar’ı farklı bir yönü ile anlatmak istiyorum sizlere, daha doğrusu usta yazarımızın bilinmeyen yönlerini… 

Hüseyin Rahmi Gürpınar, anneannesi, teyzeleri ve dadılarından oluşan kadınlarla dolu bir evde büyümüştür. Bu durum onun hayatına pek çok farklı yönden katkılar sunmuş, dünyasını zenginleştirmiştir. Hüseyin Rahmi, onlardan nakış işlemeyi, dantel örmeyi, yemek yapmayı, müziğe ve estetiğe derin bir sevgi beslemeyi öğrenmiştir. 

Aynı zamanda romanlarındaki kadın karakterleri çok iyi çözümlemesi, onların iç dünyalarını bu kadar iyi anlatmasını da büyüdüğü bu ortamın mirası olarak nitelendirebiliriz.

Hüseyin Rahmi Gürpınar‘ın birlikte yaşadığı kadınlardan özenerek öğrendiği örgü ve dantel merakı ilerleyen yıllarda vazgeçemediği bir hobi haline dönüşmüştür. Örgü ve dantel örmeyi yalnızlığını gidermek, dertlerini unutmak için kullanmıştır. Günümüzde müze olan Heybeliada’da ki evinde yatağın üzerinde serili olan örtü, odalardaki danteller ve duvar süsleri Hüseyin Rahmi’nin yaşamı boyunca yaptığı eserleridir.

Yemek yapmayı da çok seven Hüseyin Rahmi’nin özellikle reçel ve dondurma konusunda da bir usta olduğu söylenir. Öyle ki, o dönemlerde Hüseyin Rahmi’nin reçellerinin romanları kadar sevildiği bilinir Heybeliada da kendine yaptırdığı mütevazi köşkünde gözlerden ırak yaşamayı seven Hüseyin Rahmi’nin en büyük tutkunluklarından biri de bisikletti, toplu taşım araçlarını mecburiyet olmadan asla kullanmazdı.  

Hüseyin Rahmi’nin Kadıköy’den, Bostancı’ya kadar bisiklet sürdüğü söylenirdi. Bir dönem Milletvekili olarak Ankara’ya gitmek zorunda kalsa da, şimdilerde kaderine terkedilen Heybeliada’daki köşkünde ömrünün sonuna kadar yaşamayı yeğlemişti. 

Geçmişte geçirdiği hastalıkların etkisiyle mikrop kapma korkusu geliştiren Hüseyin Rahmi, sokağa eldivensiz asla çıkmaz, hiçbir yere çıplak elle dokunamazdı. Eldiven takıntısı onun temizlik konusunda titiz ve hastalık hastasına varan yaşam tarzının göstergelerinden di.

İşte Hüseyin Rahmi'yi elli yıldan beri hiç kimse, sokakta, ellerini eldivensiz olarak görmemiştir. Yaz, Kış, İlkbahar ve Sonbahar!.. Eldiven onun elleriyle adeta bütünleşmişti, onları sadece evde çıkarır ve görenler bunun nedenini pek merak ederlerdi..

Heybeliada’da bulunan evinde öldüğünde eşyaları arasında bir bohça dolusu süet, deri, yün, keten vs. oluşan yüzden fazla eldiven olduğu görülmüştü.

Peki eldivene neden bu kadar düşkündü? İşte bu soru herkesin kafasını kurcalamıştı, birçokları bu düşkünlüğü onun aşırı şıklığına vermiş olsalarda, halbuki gerçek bu değildi. Yazımın başında Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) kısaca takıntılık dediğimiz bir rahatsızlıktan bahsetmiştim.

Hüseyin Rahmi'nin bu takıntılık hastalığı ve bilinmeyen yaşantısı uzun yıllar onunla birlikte yaşamış, hatta onun elinde büyümüş olan yeğeni Muzaffer hanım bir gazeteye verdiği röportajda Hüseyin Rahmi’yi şöyle onu anlatmıştı.  

"Vefatında her şeyini olduğu gibi eldivenlerini de saklamak üzere kaldırdım. Bohça o kadar doluydu ki ağzı zorla bağlanıyordu, bir gün bile eldivensiz sokağa çıkmazdı ve biz çıplak elle dışarı çıkarsak çok kızardı, sokakta tramvay demirinden, iskele parmaklığına kadar hiçbir yeri katiyen tutmazdı. Hayatta en korktuğu ve dikkat ettiği şey mikroptu. Bizi bazen eldivensiz görür, çıplak ellerle dolaşmanın anlamsız bir cesaret olduğunu söylerdi. Bu mikrop korkusunun onun bütün hayatında, inanılmayacak derecede rolü olmuştur. Faraza pijamayı hiç sevmezdi pek mecbur kalırsa pijama giyer, sair zamanlarda entariyle dolaşırdı. Mevsimine göre gayet iyi dikilmiş entarileri vardı. Evde, iyi tanımadığı misafirler gelirse, kendi odasının kapısını bile eliyle tutmaz, entarisinin eteğiyle çevirir, kapıyı öyle açardı, sokağa kolonyasız, alkolsüz adım atmazdı.."

İşte ünlü yazarımızın sahip olduğu yüzden fazla eldiven, herkesin dikkatini çeken eldiven merakı şık görünmek sevdasından değil, sanıldığının aksine mikrop ve hastalık bulaşması korkusuydu kısaca hastalık hastası yada takıntılı diyebiliriz.

Birçokları Hüseyin Rahmi'nin hayatında hiç evlenmemesini değişik sebeplere bağlasalarda, usta romancımızın seksen senelik ömrünü yapayalnız geçirmesinin şimdiye kadar hiç bilinmeyen tek sebebi budur, başkaca bir problemi yoktu, bunun sebebi sağlık meselesinde bu derece ince düşünmesidir. Kimse el sıkmayı sevmeyen , mecburiyet karşısında el sıkışsa bile ellerini kolonya ile yıkayan Hüseyin Rahmi, tanımadığı bir insanla aynı evi paylaşması mümkün bile değildi nitekim yeğenine, evlenmemesinin sebebini böylece anlatmıştı..

Ve anılarla dolu bir yazar daha geçti gitti aramızdan ama o eserleri ile hala bizlerle yaşıyor, yazdığı eserler kütüphanelerimizi süslüyor… Işıklarda uyu Hüseyin Rahmi Gürpınar seni rahmet ve saygı ile anıyorum. 

Hoşçakalın, hoş kalın 

ESRA SONGÜLER

HABER CADDESİ EDİTÖRÜ

Bir zamanlar hayatın her alanına zarif bir düzen hâkimdi. İnsanlar nasıl konuşacağını, nasıl oturacağını, nasıl selam vereceğini bilir; kısacası “adabımuaşeret” denilen o görünmez ama güçlü kurallar çerçevesinde yaşardı. Bu kurallar sadece biçimsel davranışlardan ibaret değildi; saygının, inceliğin ve insan olmanın en sade ama en derin hâliydi. Bugün ise aynı kavram çoğu kişi için ya eski moda ya da gereksiz bir detay gibi görülüyor. Peki gerçekten öyle mi? Yoksa kaybettiğimiz bir değerin eksikliğini fark etmeden mi yaşıyoruz?

Adabımuaşeret, en basit tanımıyla toplum içinde nasıl davranılması gerektiğini belirleyen görgü ve nezaket kurallarıdır. Ama bu tanım, onun gerçek anlamını anlatmaya yetmez. Çünkü adabımuaşeret, aslında karşındakini önemsemek, varlığını fark etmek ve ona saygı göstermektir. Birine söz verirken gözlerinin içine bakmak, bir ortama girerken selam vermek, konuşurken söz kesmemek… Bunlar küçük gibi görünen ama insan ilişkilerinin temelini oluşturan davranışlardır.

Günümüzde ise hız, teknoloji ve bireyselleşme bu incelikleri gölgede bırakmış durumda. Herkes bir yerlere yetişme telaşında, herkes kendi dünyasının merkezinde. Böyle bir ortamda “teşekkür ederim” demek bile bazen unutuluyor. İnsanlar aynı masada otururken bile birbirine değil, telefon ekranına bakıyor. Konuşmalar kısalıyor, anlamlar yüzeyselleşiyor, ilişkiler hızlanıyor ama derinlik kayboluyor. Oysa adabımuaşeret, hayatı yavaşlatan değil; aksine anlamlandıran bir unsurdur. Bir ortamda herkesin birbirine saygı gösterdiğini düşünün… Sesler yükselmez, sözler yaralamaz, insanlar kendini güvende hisseder. Bu, sadece bireysel bir tercih değil; toplumsal bir huzurun da anahtarıdır.

Bugün en çok karşılaştığımız sorunlardan biri de “netlik” adı altında kabalığın normalleştirilmesi. İnsanlar kırıcı olmayı dürüstlük sanıyor, düşünmeden konuşmayı “samimiyet” olarak görüyor. Oysa adabımuaşeret, dürüstlüğü yok etmez; onu zarafetle sunmayı öğretir. Gerçeği söylemek ile incitmeden söylemek arasında büyük bir fark vardır. Ve bu fark, insan olmanın inceliğinde saklıdır. Adabımuaşeret sadece büyük salonlarda, resmi davetlerde geçerli olan kurallar bütünü değildir. Aksine en çok günlük hayatın içinde anlam kazanır. Birine yol vermek, sıraya saygı göstermek, yaşlı birine yer vermek, birine hitap ederken ses tonunu ayarlamak… Bunlar hayatın küçük ama değerli parçalarıdır. Ve aslında bu küçük davranışlar, büyük bir karakterin yansımasıdır.

Dijital çağda ise adabımuaşeret yeni bir boyut kazanmış durumda. Artık sadece yüz yüze değil, ekranlar üzerinden de iletişim kuruyoruz. Ama ne yazık ki dijital nezaket konusunda aynı özeni göstermiyoruz. Mesajlara geç cevap vermek, gereksiz sert yorumlar yapmak, insanları kolayca eleştirmek… Tüm bunlar yeni çağın “görgü eksiklikleri” olarak karşımıza çıkıyor. Oysa teknoloji değişse de insanın kalbi, kırılganlığı ve beklentileri değişmiyor. Belki de asıl mesele, adabımuaşereti eskiye ait bir zorunluluk olarak görmek yerine, bugünün ihtiyacı olarak yeniden tanımlamak. Çünkü saygı, incelik ve anlayış hiçbir zaman modası geçen değerler değildir. Tam tersine, zaman ne kadar değişirse değişsin, insan kalabilmenin en temel şartlarıdır.

Unutmamak gerekir ki; bir toplumun gelişmişliği sadece teknolojisiyle, ekonomisiyle değil; insanlarının birbirine nasıl davrandığıyla da ölçülür. Ne kadar modern olursak olalım, eğer birbirimizi kırıyorsak, saygıyı kaybediyorsak, aslında en temel değerlerimizi de kaybediyoruz demektir.

Sonuç olarak adabımuaşeret, geçmişte kalmış bir formalite değil; bugün yeniden hatırlanması gereken bir zarafettir. Çünkü incelik kaybolduğunda, insanlık da biraz eksilir. Ve belki de en büyük ilerleme, yeniden nazik olmayı hatırlamakla başlayacaktır.

Haftaya başka bir yazımda buluşmak üzere hoşçakalın 

SABİHA ÜNAL

YAZAR

O akşam aslında planım oldukça netti. Davet edildiğim ödül törenine katıldım, ödülümü aldım ve ardından çok uzun kalmadan, sadece kısa bir süreliğine Günay Restaurant’a uğrayıp Cansever’i görerek destek olup ayrılmayı düşündüm. Yani ne uzun bir program, ne de özel bir beklenti… Sadece dostluk ve vefa duygusuyla yapılan kısa bir ziyaret.

Ancak mekâna girişte karşılaştığım tavır, ne yazık ki tüm bu iyi niyetli düşüncelerimin önüne geçti. İçeri adım attığım anda, takım elbiseli ve kendisini işletme müdürü olarak tanıtan bir kişi, daha ‘Hoş geldiniz’ deme nezaketini göstermeden, sert ve sorgulayıcı bir üslupla bana ‘Siz kimsiniz?’ diye yaklaştı. O an yaşadığım şaşkınlığı tarif etmek gerçekten zor. Çünkü böylesine köklü ve prestijli bir mekanda, hele ki sanat dünyasının bir araya geldiği özel bir gecede, ilk karşılamanın bu şekilde olması kabul edilebilir değildi.

Ben de kendisine gazeteci olduğumu ifade ettim. Ancak bu açıklamama rağmen tavrında herhangi bir yumuşama olmadı. Aksine, yaklaşımı daha da rahatsız edici bir hal aldı. Açıkçası o an, neredeyse içeri alınmayacakmışım gibi bir durumla karşı karşıya kaldım. Bu tavır, sadece bana değil, aslında oraya gelen her misafire karşı sergilenmemesi gereken bir yaklaşımın göstergesiydi.

Duruma tepki göstermemin ardından başka yetkililer devreye girerek ortamı toparlamaya çalıştı. ‘Pardon, sizi tanıyamadı, buyurun lütfen’ diyerek beni içeri davet ettiler ve söz konusu kişinin işletme müdürü olduğunu ifade ettiler. Ancak yaşanan ilk karşılaşmanın yarattığı kırgınlık ve rahatsızlık, bu daveti kabul etmeme engel oldu. Çünkü bir mekânda ilk izlenim her şeydir ve o ilk izlenim maalesef fazlasıyla olumsuzdu.

O an şunu düşündüm… Ben gazeteci olabilirim, tanınan biri olabilirim ya da olmayabilirim… Ama kapıdan içeri giren herkes bir misafirdir. Hiç kimseye ‘Sen kimsin?’ gibi bir üslupla yaklaşılmaz. Bu, sadece mesleki bir saygı meselesi değil, aynı zamanda insan olmanın, nezaketin ve misafirperverliğin en temel gereğidir.

Birçok ünlü ismin sahne aldığı, sanat dünyasının önemli buluşmalarına ev sahipliği yapan Günay Restaurant gibi bir mekânda bu tür bir karşılama ile karşılaşmak gerçekten üzücü. Böylesine anlamlı bir gecede, Cansever için bir araya gelinmişken, yaşanan bu olay gecenin ruhuna da gölge düşürdü.

Tüm davetlere rağmen, o yaklaşımın ardından içeri girmeyerek mekândan ayrılmayı tercih ettim. Çünkü bazen duruş sergilemek, bulunmaktan daha anlamlıdır. Saygının olmadığı bir ortamda bulunmanın kimseye bir katkısı olmayacağını düşünüyorum.

Buradan bir kez daha işletmeye seslenmek istiyorum… Kapıdaki karşılama, bir mekânın aynasıdır. Gelen kişi kim olursa olsun, ister gazeteci ister sıradan bir müşteri… Herkes aynı saygıyı hak eder. Özellikle böylesine özel ve anlamlı gecelerde, misafirperverlik en az organizasyon kadar önemlidir. Umarım bu tür olaylar bir daha yaşanmaz ve gerekli hassasiyet gösterilir.

Habib BABAR

Hayatı hep masal güzelliğinde yaşamak… 

Buna kanmak ya da kandırılmayı istemekte diyebilir miyiz ?  

Ben Pollyanna’yı başucumda tuttum, mutluluğa giden yolun anahtarıydı benim için, belki küçücük şeylerdi ama çocukluğumdan bu yana olduğu için ben de o kadar büyüdü ki, ne kanmak ne de kandırılmaktı amacım. Huzur veriyordu her satırı, okuyor dönüyor tekrar tekrar okuyordum beni büyüttü, kızıma okurken biraz daha büyüdüm gün geldi torunuma okurken çok daha fazla büyüdüğümü hissettim. Çünkü hayatıma uygulamaya başlamıştım, o iç huzuruyla çevremde ki küçük büyük arkadaşlarımla da kitabı yaşıyordum, öyle sakin, öyle derin, öyle sevgi dolu olmuştum.

Geçen kış yine ikizlerimle birlikte bu kitabı kim bilir kaçıncı kez okuduk? Bu kitap kendine bizi ne kadar bağlamıştı oysa daha pek çok masal vardı hepsini okumuştuk ama dönüp dolaşıyorduk yine Pollyanna diyorduk. Bu arada ben yetmiş ikizlerim 13 yaşlarında olmuşlardı bitmeyen küçük mutluluklarımıza neler ilave etmiyorduk ki. Okumak, yazmak ve çizmek sonrasında öğrenmek, öğrenirken mutlu olabilmek, ders alabilmekti önemli olan.

Belki bazıları için bu kadar anlamı yoktu ama kızım bu kitabıma özel kumaştan kılıf bile dikti onun ellerinden çıkan emekle Pollyanna daha da değer kazanmıştı benim için. İşte böyle hayatım sürüp giderken yaşları nerdeyse kızıma yakın komşularımın pamuk şekeri ablaları oldum, seviyor seviliyordum, kimilerinin idolü olduğumu görmek gururumu okşuyordu.

Hayaller gerçeklerle çakıştığında zorlukların ortaya çıktığını mı zannediyorsunuz, bizim cephemizde her şey normal seyrini takip ediyor çünkü elimizde bir anahtar var kapılarımızı aralayan mutluluk oyunlarıyla gelişip büyüyen SEVGİ’ydi anahtarımızın adı.

Hırsları olmayan bir dünyanın içinde yaşamak o kadar kolay ki düşüncelerin uykuları bölmemesi, yastığa bir metre kalan mesafede küt diye uyuyabilmek, ne kadar önemli oysa dünya karmakarışık, içinde yaşayanlar yaşamak için savaşla, açlıkla, yoksullukla, kaybettikleriyle ya da kazanacaklarıyla, hastalıklarıyla, ölüm korkusuyla mücadele ederken uyuyabilmek…! Gecenin karanlığından, günün aydınlığına uyanırken duyulan iç huzuru, rahatlık her şeye değer, sihirli bir kitabın içinden çıkıyor gibiyim.

Okumayı bilmek, severek okumak.

Ben arkadaşlarımın gözünde de iflah olmaz bir Pollyanna’yım. Dokuz yaşındaki torunum babaanne sen hiç bir şeye kızmaz mısın , neden bu kadar pozitifsin seni çok seviyorum babaanne diyor , arkadan da oh hayat sana güzel ama kendine iyi bak diyor , birlikte gülüyoruz onun bu güzel sözlerine. 

Benim gözlerim mutluluktan yaşardığında babaanne sakın ağlama seni öyle görmek istemiyorum , sonra üzülürüm duygusallığını yaşatıyor bana . İşte bir kitabın tüm satırlarının hayatınızın içine yayılması ne kadar güzel değil mi ? Sakın çocuk kitabı deyip geçmeyin, ben zaten ruhumla çocuk kalmayı tercih eden fiziken ve yaş olarak büyük biri olsamda içimdeki çocuğu öldürmedim. Masallar uykudan önce değil günün her saatinde okunmalı, başucunuzda değil elinizin altında olmalı, notlar almalı hayatınıza uygulamalısınız izleri sizinle yaşamalı ya da bir pusula gibi olmalı . 

Bu haftalıkta bu kadar olsun 

sevgiler saygılar hepinize

Fatoş Acar

Gazeteci - Yazar

Diyorum ki !!.. Sessizce Emek Verenler Asla Kaybetmez yani Sessizce Emek Verenin Gürültüyle Sınandığı Yer ,Değerin Görülmediği Anlar

Bazen insanın en büyük yorgunluğu yaptığı işten değil, verdiği emeğin yok sayılmasından gelir. Yıllarını verirsin… sabırla, özenle, geceyi gündüze katarak kendini geliştirirsin. Her detayı öğrenir, her hatadan ders çıkarır, kimse görmese bile işini en doğru şekilde yapmaya devam edersin. Sessizce ilerlersin, çünkü bilirsin ki gerçek emek bağırmaz; kök salar. Zamanla insanlar seni tanır, sana güvenir, sana danışır… Adın “işini bilen”, “güvenilir”, “sağlam” diye anılmaya başlar. Ve sen de bunun haklı gururunu içinde, mütevazı bir şekilde taşırsın.

Ama hayat dediğimiz o uzun yol, sadece hak edenin hak ettiğiyle ilerlemez. Bir gün hiç beklemediğin bir anda, hiçbir emeğin yokmuş gibi davranan insanlar çıkar karşına. Seni hiç tanımamış, senin o yıllarını görmemiş, bir gününü bile yaşamamış kişiler… Ama öyle bir konuşurlar ki sanki sen hiçbir şey bilmiyormuşsun, sanki sen o işi ilk kez yapıyormuşsun gibi. Üstelik bunu öyle bir özgüvenle yaparlar ki, etrafındaki bazı insanlar da buna inanacak gibi olur.

İşte en zor olan da budur… Bilmediğin bir şeyi öğrenmek değil; bildiğin bir şeyi, bilmeyene anlatmaya çalışmak… Ve daha da acısı, anlatmaya bile fırsat verilmeden yargılanmak.

Onlar hep haklıdır… çünkü sesleri yüksektir. Çünkü kendilerini anlatmayı değil, başkalarını küçültmeyi iyi bilirler. Çünkü eksiklerini kapatmanın en kolay yolunun, bir başkasını değersiz göstermek olduğunu öğrenmişlerdir. O yüzden sürekli destek ararlar, sürekli birilerine yaslanırlar. Kalabalık görünürler ama aslında yalnızdırlar; çünkü gerçek bilgi yalnız başına da ayakta durabilir, ama sahte olan hep bir dayanak arar.

Sen ise tek başına durursun. Çünkü senin dayanağın, yıllardır verdiğin emektir. Ama işte tam da bu yüzden hedef olursun. Çünkü sağlam olan, sarsılmak istenir. Çünkü gerçek olan, gölgelenmek istenir. Çünkü bazı insanlar yükselmenin yolunu çalışmakta değil, başkasını aşağı çekmekte arar.

Bu sadece iş hayatında olmaz… Günlük yaşamda da böyledir. Dostluk dediğin yerde bile olur. Sana gülen, seninle yürüyen, seninle paylaşan insanlar bir bakarsın seni en çok yoran, en çok kıran insanlar haline gelir. Sen iyi niyetle yaklaşırken, onlar seni kullanmanın yollarını arar. Sen samimiyet sunarken, onlar bunu zayıflık sanır. Ve en acısı, senin iyi kalbini sınamaya kalkarlar.

Ama insan zamanla şunu öğrenir: Herkesin sesi aynı çıkmaz, ama herkesin niyeti bir gün ortaya çıkar. “Gürültü yapanlar dikkat çeker…

Emek verenler iz bırakır.

Ve izler, seslerden daha uzun yaşar.”Gürültü yapanla değer üreten hiçbir zaman aynı yerde durmaz. Ve hakikat, ne kadar üstü örtülmeye çalışılsa da, bir gün kendi yolunu bulur.

Senin bildiğini küçümseyenler, aslında bilmediklerini saklamaya çalışıyordur. Seni değersiz göstermeye çalışanlar, kendi değersizlik korkularıyla savaşmaktadır. Ve seni harcamak isteyenler, aslında senin yerinde olamayacaklarını en iyi bilenlerdir.

O yüzden artık bazı şeyleri kabullenmek gerekir. Herkes senin gibi olmayacak. Herkes emeğe saygı duymayacak. Herkes hak edene hakkını vermeyecek. Ama bu, senin değerini değiştirmez. Bu sadece onların bakışını gösterir.

Sen yine işini en iyi şekilde yapmaya devam et. Çünkü senin emeğin, onların sözlerinden daha güçlü. Senin bilgin, onların gürültüsünden daha kalıcı. Ve senin duruşun, onların geçici üstünlüklerinden çok daha sağlam.

Unutma… Gerçek ustalık, kendini ispatlamak zorunda kalmayandır. Gerçek değer, herkes görmese bile var olandır. Ve gerçek güç, seni yok saymaya çalışanlara rağmen dimdik kalabilmektir.

Gün gelir, roller değişir. Gürültü susar, gerçek konuşur. Kalabalık dağılır, hakikat ortada kalır. Ve o gün geldiğinde, sen yine aynı yerde olursun: emeğinin, bilginin ve onurun tam ortasında.

İşte o zaman anlarsın… Aslında hiçbir zaman kaybetmemişsin. Sadece kimlerin gerçekten kazanmaya layık olmadığını görmüşsün.

Ve hatta daha derin bir farkındalık yerleşir içine…

Bazı insanlar seni kaybettiğinde değil, senin değerini anladığında geç kalmış olur. Çünkü sen, hep aynı kalanlardan değilsindir; sen öğrenen, büyüyen, olgunlaşan taraftasındır. Ve bir noktadan sonra, seni anlamayanların olduğu yerde kalmak artık sana ağır gelmeye başlar.

İnsan bazen susarak anlatır kendini… bazen geri çekilerek… bazen de hiçbir şey demeden yoluna devam ederek. Çünkü her savaş verilmez, her yanlış düzeltilmez, her insan kazanılmaz. Ve en önemlisi; herkes için kendinden vazgeçilmez.

Bir süre sonra şunu da fark edersin: Seni aşağı çekmeye çalışanların en büyük korkusu, senin yükselmen değildir aslında… Senin kendi değerini fark etmendir. Çünkü insan kendi değerini bildiği anda, artık kimsenin gölgesinde yaşamaz.

O yüzden bu yaşadıkların bir kayıp değil… bir uyanıştır. Kimin yanında durman gerektiğini, kimin karşısında susman gerektiğini ve en önemlisi kimin için hiç yorulmaman gerektiğini öğreten bir süreçtir.

Ve evet… belki bazı günler içini acıtacak. Belki “neden ben?” diyeceksin. Belki hakkının yendiğini bile bile susmak zorunda kalacaksın. Ama şunu hiç unutma: Sabır, her zaman sessiz bir güçtür. Ve o güç, günü geldiğinde en doğru yerde, en doğru şekilde kendini gösterir. Unutma , 

“Gerçek güç, bağırmakta değil; sabırla ayakta kalmaktadır.”

Çünkü gerçek olan gecikse de gelir…

Hak eden, er ya da geç hak ettiğini alır…

Ve emek, hiçbir zaman sahibini yarı yolda bırakmaz.

Sen sadece yolundan şaşma…

Kendin olmaktan vazgeçme…

Ve kim olursa olsun, seni kendinden şüphe ettirecek kadar küçülmesine izin verme.

Çünkü sen… zaten bildiğin gibi değilsin sadece,

görülenden çok daha fazlasısın. ✨

Bir sonraki yazımda görüşmek üzere kıymetli okurlarım 

SEÇİL ESKİOĞLU

GAZETECİ-YAZAR

“Ne içindeyim zamanın,  

Ne de büsbütün dışında;

Yekpare, geniş bir anın,

Parçalanmaz akışında”  

Ahmet Hamdi Tanpınar

Bir döneme altın harflerle imzasını atmış ünlü Şair ve Yazarımız Ahmet Hamdi Tanpınar zamanı ne güzel anlatmıştı “Ne içindeyim Zamanın” adlı şiirinde. 

İngiltere’ye her gittiğimde, Londra’da, Times Nehri kenarında bulunan dünyaca ünlü Big Ben Saat Kulesini görmeye giderim, kulenin mimarisi beni çok etkiler, hele ki saatimi Big Ben’e göre ayarlamak ayrıca bir keyif veriyor insana. 

Big Ben’i yerinde bırakıp, şimdi yurdumuza dönersek, bizdeki saat kuleleri de görmeye ve övülmeye layıktır, hepsinin ayrı bir hikayesi vardır. 

Mesela Yeşilçam’da kaç sevgili Dolmabahçe Saat Kulesi önünde kavuşur ya da ne bileyim, İzmir’i ziyaret ettiğimizde olmazsa olmazlarımızdan bir tanesi de İzmir Saat Kulesi önünde bir fotoğraf çektirmektir değil mi? Meydan Saatleri’nin günümüzde artık fazlaca bir önemi kalmasa da, geçmiş zamanda çok önemliydi, hatta öyle ki, zamanın ünlü dolandırıcısı Sülün Osman’ın Dolmabahçe Saat Kulesine bakıp saat ayarı yapanlardan kira bedeli aldığı, yada saat kulesini sattığı anlatılırdı.

Günümüzde saat kavramı değişti, kolumuzda taşıdığımız dijital saatler ne kadar uyuduğumuzu, kalp ritmimizi, e-maillerimizi telefon aramalarımızı kısaca zamandan çok daha ötesini bize sunuyor. 

Yurdumuzda Saat Kulesi geleneği ilk olarak XIII. yüzyıl Avrupa’sında başlamış, XVI. yüzyıl sonlarında Osmanlı topraklarına gelmiş ve Anadolu topraklarındaki ilk saat kulesi de 1797 yılında Safranbolu’da inşaa edilmiştir. 

Oysa geçmişte Cumhuriyetimizin ilk yıllardaki Tanpınar’ın betimlediği gibi ne içinde ne de büsbütün dışında hissettiğimiz dönemlerde zaman saat kuleleri ile akardı. İstanbul’dan İzmir’e, Adana’dan Amasya’ya birçok şehirde karşımıza çıkan saat kulelerinin öykülerini merak edeniniz oldu mu ? İşte bu haftaki yazımda bunları yazayım diye düşündüm.. Fakat hepsini yazmam sizlere çok sıkıcı olur, çünkü güzel yurdumda herbirinin ayrı ayrı öyküsü olan 126 saat kulesi var, onun için sadece en önemli iki saat kulemizi anlatacağım sizlere, ilki İstanbul’da..

Gelin o eski Türk filmlerinin unutulmaz buluşma yeri olan Dolmabahçe Saat Kulesi ile başlayayım anlatmaya.. 

BJK Tüpraş Stadının hemen karşısında, Dolmabahçe Sarayı’nın önünde bulunan saat kulesinin aslında biraz hüzünlü öyküsü var desem sizi yanıltmış olmam. Ne kadar estetik ve güzel görünümlü olsa da öyküsüne baktığımız zaman bugün bile hüzünleniyoruz çünkü bu saat kulesi yapılırken Sultan Abdülaziz tahtan indirildiği için yarım kalan Aziziye Camii’nin taşları burada kullanılarak eklektik mimari ile yapıldı. Kule, Balyan ailesinin imzasını taşıyor. Peki, diyeceksiniz ki hüzünlü kısmını anlamadık? Sultan Abdülaziz biliyorsunuz bilekleri kesilerek şehit edildi. Bugünkü Swiss Otel’in olduğu yere büyük bir cami yapımı için inşaat başlatmıştı adı Aziziye Camii olacaktı ama Sultan Abdülaziz şehit olunca cami inşaatı yarıda kaldı. İşte o caminin inşaatında kullanılan taşlar bu saat kulesinin yapımında kullanıldı.

İzmir denilince akla ilk gelen Konak Meydanı’ndaki saat kulesidir, İzmir’e gidipte, saat kulesinin önünde resim çektirmeden olmaz, Osmanlı Padişahı Sultan II. Abdülhamid’in tahta çıkışının 25. yıldönümü kutlamaları dahilinde 1901’de inşa edilmişti. İzmir Valisi Kıbrıslı Kâmil Paşa, oğlu Bahriye Mirlivası Said Paşa ve Belediye Reisi Eşref Paşa’dan oluşan bir komisyon tarafından yaptırıldı. 25 metre yüksekliğinde, dört katlı, sekizgen planlı olan kulenin saati Alman İmparatoru II. Wilhelm tarafından hediye edildi. Fransız asıllı İzmirli mimar Raymond Charles Pere’nin tasarladığı kulede kullanılan yeşil ve kırmızı mozaikler Efes’ten, esas bünyeyi oluşturan taşlar ise Sarayköy’den getirildi. 

Zaman, diğer bir adıyla vakit; ölçülmüş veya ölçülebilen bir dönem olarak tanımlanır. Her ne kadar biz zamanı saniyelere, dakikalara, saatlere, günlere, aylara ya da yıllara bölsek de o süreklidir…. yinede size tavsiyem yaşadığınız her dakikanın tadını çıkartın derim ben.. 

Haftaya başka bir yazımda buluşmak üzere hoşçakalın ama hep dostça kalın 

CELAL KODAMANOĞLU

GENEL YAYIN KOORDİNATÖRÜ

Dandini dandini dastana

Danalar girmiş bostana

Kov bostancı danayı

Yemesin lahanayı nenni….  

Çocukluğumuzda annelerimiz bizi bu tekerleme ile uyuturdu, saf, tertemiz ne güzel günlerdi o çocukluk günlerimiz. 

Uyku nedir, hiç merak ettiniz mi ? Cevabını bilimsel vereyim. Doktorlar der ki “İnsan ömrünün en az 1/3'ünü oluşturan, vücudun dinlenmesini ve yeniden restorasyonunu sağlayan, öğrenme ve hafıza gibi kognitif fonksiyonların pekiştirildiği doğal bir süreçtir”.

Günümüzün 7-8 saatlik bir bölümü uykuda geçer, ama sizlere anlatmaya çalışacağım hikaye öylesine ilginç ki inanıyorum çok şaşıracaksınız Karolina Olsson’dan bahsedeceğim.  

Koroline 14 yaşında derin bir uykuya daldı ve tam 32 yıl boyunca hiç uyanmadı. Doktorlar 8 saatlik uykuyu normal kabul ederler yani gününün 1/3 uykuda geçer, bir insan için 32 yıl hiç uyanmadan uyumak dile kolay gelebilir.… O zamanKarolina’nın ilginç öyküsünü anlatmaya başlıyorum.

Kısa bir uykunun saatlerce sürmüş gibi geldiği anlar hepimizin başına gelmiştir ancak Karolina Olsson'un deneyimi bu kavramı bambaşka bir boyuta taşıyor. 14 yaşında iken geçirdiği bir kaza sonucu uykuya dalan Olsson, gözlerini açtığında aradan tam 32 yıl geçmişti ve artık 46 yaşındaydı. 

Karolina Olsson, Sonbaharın yapraklarını döktüğü, hazan mevsiminde takvimler 29 Ekim 1861 tarihini gösterirken, İsveç'in Baltık Denizi kıyısındaki Oknö Adası’nda beş kardeşli bir ailenin tek kızı olarak dünyaya geldi, kardeşleri okula giderken o evde kalıp annesine yardımcı oluyordu. 

Okuma yazma bilmemek çok kötüydü, Karolina 14 yaşındayken okuma yazma öğrenmek için ailesinden okula kaydını yaptırmalarını istedi ve ailesi onun isteğini kırmadı, 18 Şubat 1876’da okula başladı. Bir okul dönüşünde hava kararmıştı, Karolina mesafeyi kısaltmak için evinin yakınlarındaki donmuş bir nehirde karşıdan karşıya geçmek isterken, ayağı kaydı, düştü ve yere kafasını çarptı vücudunda morluklar oluşmuştu.

O akşam, yemeğini yedikten sonra yatağa giren Karolina, ertesi sabah çok şiddetli bir baş ve diş ağrısı ile uyandı. ailesi dinlenmesi için  yatakta kalmasını tavsiye etmişti ancak Karolina ertesi sabah uyanmadı, hiçbir sarsıntı onu uyandıramadı. Garip durumu haftalarca devam etti ve Olsson ailesi yapabilecekleri tek şeyin dua etmek olduğuna inandı, Karolina'nın annesi kızına banyo yaptırıp saçlarını yıkayarak bakıyordu, ama genç kızın hala derin uykuda olma durumu devam ediyordu.   Bu durum komşularında dikkatini çekmişti uzun süre uyuyan genç kızın yanına doktorlar ve ziyaretçiler geldi ancak uykusundan uyandırılmaya çalışılan Karolina'dan herhangi bir yanıt alınamadı, Karolina'yı ilk muayene eden doktor komada olduğu teşhisini koymuştu. 

Babası bir balıkçıydı ve bir doktoru karşılayacak maddi imkanları yoktu. Aile, kasabadaki ebenin tavsiyelerine güvendi. Karolina’nın annesi ona süt ve şekerli suyu zorla içirdi, komşular bir yıl boyunca devam eden bu durumu düzeltemeyen bir doktora ödeme yapmışlardı. Bunun yanı sıra Karolina’nın saçının, el ve ayak tırnaklarının büyümediği gözlemlendi, alışılmadık duruma rağmen doktor hiçbir şekilde endişeli görünmüyordu, adaya gelip Karolina'yı bir yıl boyunca takip etti.

Günlerden birgün doktoru İskandinavya'nın en ünlü tıp dergisinin editörüne bir mektup yazdı. Karolina ile ilgili bir yazının, kıza nasıl yardımcı olabileceklerini bilen uzmanlara ulaşmasını umuyordu. 1904'te annesinin ölümünden sonra babası bakımı üstlendi ancak nasıl bakılacağını bilmediği ve genellikle uzakta olduğu için hizmetçi tuttu. Hizmetçiler genç kızın hiç konuşmadığını bırakılan yemekleri ise yemediğini bildirdi. 

Bazen tuhaf şeyler de oluyordu, örneğin 1907'de Karoline'nin kardeşi öldüğünde, genç kızın uykusunda ağlamaya başladığı ancak gözlerinin kapalı kaldığı görüldü. Hizmetçi daha sonra birkaç garip şey daha fark ettiğini söyledi. Örneğin, şekerleri bazen ortadan kayboluyordu. Kendisi bahçedeyken Karolina'nın onun şekerlerini aldığından şüpheleniyordu. 

Nihayet 3 Nisan 1908'de bir hizmetçi Karolina'yı yerde sürünürken buldu. Zayıf ve solgundu, ışığa duyarlıydı ve konuşmakta biraz zorlanıyordu bu haber büyük heyecan yarattı, muhabirler, doktorlar ve izleyiciler ona yaşadıklarını sormak için Oknö'ye gittiler ama uyandığında geçen 32 yıla dair hiçbir şey hatırlamadığını söyledi.

Ona göre, hala 14 yaşında bir kızdı ve uyuduğu gecenin ertesi sabahı uyanmıştı oysa Karolina artık 46 yaşındaydı. Garip olan 25 ila 30 yaşlarında biri gibi genç görünüyordu. Stockholm’de psikiyatrik testlere tabi tutuldu ve uyumadan önce sahip olduğu tüm yetenekleri koruduğu tespit edildi.

Karolina’nın uyanışı kısa sürede Avrupa ve Amerika basınına yansıdı. Muhabirler onunla röportaj yapmak için adaya gitti ancak ailesi medyadan uzak durmayı tercih etti. Birkaç gün sonra Stockholm’e götürülen Karolina, doktorlar tarafından muayene edildi tamamen sağlıklı olduğu, zekâ seviyesinin normalin üzerinde bulunduğu ve okuyup yazabildiği kaydedildi, sadece gözlerinde ışığa karşı hassasiyet vardı.

Psikiyatristler, uyku sürecinin ardında travmatik bir olay ya da psikoz olup olmadığını araştırdı. 1910'da ünlü İsveçli psikiyatrist Harald Fröderström, Karolina'nın ailesinden öğrendiği bilgileri içeren bir makale yayınladı. Fröderström, Karolina'nın aşırı öfke yaşadığını ve ailesinin dikkatini çekmek için hasta olduğuna inandığını öne sürdü. Karolina, Kleine-Levin Sendromu (uyuyan güzel sendromu) tanı kriterlerine uymasa da tıp dünyasını yıllarca şaşkına çeviren bu gizemli uyku durumu, sağlık uzmanları arasında tartışılmaya devam etti. 

Karolina 5 Nisan 1950’de tam 88 yaşında hayatını kaybetti. 

88 yıllık hayat yolculuğuna 14 yıllık çocukluk 42 yıllık yetişkinlik ve 32 kayıp yıl sığdırdı. Karolina'nın eşsiz hikayesi ise onu 'Oknö'nün uyuyan güzeli' yaptı. Çoğu doktorun daha önce eşi benzerine rastlamadığı bu durum yegâne olma özelliğini korurken, 32 yıl boyunca uykuda kalması hiçbir şekilde açıklanamadı. Yaşanan bu olay da tıp tarihine 'Karolina Olsson Vakası' olarak geçti.

Uyumak… gelin sizlerle bir empati yapalım yatalım ve uyuyalım öyle 8-9 saat değil 32 yıl sonra uyanalım ama şimdiki yaşımızla, hayatımızda neler değişirdi? Hayallerin sonu yoktu, acaba nasıl olurdu? Ne dersiniz ?  

Başka bir yazımda buluşmak üzere 

Hoşça kalın , Hoşkalın 

ESRA SONGÜLER

HABER CADDESİ EDİTÖRÜ

Kışın ağırlığı çekilirken, tabiat sanki derin bir uykudan uyanır gibi gözlerini aralıyor. Uzun ve sessiz geçen gecelerin ardından, sabahlar artık daha aydınlık, daha umut dolu. Toprağın içinden yükselen o taze koku, insana hem geçmişi hatırlatıyor hem de yeni başlangıçların mümkün olduğunu fısıldıyor. Sanki her şey yeniden yazılabilir, her şey yeniden anlam kazanabilir gibi…

Bir dalın ucunda titreyen tomurcuk, sabrın ve umudun en zarif hali gibi… Henüz açmamış, ama açacağına dair içinde güçlü bir söz taşıyor. Rüzgâr onu sarsıyor belki, yağmur onu ıslatıyor, ama o yine de vazgeçmiyor. Belki de insan kalbi de böyledir; kırılır, yorulur, susar… ama yine de bir yerlerde yeniden yeşermeyi bekler.

İlkbahar sadece doğanın değil, insanın da mevsimidir aslında. İçimizde biriken sessizlikler çözülür, uzun zamandır dile gelmeyen duygular yavaş yavaş yüzeye çıkar. Eski yaralar hâlâ oradadır belki, ama artık daha az acır. Çünkü zaman, en derin izleri bile yumuşatmayı bilir. Güneş biraz daha uzun kalır gökyüzünde, sanki “henüz bitmedi” der gibi… Sanki hayat, tüm eksiklerine rağmen devam etmeye değer.

Bir parkta yürürken duyulan kuş sesleri, bir bankta oturup izlenen gün batımı, hafifçe esen rüzgârın saçlara dokunuşu… Bunların hepsi küçük ama derin anlar. İnsan o anlarda fark eder; mutluluk bazen büyük olaylarda değil, küçük anların içinde gizlidir. İlkbahar, işte tam da bunu hatırlatır: Yaşamak, bazen sadece fark etmekten ibarettir.

Belki de en güzeli, hiçbir şeyin aynı kalmadığını fark etmektir. Soğuk günler nasıl geçtiyse, içimizdeki kışlar da geçebilir. Umutsuzluk ne kadar derin olursa olsun, bir yerlerde mutlaka bir ışık vardır. Tıpkı karların arasından inatla çıkan bir çiçek gibi… Sessiz ama kararlı.

Ve insan, tam da bu mevsimde kendine daha çok yaklaşır. Kendi iç sesini daha net duyar, neyi kaybettiğini değil, neyi hâlâ taşıdığını fark eder. Belki de ilkbahar, sadece dış dünyayı değil, iç dünyamızı da aydınlatır. Unuttuğumuz hisleri hatırlatır, bastırdığımız duyguları yumuşakça gün yüzüne çıkarır.

İlkbahar geldiğinde, sadece doğa değil, insan da yeniden başlar.

Yeniden umut eder, yeniden sever, yeniden inanır.

Ve belki de en önemlisi, yeniden kendine döner.

Her zaman gibi sağlığınıza çok çok dikkat edin. Hoşça kal.

MUSTAFA ÇOLAKOĞLU

GAZETECİ - YAZAR

İnsan, yalnızca biyolojik bir varlık değildir. Anlam üreten, ilişki kuran ve kendini sürekli yeniden organize eden bir psişik yapıdır. Yaşamla kurduğumuz ilişki, nesnel gerçeklikten çok, bu gerçekliği nasıl algıladığımız, düzenlediğimiz ve içselleştirdiğimiz ile şekillenir. Bu nedenle insan olmanın temel dersleri, dış dünyayı kontrol etmekten çok, iç dünyayı anlamakla ilgilidir.

Algı ve gerçeklik arasındaki mesafe  

İnsan, dünyayı olduğu gibi değil, zihinsel şemaları, inançları ve duygusal durumu üzerinden deneyimler. Bu nedenle yaşanan birçok çatışma, olayların kendisinden değil, o olaylara yüklenen anlamlardan doğar.

Bastırma ve geri dönüş  

Zihin, baş edemediği içerikleri bastırma eğilimindedir. Ancak bastırılan hiçbir şey ortadan kaybolmaz. Sadece biçim değiştirir. Davranışlarda, seçimlerde ve tekrar eden ilişki örüntülerinde yeniden ortaya çıkar.

İlişkiler ve içsel yansımalar  

Kurulan ilişkiler yalnızca karşı tarafla ilgili değildir. Çoğu zaman kişinin kendi iç dünyasını, geçmiş deneyimlerini ve tamamlanmamış duygusal süreçlerini yansıtır. Birinde yoğun tepki uyandıran şey, genellikle içeride karşılığı olan bir parçaya temas eder.

Öz ve içsel yönelim  

Psikolojik açıdan “öz”, insanın sahici duygusal merkezini ve potansiyelini ifade eder. Bu, kusursuz bir yapı değil, duyguların, ihtiyaçların ve kırılganlığın birlikte var olduğu bir çekirdektir.  

İnsan zamanla bu özden uzaklaşabilir. Uyum sağlamak, kabul görmek ya da sevilmek için. Kendi duygularını bastırabilir, bazı yönlerini geri çekebilir ve fark etmeden kendine yabancılaşabilir.  

Ancak yaşamın derinleştiği yer, dışarıya doğru ilerlemek değil, yeniden bu içsel merkeze yönelmektir. Çünkü gerçek anlama dışarıdan öğrenilmez, içeriden fark edilir.  

İnsan, ilerledikçe değil, kendine yaklaştıkça olgunlaşır.

Gölge ve bastırılmış potansiyel  

Gölge, yalnızca karanlık yönlerden oluşmaz. Aynı zamanda yaşanmamış, ifade edilmemiş potansiyeli de içerir. Birey reddettiği yönleriyle temas kurmadıkça, bu potansiyel ya bastırılmış kalır ya da kontrolsüz şekilde ortaya çıkar.

İyilik ve sevgi: kapasite meselesi  

İyilik ve sevgi, yalnızca hissedilen duygular değildir. Bunlar; empati kurabilme, sınır koyabilme, başkasını ayrı bir varlık olarak görebilme ve ilişki içinde kalabilme kapasitesidir. Gerçek sevgi, idealize etmek değil, olduğu haliyle görebilmektir.

Vicdanın işlevi  

Vicdan, yalnızca doğru-yanlış bilgisi değildir. İçselleştirilmiş ilişkilerin ve duygusal öğrenmelerin bir sonucudur. Sağlıklı bir vicdan bastırmaz, düzenler, yön gösterir.

Kötülük ve kopuş  

Kötülük çoğu zaman bilinçli bir tercih olmaktan çok, içsel kopuşun sonucudur. İnsan kendi duygusuyla temasını kaybettiğinde, başkasının duygusuna da yabancılaşır. Bu yabancılaşma, empati eksikliği ve duyarsızlaşma olarak ortaya çıkar.

Kontrol ve düzenleme  

Dış dünyayı kontrol etme çabası sınırlıdır. Ancak içsel düzenleme mümkündür. Duyguları tanıyabilmek, tolere edebilmek ve yönlendirebilmek, psikolojik dayanıklılığın temelidir.

Kimlik ve esneklik  

Kimlik sabit değildir. İnsan, yaşam boyu kendini yeniden tanımlar. Katı tanımlar gelişimi sınırlar; esneklik ise olgunluğu artırır.

Bütünlük ve entegrasyon  

Psikolojik sağlık kusursuzluk değil, entegrasyondur. İnsan hem güçlü hem kırılgan olabilir. Olgunluk, bu iki durumu birlikte taşıyabilme kapasitesidir.

Sonuç  

Yaşam, dışarıda çözülmesi gereken bir denklem değildir. İçeride anlaşılması gereken bir süreçtir.  

İyilik, sevgi ve vicdan, kendiliğinden oluşmaz. İçsel farkındalık ve entegrasyonla gelişir.  

İnsan, yalnızca “iyi” yanlarını büyüterek değil, reddettiği taraflarıyla da temas kurabildiğinde dönüşür.  

Ve en temel gerçek şudur:  

İnsan, hayatın ona ne yaptığını değil,

hayatın onda neyi açığa çıkardığını anladığında dönüşür.

HANIM DEMİRBAŞ

SOSYAL PEDAGOG

BİREYSEL ÇİFT VE AİLE DANIŞMANI

Bir yanda karizmasına, heybetine, kara kaşına, kara gözüne, çapkın bakışlarına ilk görüşte aşık olduğu İlyas, diğer yanda bacası helalle tüten iki göz odasından, mutfağında kaynayan demli çayından, iyilik dolu kalbinden başka bir şeyi olmayan Cemşit….. 

Ve Asya bu iki adamın arasında kalmıştı, tercih yapmalıydı, kendi kendine şu soruyu sordu ve cevabını da yine kendi verdi :

“Sevgi Neydi ? Sevgi Emekti…”

Yazıma “Selvi boylum, al yazmalım”ın hafızalarımıza kazınan sahnesinden başladım ama anlatmak istediğim konu aslında başka.

Sevgi gerçekten de emekti… Bu yazımda sizlere iyilik meleği, hayatını sevgi üzerine adamış olarak bildiğimiz Rahibe Teresa’yı anlatmak istedim, daha doğrusu bu yazıyı yazmam ve Rahibe Teresa’yı anlatmam için fikir arkadaşımdan geldi… Ben ona katıldığım Balkan turunu anlatırken, tabiki rahmetli babacığımın dedelerinin geldiği Üsküp’ü anlatmadan geçemezdim.

Orada en dikkatimi çeken Üsküp Meydanındaki Rahibe Teresa’nın anıt eviydi… 

"Dün, geçmişte kaldı. 

Yarın, henüz gelmedi. 

Yalnızca bugünümüz var" 

Rahibe Teresa… 

Rahibe Teresa hakkında yazılmış o kadar çok yazı, makale var ki, elbette biliyorsunuzdur ama birde benden dinleyin bu iyilik timsali, sevgi dolu olarak bilinen kadını!

Bizler onu Rahibe Teresa (Mother Teresa) olarak tanırız da, o aslında bir Türk’tü, kendisi her ne kadar kabul etmesede o Osmanlı Dönemi’nde 1910 tarihinde Üsküp ’te doğmuştu, gerçek adı “Agnes Gonca Boyacı” idi şaşırdınız değil mi? Rahibe Teresa bir Türk ismine sahipti ama kendisine bu konu sorulduğunda gülümseyerek soruları yanıtsız bırakırdı. 

18 yaşındayken rahibe olma kararı alan Gonca Boyacı, Hindistan'daki hayır işleriyle adı duyulan Loretto Hemşireleri’ne dahil oldu. Teresa ismini bu dönemde alarak nam salmaya başladı. St. Mary's Lisesi'nde Coğrafya ve Temel Hristiyanlık dersleri veren Rahibe Teresa, 1944’te aynı liseye müdür olarak atandı.

 1950 yılında Vatikan'dan aldığı iznin ardından ‘Hayırsever Misyonerler Cemiyeti’ni kuran Rahibe Teresa, başta 12 kişiyle kurduğu bu cemaati, zaman içerisinde dünyanın 450 noktasına taşıyarak dört bin rahibenin görev aldığı bir kuruma dönüştürdü.

1979 yılında yürüttüğü hayırsever faaliyetlerden dolayı Nobel Barış Ödülü de alan Rahibe Teresa, 4 Eylül 2016’da Vatikan'ın Aziz Petrus Meydanı'nda gerçekleştirilen törenin ardından Papa Franciscus tarafından (Azize) mertebesine yükseltilmişti. Rahibe Teresa'nın iki hastayı iyileştirmesi, (Azize) olabilmek için gerekli olan iki mucize olarak kabul edilmişti.

1980’de doğduğu şehir olan Üsküp'e bir ziyaret gerçekleştiren Rahibe Teresa, bu ziyaret esnasında kendisine ırkıyla alakalı sorulan soruya da yanıt verdi, kendisini Üsküplü hissettiğini söyleyen Teresa, doğduğu şehrin burası olduğunu kaydederek ‘Ancak ben dünyaya aitim’ demişti.

38 yaşındayken fakir ailelerin çocuklarına ders vermeye başlayan Rahibe Teresa, aynı zamanda Temel Tıp eğitimi aldıktan sonra, hastaların evlerine giderek onları tedavi etti. Eski öğrencilerinin de katıldığı bir grup ile sokaklarda, hastanelerin kabul etmeyerek ölüme terk ettiği birçok hastanın tedavisini üstlendi.

Ancak yardım için gittiği fakir bölgelerdeki ebeveynler Teresa'nın çocukların beynini yıkayıp Hristiyan yapacağını düşündüğü için onun gitmesini istedi. Bu endişelerinde pek de haksız sayılmazlardı.

Teresa'nın yanında 9 yıl çalışıp istifa eden Susan Shields, Teresa'nın karanlık yüzünü ortaya çıkaranlardan biriydi...

Shields'in iddiasına göre Teresa çalışanlarına hayatını kaybetmek üzere olan insanları nasıl gizlice vaftiz edeceğini öğretmişti. Hayatını kaybetmek üzere olan insanlara 'Cennete bilet ister misin?' diye sormalarının ardından herhangi bir olumlu yanıtı vaftiz için onay olarak görmekteydiler. Yanıtın ardından hastanın alnını ıslak bir bezle soğutuyormuş gibi yaparak onları vaftiz ediyorlardı.

Shields’nin anlattıkları insanları şaşkına çevirmişti, bağışları kaydetmekle görevli olan Shields, sadece New York'taki Bronx bölgesinde bir banka hesabında 50 milyon dolar toplandığını ancak bu paranın yoksul insanlar için harcanmadığını itiraf etti hatta Etiyopya'daki kıtlık için bağış toplandı ancak bu para Etiyopya'ya gönderilmedi çünkü çalışanlardan birinin söylediğine göre Teresa'nın yardım kuruluşu Afrika'ya para göndermiyordu. Ancak yine de makbuzlarda Etiyopya'nın adı geçirildi.

1991'de Birleşik Krallık'taki bir kurumda yapılan denetim, toplam gelirin sadece %7'sinin yardım için kullanıldığını ortaya çıkardı.

Geri kalan para ise Vatikan Bankası'na havale edilmişti. Bu denetim sadece bir ülkede bir kere yapıldı. 70 yıllık geçmişlerinde bir kez bile topladıkları bağışı nasıl kullandıklarını bildirmediler. Ancak 5 yıl boyunca onlarla çalışan Eva Kolodziej adındaki bir kadın bağışlar için 'New York'taki evi ziyaret etmelisiniz. O zaman bağışlara ne olduğunu anlayacaksınız. Barınağın mahzeninde değerli kitaplar, takılar ve altın var' açıklamasını yaparak insanları aydınlatmıştı.

20 yıl boyunca Teresa'nın yanında çalışan eski bir rahibe de Teresa'nın fakirlere yardım etme değil, İsa'ya hizmet etme niyetinde olduğunu bu bahane ile para topladığını söylemişti. 

Zaten bunu Teresa da 'Birçok insan beni sosyal hizmet uzmanı olarak karıştırıyor. Sosyal hizmet uzmanı değilim. Ben İsa'nın hizmetindeyim. Benim işim Hristiyanlık kelimesini yaymak ve insanları kazanmak' diyerek açıklamış, bir nevi söylenenleri doğrulamıştı. Teresa aldığı bağışları yoksullara yardım etmek yerine manastır inşa ederek yeni rahip ve rahibeler yetiştirmek için kullandı.

Eleştirilerin odağındaki bir diğer konu da yoksullara yapılan tıbbi müdahalelerin yetersizliğiydi.

2008'de iki ay boyunca gönüllü olarak çalışan Hemley Gonzalez, çalışanların iğneleri (enjektör) musluk suyu altında yıkayıp ucu körelinceye kadar tekrar tekrar kullandığını, tıbbi ve hayati maddelerin aylarca depolanıp süresi dolduktan sonra bile atılmadığını, çalışanların çok az veya hiç tıbbi eğitimleri olmayan gönüllülerden oluştuğunu, bulaşıcı tüberküloz ve hayati tehdit taşıyan hastalıkların diğer hastalarla birlikte tutulduğunu söyledi.

Tüm bu ihmallerin sonucunda ilk “Ebola” salgını ortaya çıktı.

Bu iddianın sahibi 1976'da dünyanın ilk Ebola salgınını keşfeden doktor olan Peter Piot : “Yoksul hastalar bu denli kötü şartlarda tıbbi yardım alırken, rahibeler hastalandığında özel ve lüks hastaneleri ziyaret ediyorlardı” dedi.

Teresa bir röportajında kendi ağzıyla 23.000'den fazla kişinin onların denetimindeyken hayatını kaybettiğini açıklamıştı, bu bir nevi itiraftı. 

Korkunç acılar çeken, kanserden hayatını kaybeden insanlara Aspirin dışında bir ağrı kesici bile verilmez ve ameliyat olması gerekenler yada başka bir tedaviye ihtiyacı olanlar hastaneye gönderilmezken, Teresa hastalandığında ameliyat da oldu, kalbine pil de taktırdı. Kurumda çalışan birçok kişi bu hastaların kolayca tedavi edilebileceği hastalıklar nedeniyle hayatlarını kaybettiklerini daha sonradan itiraf etti.

Ancak Teresa'nın çocuk tacizcisi papazlarla, dolandırıcılarla ve 30 binden fazla insanın hayatını kaybetmesine sebep olan Haiti diktatörüyle yakın ilişkisi oldu, onlardan bol bol bağış topladı.

Bunların yanı sıra yaptığı çalışmalarla pek çok ödüle layık görülen Rahibe Teresa’nın ödülleri arasında, 

Papa XXIII. John Barış Ödülü ve 1979 Nobel Barış Ödülü vardı. Öte yandan ABD'nin en önemli sivil ödülü olan Özgürlük Madalyası da aldığı bu ödüller arasında bulunuyor.

Bu ödülleri alırken de ziyafet verilmesini istemeyen Rahibe Teresa, 6 bin dolarlık fonun yoksullara bağışlanmasını istedi.

Rahibe Teresa, Etiyopya'daki açlara, Çernobil'deki radyasyon kurbanlarına ve Ermenistan'daki depremzedelere sözde yardım etmek için sürekli seyahat etti. 

Yardım arzusu ve faaliyetleri sınır tanımıyordu. 

Topluluğun faaliyetleri çeşit ve sayı bakımından çoğalırken, Rahibe Teresa da Tanrı adına yapılan işler için dua ediyor ve çalışmalar sürekli artıyordu. 

Sağlık evleri açılıyor; bazıları da politik, sosyal ya da güvenliğe ilişkin gerekçelerle kapanıyordu. Topluluk, son derece yoğun ve faaldi. Rahibe Teresa, dünyanın her yanında insanlara yardım ediyor, çocukları kurtarıyor, hemşirelere öğüt veriyor, organizasyon ve konuşmalar yapıyordu. Kimi zaman "sıradan" kimi zaman da “seçkin” kalabalıklara konuşma yapması için aldığı tekliflerin sayısı her geçen gün artıyordu mesajının hep aynı ve bir iki tümceyle anlatılabilir olmasına ve çoğu zaman doğal olarak epey "geleneksel" bir bakış açısıyla konuşmasına rağmen, dikkatle dinleniyordu.

İlerlemiş yaşına rağmen, dünyanın dört bir yanında sözde yoksullara yardım edebilmek için kaynak araştırmaya ve elindeki olanakların tümünü kullanarak onlara yardım ediyor gibi gözüküyordu. Her kıtada, Rusya'da bile, Teresa'nın hemşireleri, İsa aşkına kimsesizlere yardım için çalışıyorlardı. 

1992 seçimlerinde görevini devretmeye hazırlanırken yeniden seçildi. 1996'da sağlığı ciddi biçimde bozulmaya başladı. Sevgiden ve çalışmaktan yorulan kalbi yüzünden devam edemeyeceğini söyledi. 13 Mayıs 1997'de Hemşireler Kurulu, İsa aşkına yapılan bu onurlu işi Hemşire Nirvala'nın yürütmesine karar verdi. 

Rahibe Teresa, 5 Eylül 1997'de, saat 21.30’da Kalküta'daki sağlık evinde yaşamını kaybetti. 

Ben sizlere hayatına yorum katmadan iyisiyle kötüsüyle anlattım, karar sizin! Rahibe Teresa bir melek mi, yoksa kendi çıkarı uğruna insanları kullanan bir şeytanmıydı?

Bir başka yazımda buluşmak üzere 

Hoşçakalın, hoş kalın.

ESRA SONGÜLER

HABER CADDESİ EDİTÖRÜ

Hayat… Üzerine en çok konuşulan, en çok düşünülen ama belki de en az anlaşılan kavram. Herkes aynı dünyada yaşıyor gibi görünse de, aslında herkes kendi dünyasında yol alıyor. Çünkü hayat, dışarıdan bakıldığında ortak; içeriden hissedildiğinde tamamen kişisel bir deneyimdir. Bu yüzden hayatın ne olduğu sorusundan çok, bizim ona nasıl baktığımız sorusu daha anlamlıdır.

Çünkü hayat, olduğu gibi değil; gördüğümüz ve yorumladığımız gibidir. Aynı sokakta yürüyen iki insan düşünün… Biri gökyüzüne bakıp umutla dolarken, diğeri başını eğip yorgunluğunu taşır. Aynı şehir, aynı insanlar, aynı zaman… Ama iki farklı hayat. Demek ki hayatı belirleyen koşullar değil, bakış açımızdır. Hayata anlam veren şey yaşadıklarımız değil, onlara yüklediğimiz anlamdır. İnsan çoğu zaman hayatı zor bulur. Oysa belki de zor olan hayat değil, beklentilerimizdir. Kendimizden, başkalarından, hayattan… Hep daha fazlasını isteriz. Daha mutlu olmayı, daha çok sevilmeyi, daha hızlı ilerlemeyi… Ve çoğu zaman sahip olduklarımızı görmezden gelip, eksik olanlara odaklanırız. Oysa hayatın en büyük yanılgılarından biri de budur: Sahip olduklarını küçümseyip, sahip olmadıklarını büyütmek.

Bu yüzden mutluluk çoğu zaman uzak bir hedef gibi görünür. Oysa mutluluk, çoğu zaman fark edemediğimiz kadar yakındadır. Sabah içilen bir kahvede, içten gelen bir gülümsemede, beklenmedik bir mesajda saklıdır. Ama biz büyük anların peşinde koşarken küçük mutlulukları ıskalarız. Ve fark etmeden hayatın en gerçek anlarını kaçırırız.

Hayata bakış, aynı zamanda insanın kendisiyle olan ilişkisidir. Kendini seven biri, hayatı daha yumuşak karşılar. Kendine karşı acımasız olan biri ise hayatı da sert ve adaletsiz görür. Çünkü insan, iç dünyasında ne taşıyorsa, dış dünyada onu görür. İçinde huzur olan biri, karmaşanın içinde bile dingin kalabilir. Ama içinde fırtına olan biri, en sakin ortamda bile huzursuzluk hisseder. Belki de bu yüzden hayatı anlamak için önce kendimizi anlamamız gerekir.

Hayatın bir diğer gerçeği de değişimdir. Hiçbir şey sabit kalmaz. Ne duygular, ne insanlar, ne de şartlar… Bugün bizi mutlu eden bir şey, yarın sıradanlaşabilir. Bugün bizi üzen bir durum ise yarın bize bir ders olarak dönebilir. Ama biz çoğu zaman değişimi kabullenmek yerine direnmeye çalışırız. Oysa hayat, direndikçe zorlaşır; kabul ettikçe hafifler. Kabullenmek pes etmek değildir. Kabullenmek, olanı olduğu gibi görmek ve onunla nasıl baş edeceğini öğrenmektir. Her şeyin kontrolümüzde olmadığını fark ettiğimizde, aslında büyük bir yükten kurtuluruz. Çünkü hayat, kontrol ettiğimiz kadar değil; akışına izin verdiğimiz kadar anlam kazanır.

Ve bir gerçek daha var ki çoğu zaman görmezden gelinir: Hayat kimseye ayrıcalık tanımaz. Herkesin yükü farklıdır ama kimse yük taşımaz değil. Kimisi dışarıdan güçlü görünür ama içinde kırılgandır. Kimisi sessizdir ama içinde fırtınalar kopar. Bu yüzden hayatı sadece görünen yüzüyle değerlendirmek, en büyük yanılgılardan biridir. Belki de bu yüzden biraz daha anlayışlı olmak gerekir.

Kendimize karşı, başkalarına karşı, hayata karşı… Çünkü hayat, sert bakana sert; yumuşak bakana daha yumuşak görünür.

Hayata bakışın en önemli noktalarından biri de “şimdi”yi yaşayabilmektir. Geçmişin yükünü sırtımızda taşırken ve geleceğin belirsizliğinden korkarken, elimizde olan tek şeyi kaçırıyoruz: şu anı. Oysa hayat, ne geride kalan anlarda ne de henüz gelmemiş zamanlarda… Hayat, tam olarak şu anın içinde saklı.

Bir nefeste…

Bir bakışta…

Bir histe…

Ama biz çoğu zaman bu anı ya erteliyoruz ya da fark etmiyoruz. Belki de hayatın en büyük sırrı, büyük anlamlar aramak değil; küçük anları fark edebilmektir. Çünkü hayat, büyük kırılmalarla değil; küçük dokunuşlarla şekillenir.

Ve en önemlisi:

Hayat, bize sunulan hazır bir hikâye değildir.

Biz yazdıkça şekillenen, biz baktıkça anlam kazanan bir yolculuktur. Herkesin kalemi farklıdır, herkesin cümlesi başka… Ama kimse başkasının hikâyesini yaşayamaz.

Bu yüzden hayatı başkalarıyla kıyaslamak, kendi hikâyemizi yarım bırakmaktır.

Sonuç olarak şunu söylemek mümkün:

Hayat ne tamamen adil, ne tamamen zor, ne de tamamen kolaydır. Hayat, bizim ona verdiğimiz anlam kadar derin; ona gösterdiğimiz sabır kadar güçlü; ona duyduğumuz sevgi kadar güzeldir. Belki de hayatın özü tek bir cümlede saklıdır:

Hayat, baktığımız kadar değil…

Anladığımız, kabullendiğimiz ve hissettiğimiz kadardır.

SABİHA ÜNAL

YAZAR

Zor zamanlardan geçiyoruz, bunu inkâr etmenin bir anlamı yok. Sokakta yürürken insanların yüzüne bak, eskisi gibi değil; bakışlar daha yorgun, gülüşler daha kısa, sohbetler daha yüzeysel. Sanki herkesin içinde görünmeyen bir ağırlık var, kimse tam olarak anlatamıyor ama herkes hissediyor. Kalpler biraz huzursuz, zihinler biraz kalabalık, güven duygusu ise eskisi kadar sağlam değil. İnsanlar artık sadece yorgun değil, aynı zamanda temkinli. Eskiden bir selamla başlayan samimiyet, şimdi bir ölçüp biçmeyle başlıyor. Çünkü herkes bir şeyler yaşamış, bir yerlerden kırılmış, bir şekilde yorulmuş.

Ama işin garip tarafı şu; hayat hiç bu kadar zorlayıcıyken aynı zamanda hiç bu kadar öğretici de olmamıştı. Belki de ilk kez bu kadar net görüyoruz kim gerçek, kim geçici; ne kalıcı, ne gelip geçici. Eskiden önem verdiğimiz birçok şeyin aslında ne kadar önemsiz olduğunu, ertelediğimiz küçük mutlulukların ne kadar kıymetli olduğunu, “sonra yaparım” dediğimiz şeylerin bazen hiç yapılamadığını öğreniyoruz. Zor zamanlar insana sadece sabretmeyi değil, seçmeyi de öğretiyor. Kimi hayatında tutacağını, kimden sessizce uzaklaşacağını, neye gerçekten değer vereceğini…

Herkesin hayatında görünmeyen bir mücadele var artık. Kimisi iş yerinde sessiz bir savaş veriyor, kimisi ailesinde, kimisi kendi içinde. Dışarıdan bakınca her şey normal gibi görünüyor ama iç dünyalarda fırtınalar kopuyor. İşte tam da bu yüzden, artık en büyük ihtiyaç anlaşılmak. Birinin “seni anlıyorum” demesi, uzun uzun nasihatlerden daha kıymetli hale geldi. Çünkü insanlar çözümden önce hissettiklerinin görülmesini istiyor.

Ve tüm bunların içinde, aslında çok küçük ama çok güçlü şeyler var hâlâ elimizde. Birine içten atılan bir mesaj, samimi bir “nasılsın”, beklenmedik bir gülümseme… Belki dünya değişmez ama bir insanın günü değişir. Ve bazen bir günün değişmesi, bir hayatın yönünü değiştirir. Biz çoğu zaman büyük şeylerin peşinden koşarken küçük iyiliklerin etkisini küçümsüyoruz. Oysa insan en çok küçük şeylerle toparlanır. Bir çayın buharında, bir dostun sesinde, bir anlık kahkahada…

Bugünler geçecek mi? Evet, geçecek. Çünkü hiçbir duygu sonsuz değil. Ne yorgunluk kalıcı, ne kırgınlık, ne de bu ağır hisler. Ama önemli olan şu: Bu günlerden nasıl çıkacağız? Daha sert, daha kapalı, daha güvensiz mi… yoksa daha farkında, daha seçici ama hâlâ kalbini tamamen kapatmayan biri olarak mı? İşte bütün mesele burada başlıyor. Çünkü hayat sadece başımıza gelenlerden ibaret değil, o yaşadıklarımızdan nasıl biri olarak çıktığımızla ilgili.

Belki artık eskisi kadar saf değiliz, belki daha çok düşünüyor, daha az güveniyoruz. Ama bu tamamen kötü bir şey değil. Bu, aslında büyümek. Kendi sınırlarını çizmek, kendini korumayı öğrenmek, ama yine de içindeki iyiliği tamamen kaybetmemek. Çünkü ne olursa olsun insanı insan yapan şey hâlâ aynı: merhamet, anlayış ve içtenlik. Bunlar azaldığında dünya gerçekten zor bir yer haline geliyor, ama biri bile bunları yaşatmaya devam ettiğinde her şey tamamen kararmıyor.

Unutma, herkesin hayatı dışarıdan göründüğü gibi değil. Gülümseyen birinin içinde kırıklar olabilir, güçlü görünen biri aslında yorulmuş olabilir. O yüzden artık yargılamak yerine anlamaya çalışmak, eleştirmek yerine biraz alan tanımak gerekiyor. Belki de bu dönemin bize en büyük öğretisi bu: Daha yumuşak olmak. Kendimize karşı da, başkalarına karşı da.

Ve en önemlisi… kendini unutmamak. Bu kadar koşturmanın, düşünmenin, mücadele etmenin içinde insan en çok kendini ihmal ediyor. Oysa bazen durmak gerekir. Biraz nefes almak, biraz uzaklaşmak, biraz sessiz kalmak… Kendine dönmek. Çünkü insan kendine iyi gelmeden hiçbir şeye iyi gelemez.

Belki bugün her şey istediğin gibi değil. Belki planların tutmadı, belki insanlar hayal kırıklığı yarattı, belki hayat seni hiç beklemediğin bir yerden zorladı. Ama bu, her şeyin bittiği anlamına gelmez. Hayat bazen en güzel başlangıçlarını en yorgun anların içine saklar. Sen devam ettikçe, sabrettikçe, vazgeçmedikçe bir yerlerde bir şeyler değişmeye başlar. Belki hemen değil, belki hızlı değil ama mutlaka.

O yüzden bugün kendine küçük bir söz ver: Her ne olursa olsun içindeki iyiliği tamamen kaybetmeyeceksin. Daha dikkatli olabilirsin, daha temkinli olabilirsin ama kalbini tamamen kapatmayacaksın. Çünkü bu dünya, zor da olsa, hâlâ iyi insanların omuzlarında dönüyor. Ve belki de birinin ihtiyacı olan o küçük iyilik tam olarak sensin.

Zaman zor olabilir ama insan hâlâ güçlü. Kalpler kırılmış olabilir ama hâlâ atıyor. Umut azalmış olabilir ama tamamen bitmiş değil. Ve bazen tek gereken şey, yeniden hatırlamak: Geçecek. Bu da geçecek. Ama sen nasıl biri olarak kalacaksın, işte o kalacak.

Bir sonraki yazımda görüşmek üzere sevgimle kalın kıymetli okurlarım 

SEÇİL ESKİOĞLU

GAZETECİ-YAZAR

Siyaset, çoğu zaman mesafeli ve soğuk bir alan olarak değerlendirilir. Ancak, Gürsel Tekin bu algıyı kıran isimlerden biri. Onu farklı kılan en önemli özelliklerden biri, bulunduğu makam ne olursa olsun insanlarla kurduğu doğrudan ve içten iletişim. Belki de bu yüzden gittiği her yerde etrafının kalabalık olması tesadüf değil; aksine yılların biriktirdiği güvenin ve samimiyetin doğal bir sonucu.

Geçtiğimiz günlerde Habercaddesitv ekibi olarak Cumhuriyet Halk Partisi İstanbul İl Başkanlığı’nda gerçekleştirdiğimiz ziyaret de bu gerçeği bir kez daha gözler önüne serdi. Kapıdan içeri adım attığımız andan itibaren hissedilen o yoğunluk, aslında sadece bir kalabalık değil, insanların kendisini ifade etmek, dinlenmek ve değer görmek için orada bulunmasının bir göstergesiydi. Ve bu yoğunluk içinde Gürsel Tekin’in her bir kişiyle tek tek ilgilenmesi, siyaset adına oldukça kıymetli bir tabloyu ortaya koyuyordu.

Güler yüz, çoğu zaman basit bir jest gibi görülür. Oysa siyasette bir liderin ya da yöneticinin samimiyetini en iyi yansıtan detaylardan biridir. Gürsel Tekin’in de belki en çok dikkat çeken yönlerinden biri bu. Yapmacıktan uzak, içten bir tebessüm. İnsanlarla konuşurken göz teması kurması, onları gerçekten dinlediğini hissettirmesi ve her görüşmeye aynı özeni göstermesi… İşte bu özellikler, onu sadece bir siyasetçi değil, aynı zamanda halkın içinden biri haline getiriyor.

Bugün Türkiye’de siyaset, çoğu zaman sert söylemler ve kutuplaşmalar üzerinden şekilleniyor. Bu atmosferde, daha kapsayıcı, daha anlayışlı ve daha insani bir yaklaşım sergileyen isimlerin değeri çok daha iyi anlaşılıyor. Gürsel Tekin'de tam bu noktada farklı bir profil çiziyor. O, yalnızca konuşan değil, dinleyen, anlamaya çalışan ve çözüm üretmeye odaklanan bir siyaset anlayışını temsil ediyor.

Elbette siyaset uzun soluklu bir maraton. Bu yolda inişler de var çıkışlar da. Ancak önemli olan, her koşulda çizgiyi koruyabilmek. Gürsel Tekin’in bugüne kadar sergilediği duruş, bu anlamda istikrarlı bir tablo sunuyor. Popülizmden uzak, halkla temas halinde ve çözüm odaklı bir yaklaşım… Bu da onu hem kendi tabanı hem de farklı görüşlerden insanlar nezdinde saygın bir konuma taşıyor.

Habercaddesitv olarak gerçekleştirdiğimiz bu ziyaret, bizim için sadece bir röportaj ya da haber çalışması değildi. Aynı zamanda Türkiye’de siyasetin nasıl daha insani bir zeminde yapılabileceğine dair önemli bir gözlemdi. Gürsel Tekin’in yoğun temposuna rağmen herkese zaman ayırması, güler yüzünü eksik etmemesi ve samimiyetini koruması, günümüz siyasetinde nadir rastlanan bir tabloyu ortaya koyuyordu.

Ziyaretimiz sırasında bizleri de her zamanki içtenliğiyle karşılayan Gürsel Tekin, yoğun programına rağmen Habercaddesitv ekibine vakit ayırarak misafirperverliğini bir kez daha gösterdi. Bu yaklaşım, onun yalnızca bir siyasetçi değil, aynı zamanda insana değer veren bir karaktere sahip olduğunun da açık bir göstergesi oldu.

Siyasetin böylesine yoğun ve yorucu temposu içinde insanlara değer vermeyi unutmayan bir duruş sergilemek gerçekten kıymetli. Sayın Tekin’in her bir misafiriyle yakından ilgilenmesi, yalnızca bir nezaket göstergesi değil, aynı zamanda insan odaklı siyaset anlayışının da en net yansıması.

Sonuç olarak, Gürsel Tekin yalnızca bir siyasi figür değil, aynı zamanda iletişimi, mütevazılığı ve insan odaklı yaklaşımıyla örnek alınabilecek bir profil çiziyor. Siyasetin sert yüzü içinde böylesi sıcak ve samimi duruşların varlığı, umut verici. Çünkü unutulmamalı ki, siyasetin özü insan ve insanla kurulan bağdır. Gürsel Tekin'de bu bağı en güçlü şekilde kuran isimlerden biri olarak dikkat çekmeye devam ediyor.

İyi ki varsınız başkanım… Bu samimiyet ve içtenlik, her zaman takdirle anılmaya devam edecek.

Habib BABAR

İstanbul’da yaşayıp henüz Adalar’a gitmemiş arkadaşlarım vardır benim, zevkleri ve renkleri tartışmam oysaki ben Adaları çok severim, hele ki yaz gelince, Eminönü’nden bindiğimiz şarkılara konu “Ada vapuru” ile öyle keyifli günlerimiz geçmiştir ki, ellerinde bir darbuka ile ortalığı şenlendiren amatör sanatçılara ne demeli, tabiki bunların yanında, keman çalanları, bağlaması ile türkü çığırtanları da asla unutamam, hepsi benim ülkemin güzel insanlarıdır çünkü… Ve kısa bir yolculuğun ardından adalar yavaş yavaş görülmeye başlar, önce Burgaz ada, bir kısım iner, ardından Kınalı, sonra Heybeli ve en son Büyükadada tüm yolcularını boşaltır ada vapuru… Eskiden herkes faytonlara koşardı… Hiç binmedim, gerçi şu anda kalktı yerini elektrikli araçlar aldı ama ben dedim ya Faytonlara asla binmem, o hayvanlar kamçıyı yedikçe benim ciğerim parçalanır… Her ne kadar atlar, eşekler yük hayvanı olarak kabul edilse de ben bunu kabul edemem daha da kötüsü Japonya’da Çek Çek adını verdikleri benzer faytonları İnsanlar çekiyordu… kafamı çevirmiştim…

Büyükada dedikte, 23 Nisanda herkes gider, nereye biliyor musunuz, Büyükada’nın tepesindeki Aya Yorgi Kilisesi ne, birde giderken yollardaki dikenli çalılara iplik sarıp makaraları boşaltırlar… Neyse batıl inançlara girmek istemiyorum, sizlere anlatmak istediğim tema farklı “ BÜYÜKADA RUM YETİMHANESİ” bu nerede derseniz, bahsettim ya, Aya Yorgi Kilisesinin hemen arkasında Hristo Tepesi diye anılan, olağanüstü bir manzaraya sahip devasa Ahşap yapıyı belki çoklarınız bilmiyordu.

O bir efsane Büyükada Rum Yetimhanesi… Dünyanın ikinci, Avrupanın ise en büyük ahşap yapısı ünvanını taşıyor… Hayli merak ettiniz değil mi, nasıl bir yer burası, o zaman başlayayım anlatmaya…

Demiştim ya olağanüstü bir manzaraya sahip diye, evet görsel olarak öyle, ama bana sorarsanız, hikayesinde aslında hüzünlü bir manzara diyebilirim sizlere.

Büyükada Rum Yetimhanesi 1898 yılında Fransız Mimar Alexendre Vallaury tarafından yapılmıştır. Tamamen ahşap malzemeler kullanılarak inşa edilmiş hatta bu nedenle yapının, dünyanın ilk çok katlı ahşap binası olduğu da söylenir. Bina ilk olarak Prinkipo Palace Otel adı ile inşa edilir ve bir kısmının casino olarak işletilmesi planlanır (hatta bazı kaynaklarda bu bina, Prinkipo Rum Yetimhanesi olarak da anılıyor). Fakat otelin Büyükada’nın ahlakını bozacağını düşünen bir takım kişiler, dönemin Osmanlı Padişahı II. Abdülhamid’i bu konuda ikna ederler ve II. Abdülhamit de binanın otel olarak işletilmesine müsaade etmez ancak binanın kamu yararına uygun bir yer olmasından dolayı, Sultan Abdülmecit bir ferman yayınlar ve binayı Balıklı Rum Hastanesi’nde barınan kimsesiz Rum çocuklarına hizmet vermesi için Rum Patrikhanesi himayesine verilmesini uygun bulur. Ardından dönemin zengin Rum ailelerinden Andreas Sygngros Vakfı tarafından Onbeş bin Osmanlı lirası karşılığında yeniden satılan bina, Zarifi ailesinin ve Sultan Abdülmecit’in bağışlarıyla birlikte bu amaçla kullanılır. Kimsesiz çocuklara eğitim verilmeye başlanan bina, uzun bir süre “Ruhban Okulu” olarak da hizmet verir.

Adalar Rum Yetimhanesi 21 Mayıs 1903 tarihinde Sultan Abdülhamit ve dönemin Patriği III. İoakim’in de katıldığı bir törenle açılır, o günden itibaren yetimhane olarak hizmet vermeye başlar. Oldukça görkemli bir yetimhane olmuştur içerisinde 106 oda, büyük bir mutfak, ihtişamlı bir kütüphane, ilkokul ve çeşitli meslek okulları ve Onbeş kişilik personel çalışmaktaydı İlkokulda ise üç Rum, iki de Türk öğretmen ders vermekteydi. Yetimhanede kalan kimsesiz çocuklar, ilkokulu bitirdikten sonra, aynı yetimhane içerisinde bulunan sanat okuluna devam ederler ve kendilerine bir meslek edinilerek hayata kazandırılırlardı. I.Dünya Savaşı’nın çalkantılı ortamında Büyükada Yetimhanesinde barınan kimsesiz çocuklar Heybeliada’daki başka bir yetimhaneye nakledilmiş ve binaya da Kuleli Askeri Okulu ’nun mensupları yerleştirilmişti. Bir nevi yetimhane artık Askeri Kışla işlevi görmektedir. Ardından binada işgal kuvvetleri tarafından Büyükada’ya gönderilen Rum göçmenler barınmaya başladı, sonrasında ise Rusya’daki Bolşevik Devrimi’nden kaçan Rus mültecilerin sığınağı haline gelen Büyükada Rum Yetimhanesi burada kalan Rusların soğuktan korunmak için binanın ahşap kaplamalarını sökerek yakması sonucu zarar görmüştü.

1960’lı yıllarda yaşanan Kıbrıs olayları nedeniyle Büyükada Rum Yetimhanesi’ne el konuldu. 65 yıl boyunca hizmet veren bina tamamen kapatıldı ve Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne devredildi. 

Avrupa’nın en büyük, dünyanın ise en büyük çok katlı ahşap binası olan bu görkemli yapı, 1964 yılından itibaren tamamen çürümeye terk edildi, Vakıflar Genel Müdürlüğü ise ne yazık ki binayı onarmak adına hiçbir şey yapmadı. Binayla ilgilenen çok sayıda aday çıktı ancak Vakıflar Genel Müdürlüğü, turizm dahil hiçbir alanda binanın kullanılmasına onay vermedi.

Fener Rum Patrikhanesi ise, elinde Osmanlı’dan kalan fermanı, Zafiris ve Sygngros ailelerinin bağış belgelerini sunarak Vakıflar Genel Müdürlüğü’nden binanın iadesini talep etti. Ne yazık ki bu talep reddedildi. 2005 yılına geldiğimizde ise Fener Rum Patrikhanesi, yetimhaneyi geri almak için AİHM’ye başvurarak Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne dava açtı, dava, 29 Kasım 2010 yılında sonuçlanır ve Büyükada Rum Yetimhanesi’nin tapusu resmi olarak Fener Rum Patrikhanesi’ne devredildi, sonuçta bu muhteşem yapı kimsesizliğe terkedildi.

Paranormal olaylara pek inanmam ama, bunu da anlatmadan geçemeyeceğim. 

Yine bir efsaneye göre, yetimhane olarak hizmet verdiği dönemde Büyükada Rum Yetimhanesi’nde nedeni bilinmeyen bir yangın meydana gelir yangın sırasında bazı çocukların yanarak can verdiği anlatılır bir çocuk ise yangından kaçarken bahçedeki su kuyusuna düşer yangın sonrasında yapılan aramalarda kimsenin aklına kuyuya bakmak gelmez ve çocuk kuyuda ister istemez ölüme terk edilir. Ada halkı bu olaydan o kadar çok etkilenir ki, bazı geceler yetimhaneden çocuk çığlıkları duyduklarını iddia ederler.

Ve bugün eski Rum Yetimhanesi içi boş olarak, adanın en yüksek tepesinde varlığını sürdürüyor. Elbette ki yılların getirdiği yorgunluk, gördüğü zararlar ve bakımsızlıktan bina tamamen harabe halini almış durumda. Ahşap merdivenlerdeki el emeği oymalar, salonun bir köşesinde günden güne çürüyen bir piyano, oraya buraya saçılmış öğrenci kayıtları, öğrencilerin isimlerini kazıdığı sıralar, kısacası koskoca bir tarih yıkılmaya yüz tutmuş bir halde.İşte yazımın başında demiştim ya, olağanüstü ama bana göre hüzünlü bir manzara…

Bina o kadar metruk ki, hüzünlenmemek elde değil. 

Bu haftalıkta bu kadar. 

Hoşça kalın ama hep dostça kalın 

CELAL KODAMANOĞLU

GENEL YAYIN KOORDİNATÖRÜ

Sizleri bilmem ama, otel denildiğinde aklıma ilk gelen Çınar Otelidir. Yeşilköy’de yaşayıp ta Çınar Otelini bilmeyen yoktur, şimdilerde yıkılan bu otelin geçmişte Türkiye’nin ilk beş yıldızlı oteli olduğunu biliyor muydunuz?  

Bize çok yakın olduğu için rahmetli anneciğim ile geçmiş zaman da Çınar Otelinin kafeteryasında yediğimiz pasta ve içtiğimiz kahvenin tadı hala damağımdadır. 

Çınar Oteli kurulduğu 1958 yılından, yıkıldığı güne kadar kalitenin simgesiydi. Tevfik Ercan’ı anlatmaya sahip olduğu bu otel ile başlamak istiyorum.

Çınar Oteli kurulduğu günden beri Yeşilköy’ün bir simgesiydi. İlk sahibi Haydar Çınar’ın Yeşilköy’de yapımına başladığı otel daha sonra Tevfik Ercan tarafından satın alındı. 

Yıl 1958, Marmara Denizi pırıl, pırıl Çınar Otel’in plajından denize girmenin tadına doyulmuyor. Sadece Yeşilköylüler değil, İstanbul’un tüm seçkinlerinin eğlence merkezi haline geliyordu Çınar Oteli. 

 70’li yıllarda ilklere imzasını atmış, ilk diskotek burada açılmış ve tüm İstanbul gençliğinin ilgi odağı olmuştu.

Prenses Anne’den, Prens Rainier’e hatta Grace Kelly’ye kadar o dönemde İstanbul’a gelen ünlü konuklar Çınar Otelinde ağırlanır, Galatasaraylı futbolcular kamp için Çınar’ı seçerdi. 

Öyle ki, zamanın efsane oyuncusu Galatarasaray’lı futbolcu Gökmen Özdenak bu otelde kalırdı, rahmetli Ferdi Özbeğen muhteşem piyanosu ile gençleri coştururdu, Uğur Dündar Instagramda ki bir paylaşımında 1961 yazında burada cankurtaranlık yaptığını yazıyor, Fenerbahçe’li efsane oyuncu Can Bartu, bu otelde balayını geçirmiş, rahmetli Bülent Ecevit’in 1962 yılında bu otelde kaldığını kim unutabilir ki? Otelin ağırladığı ünlüleri yazmakla bitmez, eski Türk filmlerinin çoğunda mekan olurdu. Ve bu muhteşem oteli bitiren 1973-1975 yılları arasında yaşanan grev olmuştur.

Tevfik Ercan Ankara’nın Karagedik köyünde 1919 yılında doğdu. Ankara Ticaret Lisesini bitirdikten sonra, Lozan Üniversitesi’nde Ekonomi okudu. 1946 Yılında İstanbul’da iş yaşamına başladı. 

Çınar Oteli ile başlayan yükselişi, MAN Fabrikası ile devam etti. MAN marka ithal kamyonların Türkiye’de tek satıcısı oldu. 1962 yılında ithalat yasaklanınca MAN ve Tevfik Ercan Şirketi birlikte üretim icin bir ortaklık kurup, ithalat Kanunu siparişleri karşılama da zorluk çekmeye başlayınca da Ankara’da Motor Fabrikası kurma kararı aldılar. Bu karar aynı zamanda onlar için sonun başlangıcı olacaktı yıllık 6500 Motor üretmeyi planlıyorlardı askeriyeden oldukça yüklü bir sipariş almışlardı 1984 yılında fabrika kuruldu. 

Üretim başladıktan sonra ithalat tamamen serbest bırakıldı aynı anda askeriye vermiş olduğu siparişlerini geri cekti. fabrika zorunlu olarak İş ve Vakıflar Bankasına gecti.. 1985 yılında Türkiye'nin en zenginleri arasında  10. sıraya yükselen Tevfik Ercan, 1988 yılında Turgut Özal hükümetin aldığı ekonomik kararlar neticesinde ortaya çıkan tablo , Ercan Holding’in dönüm noktası oldu. Döviz kurları fırladı, faizler %65'e yükseltildi bu ekonomik şoka hazırlıksız yakalanan Holding, bankaların ardı ardına başlattığı haciz işlemleriyle sarsıldı. Başta Çınar Oteli olmak üzere, MAN kamyon ve otobüslerine, ofis malzemelerine, şirket binalarına hatta Mecidiyeköy'deki merkezde bulunan telefonlara ve telex cihazlarına bile haciz konuldu.

Ticaret böyle bir şeydi, bir zamanlar Türkiye’nin en zengin 10. Kişisi olan Tevfik Ercan’ın elinden her şey bir anda gitmişti. Takvimler 2004 yılını gösterdiğinde 85 yaşında aramızdan ayrılan Tevfik Ercan’dan geriye inişli çıkışlı ama devasa bir sanayi hikayesi kaldı.

Bir çok insana faydası dokunan bu güzel insanı unutmayalım. 

Başka bir yazımda buluşmak üzere 

Hoşçakalın, Hoş kalın.

ESRA SONGÜLER 

HABER CADDESİ EDİTÖRÜ

2 Nisan… Takvimde sıradan bir gün gibi görünse de benim hayatımın dönüm noktası, yeniden doğduğum, kalbimin gerçek anlamını bulduğu gündür aslında. Çünkü o gün sen geldin Berfu… ve ben o an sadece bir anne olmadım; hayatın bana sunduğu en büyük mucizeyi, en derin sevgiyi, en kıymetli emaneti kucağıma aldım. Senin ilk nefesinle birlikte benim de içimde bambaşka bir hayat başladı. O günden sonra hiçbir şey eskisi gibi olmadı; dünya aynı dünya olsa da benim baktığım yer değişti, kalbim değişti, önceliklerim değişti… çünkü artık sen vardın.

Canım kızım Berfu… Ben seninle büyüdüm. Sen küçücük ellerinle hayata tutunmaya çalışırken ben de seninle birlikte yeniden öğrendim yaşamayı. Sen ilk adımlarını atarken ben sabretmeyi öğrendim, sen ilk kelimelerini söylerken ben susmanın, dinlemenin ve anlamanın kıymetini öğrendim. Sen düştüğünde canın yandığında ben içimden parçalar kopsa da güçlü kalmayı öğrendim. Sen gülünce dünyanın en mutlu insanı olmayı, sen üzülünce içimde koca bir boşlukla baş etmeyi öğrendim. Yani ben aslında seni büyütürken, sen de beni büyüttün Berfu… hem de hiç fark etmeden.

Biz birlikte yürüdük bu yolu… Hayatın inişlerinde birlikte ağladık, çıkışlarında birlikte güldük. Bazen ben sana sığınak oldum, bazen sen küçücük kalbinle bana umut oldun. Öyle zamanlar oldu ki herkesin sustuğu yerde senin varlığın bana yetti. Belki hiç bilmedin ama en zor anlarımda bile beni ayakta tutan, yeniden ayağa kaldıran, “devam etmelisin” diyen hep sen oldun. Sen benim gücüm oldun, sebebim oldun, yolum oldun.

Ben senin için sadece bir anne olmadım… gerektiğinde baba oldum, eksik kalan her şeyi tamamlamaya çalışan bir siper oldum. Kimi zaman kardeşin gibi güldüm seninle, kimi zaman en yakın arkadaşın olup sırlarını dinledim. Sana yol gösteren bir öğretmen oldum ama en çok da seni izleyen, senden öğrenen, sana hayran kalan bir yol arkadaşı oldum. Çünkü sen benim sadece evladım değil, kalbimin en yakın dostusun. Sen benim sırdaşım, en yumuşak yerim, en hassas ama en güçlü yanım oldun.

Senin o ince, naif kalbin… insanlara bakışındaki o temizliği, sevgiyi taşıyışındaki o zarafeti, içindeki merhameti her gördüğümde içimden hep aynı şey geçiyor: “Ben sana ne öğrettim ki, sen bu kadar güzel bir insan oldun?” Ve sonra anlıyorum… bazı kalpler vardır, doğuştan ışık taşır. Sen de öylesin Berfu… senin kalbin başlı başına bir iyilik.

Canım kızım… Hayat her zaman kolay olmayacak, bunu biliyorum. Önüne zorluklar çıkacak, bazen yorulacaksın, bazen kırılacaksın… ama şunu hiçbir zaman unutma: Sen, her karanlığın içinden kendi ışığınla çıkabilecek kadar güçlü bir kızsın. Çünkü sen sevgiden geldin… sabırla büyüdün… ve kalbin hep iyilikle dolu kaldı. Bu seni her zaman ayakta tutacak en büyük gücün olacak.

Nereye gidersen git, hangi yolu seçersen seç… bil ki arkanda seni koşulsuz seven bir kalp var. Düştüğünde seni kaldıracak, yorulduğunda sana omuz olacak, konuşmasan bile seni anlayacak bir kalp… benim kalbim. Ben hep buradayım Berfu… mesafeler değişse de zaman geçse de sevgim hiç eksilmeyecek.

İyi ki doğdun canım kızım… iyi ki benim hayatıma girdin… iyi ki beni ben yapan, bana yeniden umut etmeyi, yeniden sevmeyi, yeniden güçlü olmayı öğreten sen oldun. Sen benim en kıymetlimsin, en değerlimsin, en güzel yanım… ve ben seni kelimelerin anlatamayacağı kadar çok seviyorum.

Doğum günün kutlu olsun benim güzel kalpli Berfu’m… benim en büyük mucizem… ? 

Sevgili okurlarim bu özel günü sizlerle paylaşmak istedim bi sonraki yazimda görüşmek üzere sevgilerimle ✨️ 

Seçil ESKİOĞLU

GAZETECİ - YAZAR

Bahar ile savaş, insanlık tarihinin belki de en keskin karşıtlıklarından birini temsil eder. Biri doğanın kendini onarma biçimi, diğeri ise insanın kendi elleriyle açtığı yaradır. Bahar geldiğinde toprağın nefes aldığını hissederiz; savaş başladığında ise insanlığın nefesi kesilir. Bu iki olgu, sadece mevsimsel ya da politik birer durum değil, aynı zamanda bir zihniyetin ve tercihlerin yansımasıdır.

Bahar, yeniden doğuştur. Kışın sertliğinden çıkan doğa, sabırla ve sessizce kendini toparlar. Ağaçlar çiçek açar, kuşlar geri döner, günler uzar. Bu döngü, hayatın aslında ne kadar dirençli olduğunu hatırlatır. İnsan için de bahar, umut demektir: yeni başlangıçlar, taze kararlar, içsel bir arınma. Savaş ise bunun tam tersidir. O da bir değişim getirir ama yıkım üzerinden. Baharın çiçek açtırdığı toprağa savaş mermi düşürür. Baharın büyüttüğü hayatı savaş yarım bırakır. En acı olanı ise savaşın doğal değil, insan eliyle yaratılmış olmasıdır. Doğa baharı zorunlu olarak getirir; insan ise savaşı seçer. Bu yönüyle savaş, kaçınılmaz bir kader değil, çoğu zaman yanlış kararların, hırsın ve güç arzusunun sonucudur.

Bahar birleştirir, savaş ayırır. Bahar geldiğinde insanlar parklara çıkar, sokaklar canlanır, yüzler güler. Savaşta ise şehirler boşalır, evler susar, insanlar birbirinden korkar hale gelir. Bahar paylaşmayı çoğaltırken, savaş güvensizliği büyütür. Birinde komşuluk güçlenir, diğerinde sınırlar kalınlaşır.

Ancak asıl çarpıcı nokta şudur: Bu iki zıtlık aynı dünyada, hatta bazen aynı anda yaşanır. Bir coğrafyada bahar yaşanırken, başka bir yerde savaş hüküm sürebilir. Bir çocuk çiçek toplarken, başka bir çocuk siren sesleriyle büyüyebilir. Bu durum, dünyanın sadece doğal değil, aynı zamanda ahlaki bir dengesizliğe de sahip olduğunu gösterir.

Karşılaştırma yapıldığında, baharın temsil ettiği değerler—umut, yenilenme, barış insanlığın ulaşmak istediği idealleri simgeler. Savaşın temsil ettikleri yıkım, kayıp, korku ise kaçınılması gereken gerçekleri hatırlatır. Bu yüzden mesele sadece “bahar mı, savaş mı?” sorusu değildir. Asıl soru, insanlığın hangi tarafta durmayı seçeceğidir.

Sonuç olarak, bahar bize nasıl yaşanması gerektiğini gösterir; savaş ise nasıl yaşanmaması gerektiğini. Doğa her yıl baharı getirerek bir fırsat sunar. Ama savaşın olup olmaması, doğanın değil insanın kararına bağlıdır. Belki de en büyük sorumluluk burada başlar: İçimizdeki savaşı susturup, dış dünyada baharı çoğaltabilmek.

Her zaman olduğu gibi kendinize çok çok iyi bakın. Hoşça kalın.

MUSTAFA ÇOLAKOĞLU

GAZETECİ YAZAR

İnsan, çoğu zaman sahip olduklarıyla değil, sahip olamadıklarıyla şekillenir. Eksik kalan, yarım bırakılan, ulaşamadığımız ya da bize hiç verilmemiş olan şeyler.

İlk bakışta birer kayıp gibi görünür. Oysa zamanla anlarız ki bazı şeyler eksik kalmadı, bilerek, yerini başka bir şeye bırakmak için geri çekildi.

Olmayanlara şükretmek kolay değildir. Çünkü insan zihni, anlam veremediği acıya direnç gösterir. “Neden olmadı?” sorusu, çoğu zaman cevapsız kalır. Ama belki de asıl mesele, cevabı bulmak değil,

o cevapsızlığın bizi nereye ittiğini fark etmektir. Çünkü her kapanan kapı bir ceza değildir. Bazıları yön değiştirir. Bazıları seni olduğun yerden koparır, alıştığın düzeni bozar ve seni hiç bilmediğin bir versiyonuna doğru iter.

İşte tam burada dönüşüm başlar.

Hayat, çoğu zaman konfor alanlarımızı koruyarak öğretmez. Aksine, bildiğimizi sandığımız her şeyi sorgulatır. Güvendiğimiz zemin kayar, alıştığımız düzen dağılır. Ve biz, ilk kez “garanti olmadan” hareket etmeyi öğreniriz. Bu noktada insanın önünde iki seçenek vardır: Ya güvenli olanı aramaya devam eder ya da cesareti seçer. Oysa gerçek ilerleme, güvenlikten değil, belirsizliğe rağmen atılan adımlardan doğar.

Kaybettiklerini düşündüğün anlar, aslında yeniden düzenlendiğin anlardır. Çünkü hayat, seni kırarken aynı anda seni inşa eder. Bu paradoksu anlamak zordur, fakat geriye dönüp baktığında, en çok acıtan dönemlerin seni en çok büyüten dönemler olduğunu fark edersin. Acı, sadece yıkmaz. Aynı zamanda öğretir, yön verir, yeniden kurar.

Bu yüzden bazı şeyler sana verilmemiştir. Çünkü o şeyler, kurman gereken yapıyı desteklemeyecekti. Senin yolun, hazır olanı almak değil, kendine ait olanı inşa etmekti. Ve bu inşa süreci, çoğu zaman yalnız, belirsiz ve zor olur. Ama tam da bu yüzden gerçektir.

Geçmişle savaşmayı bıraktığın an, dönüşüm başlar. Çünkü artık “neden olmadı?” yerine “beni nereye getirdi?” diye sormaya başlarsın. Bu soru, seni kurban rolünden çıkarır ve sorumluluğun merkezine yerleştirir. Ve orada, ilk kez özgürleşirsin.

Bugün yeniden başlamak için izin almana gerek yok. Çünkü hiçbir şey gerçekten bitmez, sadece şekil değiştirir. Kapanan bir yol, başka bir ihtimali görünür kılar. Kaybettiğini sandığın şey, seni başka bir kazanca hazırlar. Ve sen, fark etmeden, olduğun kişiden daha fazlasına dönüşürsün.

Belki de bu yüzden, bazı şeyler olmadı.

Ve belki de tam bu yüzden, sen şimdi daha güçlüsün…

HANIM DEMİRBAŞ

SOSYAL PEDAGOG BİREYSEL ÇİFT VE AİLE DANIŞMANI

“Dost ile içilen şarap helal,

Puşt ile içilen su haramdır…”

Ne güzel demişti Ömer Hayyam.

Üç kişi düşünün, üçüde de aynı dönemde dünyaya gelmişler, Ömer Hayyam, Hasan Sabbah ve Nizamülmülk'ün gençliklerinde Nişabur'da aynı medresede okuyup birbirlerine söz verdiklerine dair popüler bir “Üç okul arkadaşı" rivayeti bulunsa da, tarihsel olarak bu samimiyet ve aynı dönemde yaşama konusu tartışmalıdır. 

Ömer Hayyam bilim ve şiirle ilgilenmiş

Nizamülmülk; devletin zirvesine çıkmış, 

Hasan Sabbah; ise Batıni isyanını başlatmıştır.

Bunlardan biri her zaman saygı ile andığımız, rubailerini adeta ezberlediğimiz Ömer Hayyam (Rubailerinin orijinalleri 1912 yılında batan Titanic gemisi ile birlikte okyanusun dibine gömüldüğü rivayet edilir) 

Diğerleri ise eski Büyük Selçuklu İmparatorluğu Veziri Suikast ile öldürülen Nizamülmülk, ve her zaman lanetle andığımız, hatta okuduğunuzda hayat hikayesinin geçmişteki birilerinin yaşantılarını da andırdığı katil Hasan Sabbah….  

İçi dışı kötülük dolu, Haşhaşilerin kurucusu Hasan Sabbah… 

Siz değerli Habercaddesi okurlarıma bugünkü yazımda Hasan Sabbah’ı her yönüyle tanıtmak istedim.

Bir çoğunuz Hasan Sabbah deyince hemen Alamut Kalesini göz önüne getirmiş olabilir. Alamut Kalesi hikayesini ileriki satırlara bırakayım da, Hasan Sabbah’ı anlatmaya başlayayım

Hasan Sabbah 1046-1054 yılları arasında İran’ın Kum kentinde Yemen taraflarından İran’a göç etmiş Şii bir ailededen dünyaya geldi. 

Oldukça zeki ve afacan bir çocuk olan Hasan Sabbah henüz 17 yaşında iken Şiiliğin uç inançlarından olan ve Hazreti Muhammed'in torunu İmam Caferu'sc-Sadık'ın oğlu İsmail'i ‘‘İmam’’ kabul eden İsmailiye mezhebine girdi. 

Hasan Sabbah sıkı bir eğitim gördü ve uzun seyahatlerle dolu bir gençlik yaşadı. İsmaili inançlarını yaymak için Şam'dan Horasan'a kadar defalarca gidip geldi, yaklaşık 10 yıl davetçi olarak gezdi.

Artık yıllardır planladığı sistemi kurabileceği sabit ve sağlam bir merkeze ihtiyacı vardı. Elbruz Dağlarının uzantısı olan Deylemistan bölgesinde karar kıldı. Arap fetihçiler burayı ele geçirememişti. Halkı görünüşte Müslüman olsa da Arapça bilmiyordu. Yerli halk büyük bir direnişçi potansiyeli taşıyordu ancak Alamut Kalesi “Mehdi” adlı bir yerel beyin elindeydi. 

Sizlere hiçte yabancı gelmeyecek bir düşüncesi vardı, Hasan Sabbah buraya davetçiler, propagandacılar göndererek önce kale etrafındaki halk arasında örgütlendi. Ardından sıra kale içindeki askerlere geldi. Bir gün Hasan Sabbah tek başına kalenin zirvesindeki beyin köşküne çıktı. Kale beyi Mehdi’ye 

‘Burayı bize bırakıp terk et’ dedi. 

Mehdi Bey bu talep karşısında sinirlendi ve adamlarına seslendi “Tez alın bu Sabbah’ın canını !” Fakat bu emre uyan olmadı.

Çünkü en yakınındaki adamları Mehdi’nin haberi olmadan taraf değiştireli çok olmuştu.

Alamut Kalesi etrafı dipsiz uçurumlarla çevrili bir yerde kurulmuştu. Kaleye tek yol vardı ve o da iki bin basamaktan oluşan bir merdivendi.

4 Eylül 1090’da Hasan Sabbah’ın Alamut Kalesi’ni ele geçirmesiyle birlikte İran’da ilk “İsmaili Beyliği” kurulmuş oldu. Sabbah kalenin önceki sahibinin köşkünü kütüphaneye çevirdi hayatı boyunca o köşkten sadece iki kez çıktı. Kalenin içini envai çeşit bitki ve meyve ağacı ile donattırdı, kayaları deldirerek su kanalları açılmasını sağladı, uzun kuşatma dönemlerini göz önüne alarak yiyecek depoları kurdurdu.

Hasan Sabbah kalede inzivaya çekilmiş, insanlardan uzak bir hayat sürüyordu. 

Ailesi dahil kalede yaşayan herkese içki içmek, çalgı aletleri, eğlence yasaklanmıştı.

Oğlu Muhammed’i etrafın dedikodularına inanıp içki içtiği gerekçesiyle infaz ettirdi, fakat oğlunun içki içmediği infazdan sonra ortaya çıktı.

Eşini ve kızlarını kale yakınlarındaki köylerde, tarlalarda çalışmaya gönderdi. Geometri, matematik, astronomi, kimya, sihirbazlık gibi ilimlere vakıftı. Ancak Alamut ne kadar güçlü olursa olsun tek başına saldırılara dayanamazdı. Bu nedenle, Alamut’u çevreleyen 40-50 kadar kale zamanla ele geçirildi, kalelerin etrafındaki köyler de örgütlendi yani Milis kuvvetler oluşturuldu.

Sabbah kimselerin ulaşamadığı kalesinde kendisine sahte bir dünya kurdu.

Önce insanları eğitip mürit yaptı, ardından müritlerinden genç ve yetenekli olanları seçip suikastçi olarak yetiştirdi, en büyük düşmanı da Selçuklu Devleti’nin neredeyse sultandan bile güçlü olan veziri Nizamülmük’tü. Böylesi güçlü bir düşmana karşı suikast yaptırmak kolay değildi. Hasan Sabbah çare olarak uyuşturucudan yararlanmaya karar verdi ancak bu da yetmezdi. Bu nedenle suikastçi olarak seçtiği gençleri kendisine bağlamak için sahte bir cennet yaratmaya girişti.

Önce kaleye birbirinden güzel kızları getirip genç erkeklerin göremeyeceği bir bölümüne yerleştirdi. Burada tek kelimeyle hurileriyle birlikte bir cennet yarattı. Suikastçi olarak eğittiği gençlerin zihinlerini uyuşturucu ile bulandırdı, ardından onları bu sahte cennete koydu. Kendilerini cennette bulan genç erkekler hurilerin arasında yaşam sürüyordu ve bu gençler artık Hasan Sabbah için her şeyi yapmaya hazırlardı.

Bir rivayete göre, Hasan Sabbah bir gün Selçuklu Sultanına bir elçi gönderdi 

Sultan gelenin Sabbah’ın elçisi olduğunu öğrenince ‘Huzura kabul edin’ emri verdi. Elçi, huzura geldi. 

Sultana “Size bir mesaj getirdim ama bu kalabalıkta söylemem” dedi ve huzurdakilerin çıkmasını istedi. Sultan kabul etti ve nihayetinde kabul salonunda Sultan, Sabbah’ın elçisi ve üç köleden başka kimse kalmamıştı. 

Sabbah’ın elçisi kölelerin de çıkmasını isteyince. Sultan, “Olmaz, onlar benim en yakınlarım, en güvendiklerim, biz dört kişi tek insanız” diyerek itiraz etti bunun üzerine Sabbah’ın elçisi, kölelere ‘Kılıcınızı çekin’ der demez, köleler tereddüt etmeden ihtişamlı Selçuklu Sultanına karşı kılıçlarını çektiler. Sabbah’ın elçisi mesajını vermişti, başkaca tek bir kelime dahi söylemeden saraydan çıktı gitti. 

İşte Hasan Sabbah böylesi bir sadakat ordusu kurmayı başardığı için düşmanlarında bile korkuyla karışık saygı uyandırmayı başarmıştı. 

Sabbah müritlerine “Esasiyun” diye seslenirdi; kurala, ilkelere sadık olanlar, günümüzde hala “Suikatçi” anlamına gelen İngilizce “Assasins” kelimesi “Esasiyun” kelimesinin bozulmuş haliydi.

Hasan Sabah vurucu tim ya da özel bir suikast timi hiçbir zaman oluşturmadı. 

Eline bıçağı alan herhangi bir mürit suikast yapabilirdi bunun için gerekli olan tek şey inanç ve iyi bir hazırlık dönemiydi. 

Ki, bu da etkisi sınırlı uyuşturucularla sağlanamazdı çünkü bazı suikastler için yıllarca ön hazırlık yapılıyordu. Suikastçi suikasti yapacağı yere gidiyor, halk arasına karışıyor ve iş güç ediniyordu. Ta ki, suikast için uygun an gelene kadar!

Bu suikastlerin en ünlüsü geçmişte okul arkadaşı olan Vezir Nizamülmülk’e yönelik olanıydı.

Nizamülmülk zamanla Sultan Melikşah’tan bile güçlü hale gelmişti. Entrikaların eksik olmadığı Selçuklu sarayında Melikşah ile veziri arasında gerginlikler başladı. 

Melikşah Nizamülmülk’ü azletmekle tehdit etti. Nizamülmülk ise “Onun tacı benim mürekkep hokkama bağlı” cevabını verebilecek kadar güçlüydü. Sultan ile vezir arasında ipler koptu ancak Nizamülmülk saltanatını sürdürdü. 

Nizamülmülk tarihler 1092 yılını gösterdiğinde derviş kılığına girmiş Hasan Sabbah’ın bir müridi tarafından bıçaklanarak öldürüldü.

Hasan Sabbah, örgüt üyelerine "Assasins" adını vermişti Arapça'da "Bekçiler" ya da "Sır Bekçileri" anlamına gelen bu kelime daha sonra, Sünni Müslümanlar tarafından "Haşhaş içenler" manasına "Haşhaşiler" olarak anılmaya başladı, fedailerin Sünni yöneticilere karşı giriştikleri suikastlar nedeniyle aynı kelime batı dillerine "Suikastçı" olarak girdi. Sabbah'ın sır bekçileri, yeniden doğuş inancı ile, sınırsız itaat koşuluyla yetiştirilmiş birer fedai idiler. Bu nedenle örgütün bir diğer adı da "Fedaykin" oldu.

Saldırı hazırlıkları gizlilik içinde yapılıyor ama eylem açıkta, halkın gözü önünde gerçekleştiriliyordu. Saldırılar genellikle kentin en büyük camisi, tercih edilen gün de cumaydı. Sanki suikast yapmıyor, cuma namazı için toplanan kalabalığa asla unutamayacakları bir gösteri sunuyorlardı.

Hedef alınan kişi ne kadar iyi korunursa korunsun, bir yolunu bulup bıçak darbeleriyle öldürüyorlardı. Bazıları saldırı sonrasında bıçağı bırakıp kalabalığa söylev çekiyor, bazıları da, muhafızların gelip kendisini öldürmesini bekliyordu. Eylemlerin amacı sadece hedefi ortadan kaldırmak ve düşmandan kurtulmak değil, korku ve dehşet yaratmaktı. Bu yüzden de Hasan Sabbah’ın fedaileri sadece düşmanlarını öldürmüyor, aynı zamanda kendilerini de feda ediyorlardı.

Yıllar yılları kovalayıp durdu, Hasan Sabbah 92 yaşındayken 1124 yılı Mayıs ayında hastalandı sonunun yakın olduğunu anlayınca, Nizari toplumunun gelecekteki önderlik sorunu için çok önemli düzenlemeler yaptı ve aynı yılın Haziran ayının ortasında epeyce ilerlemiş bir yaşta yaşama gözlerini kapadı.

Haşhaşilik, dünyanın ilk cinayet örgütü olarak tarihe geçti, üçyüz yıl kadar hüküm sürdü… 

Başka bir yazımda buluşmak üzere 

Hoşçakalın, Hoş kalın.

ESRA SONGÜLER 

HABER CADDESİ EDİTÖRÜ

Bir zamanlar iş dünyasında itibar, nasırlı ellerle, uykusuz gecelerle ve yılların süzgecinden geçmiş tecrübeyle kazanılırdı. Birinin "ustalığı" veya "müdürlüğü", kağıt üzerindeki bir ibareden ziyade, odasına girildiğinde hissedilen bir ağırlıktı. Bugün ise bambaşka bir manzara var: LinkedIn profillerinde karakter sınırını zorlayan, okurken nefes tüketen, içinde en az üç İngilizce kelime barındırması farz olan o parıltılı ünvanlar... Peki, ne ara işimizi yapmaktan çok, işimize verdiğimiz isimle ilgilenir olduk? Bu "ünvan enflasyonu" bize neyi anlatıyor?

İktisatta bir kural vardır: Bir şeyin miktarı kontrolsüzce artarsa, değeri düşer. Bugün iş dünyasında tam olarak bu yaşanıyor. Şirketler, çalışanlarına hak ettikleri maaş zamlarını veya sosyal hakları veremediklerinde, onlara şık birer "teselli ikramiyesi" sunuyorlar: Yeni bir ünvan.

Dün "Satış Elemanı" olan bir gencin bugün "Strategic Account Engagement Lead" olarak uyanması, cebindeki parayı artırmıyor belki ama egosuna geçici bir pansuman yapıyor. Bu, modern çalışma hayatının en büyük illüzyonlarından biri. "Hollow Titles" yani içi boş ünvanlar, düşük ücretlerin ve verimsiz çalışma koşullarının üzerine örtülen kadife bir örtü haline geldi. İnsanlar, unvanları uzadıkça yetkinliklerinin de arttığına dair bir sanrıya hapsoluyor.

Şirket hiyerarşilerindeki bu şişkinlik, aslında büyük bir yönetim zafiyetinin de habercisi. Herkesin "Direktör", "Head of..." veya "Global Lead" olduğu bir ofis ikliminde, asıl işi mutfakta kimin pişirdiği meçhul kalıyor. Sorumluluğun bu kadar çok etikete bölündüğü yerde, hata yapıldığında kimse o ünvanın ağırlığını üstlenmiyor. Daha da ilginci, bu ünvanların "mistik" bir dile bürünmesi. Eskiden ne iş yaptığını sorduğunuzda "Muhasebeciyim" diyen birinden ne bekleyeceğinizi bilirdiniz. Şimdi "Financial Happiness Catalyst" (Finansal Mutluluk Katalizörü) cevabını aldığınızda, karşınızdakinin fatura mı kestiğini yoksa yoga mı yaptırdığını anlamak için bir sözlüğe ihtiyaç duyuyorsunuz. Kelimeler ağırlaştıkça, yapılan işin somut karşılığı hafifliyor.

Bu çılgınlığın altında yatan asıl neden, dijital çağın getirdiği "görünme" ve "onaylanma" arzusudur. Sosyal medya profillerimiz, bizim modern zaman vitrinlerimiz. O vitrine ne kadar çok "Senior", "Executive" veya "Guru" etiketi koyarsak, o kadar değerli olduğumuzu sanıyoruz. Ancak burada hayati bir tehlike var: Kişinin kimliğini tamamen mesleki sıfatı üzerine inşa etmesi. Eğer varlığınızı sadece size verilen o geçici kartvizit üzerine kurarsanız, o kartvizit elinizden alındığında –ki emeklilik, istifa veya işten çıkarılma ile bir gün mutlaka alınacaktır– geriye devasa bir hiçlik kalır. "Ben kimim?" sorusuna "Ben filanca şirketin bölge müdürüyüm" dışında bir cevap veremeyen insan, aslında en büyük unvansızlığı yaşıyordur.

Tarihe dönüp baktığımızda, iz bırakanların hiçbirinin ünvan peşinde koşmadığını görürüz. Mimar Sinan’ın isminin önünde kaç tane "Lead Architect Specialist" ibaresi vardı? Ya da Einstein, LinkedIn profilini "Global Physics Visionary & Content Creator" diye mi güncellerdi? Onlar yaptıkları işin büyüklüğüyle anıldılar, işlerine verdikleri cafcaflı isimlerle değil. Gerçek otorite, bir ünvana ihtiyaç duymaz. Gerçek uzmanlık, üç paragraflık bir imzayla değil, masaya koyduğu çözümle belli olur.

Son Söz:

Kartvizitlerinizdeki kelime sayısını azaltıp, ruhunuzdaki ve zihninizdeki birikimi artırmadığınız sürece; o havalı ünvanlar sadece dijital birer gürültüden ibaret kalacaktır. Dünya, sizin kendinize ne dediğinizle değil, başkalarının hayatında neyi değiştirdiğinizle ilgileniyor. Sıfatlarınızdan soyunduğunuzda geriye "iyi bir insan" ve "işinin ehli bir usta" kalıyorsa, asıl en büyük ünvan budur.

SABİHA ÜNAL

YAZAR

Takvimde sıradan bir gün gibi duruyordu. Oysa benim hayatımın en ağır, en sessiz, en karanlık sabahına açılan kapıydı. Saatler 05.00’i gösterirken, henüz 15 yaşında bir çocuk olarak hayatın ne kadar acımasız olabileceğini ilk kez o kadar derinden hissettim.

Annem…

Daha 37 yaşındaydı. Hayatının baharında, bizlere daha anlatacağı nice hikâyeler, paylaşacağı nice sofralar, sarılacağı nice bayram sabahları vardı. Ama yıllardır yakasını bırakmayan o nefes darlığı, o sabah onu bizden aldı. Herkesin korktuğu o an, benim kollarımda gerçekleşti. Başını tutuyordum… Gözlerinin içine bakıyordum… Ve bir insanın annesinin son nefesine tanıklık etmesi… anlatması zor, yaşaması tarif edilemez bir acı.

O an, zaman durdu. Sesler sustu. Dünya boşaldı. Bir çocuğun içinden bir parça koparıldı sanki… Ve o kopan yer bir daha hiç dolmadı. Aradan yıllar geçti. Takvim yaprakları değişti. Mevsimler geldi geçti. İnsanlar büyür, alışır derler ya… Ben alışamadım. Sadece sustum. İçimde büyüttüm. Her geçen gün biraz daha özledim. Çünkü anne özlemi zamanla azalan bir şey değilmiş… Tam tersine, yıllar geçtikçe daha da derinleşen, insanın içine kök salan bir hasretmiş.

Anneler Günü geldiğinde… Herkes annesine sarılırken, ben içimde bir boşluğa sarıldım. Bayram sabahlarında… Kapıdan içeri girecekmiş gibi gözüm onu aradı. Sofralar kuruldu… Ama o sofralarda hep bir eksik vardı. Bir ses, bir bakış, bir dokunuş eksikti. Annem yoktu.

Hayat devam etti belki… Ama hiçbir şey eskisi gibi olmadı. Çünkü bir insan annesini kaybettiğinde, aslında sadece birini kaybetmez. Sığınılacak limanı kaybeder. Koşulsuz sevgiyi kaybeder. “Ne olursa olsun yanındayım” diyen o sesi kaybeder.

Ve ben… O sabah 15 yaşında bıraktım çocukluğumu. 1 Nisan… İnsanlar için şakaların, gülüşlerin günü olabilir. Ama benim için hiç öyle olmadı. O gün, hayatın bana yaptığı en acı şakaydı. Gülümseyemediğim, içimden hiçbir zaman normal geçiremediğim bir tarih olarak kaldı. Senden sonra 1 Nisanı sevemedim anne…

Çünkü o gün seni benden aldı. Çünkü o gün, hayatın en ağır gerçeğini öğretti bana. Ve çünkü o günden sonra hiçbir 1 Nisan, masum bir gün olmadı benim için. Ama şunu biliyorum… Sen gittiğin yerde de benimlesin. Bir bayram sabahının sessizliğinde, bir rüzgârın hafif esintisinde, bir anının içimde bıraktığı sıcaklıkta… Ve ben, seni her geçen gün biraz daha özlerken, aslında biraz daha sen oluyorum. Ruhun şad olsun canım annem…

Seni hiç unutmadım… Hiç unutmayacağım…

Habib BABAR

Eskiden kapılar çalınırdı, şimdi telefonlar çalıyor. Eskiden bir misafir geldiğinde kapı açılır, “hoş geldin” denirdi; bugün ise bir bildirim düşüyor ekrana ve çoğu zaman “linke tıklar mısın” cümlesiyle başlıyor her şey. Zaman değişti diyoruz ama aslında değişen sadece zaman değil; güven duygumuz, birbirimize bakışımız ve içimizdeki o saf, sorgusuz inanış da yavaş yavaş değişti. Bir zamanlar dolandırıcılık dediğimiz şey uzakta olan, nadir duyulan, genelde “başkalarının başına gelen” bir olaydı. Şimdi ise neredeyse herkesin ya doğrudan yaşadığı, ya son anda fark edip kurtulduğu ya da mutlaka bir tanıdığından duyduğu çok daha yakın ve gerçek bir durum haline geldi.

Artık bir mesaj geliyor ve “adınıza işlem yapılmıştır” deniyor, bir telefon çalıyor ve “kargonuz var” diye başlayan cümlelerle karşılaşıyorsun ya da bir link düşüyor önüne ve bankandan geldiğini düşündüğün bir bildirim seni acele etmeye zorluyor. İşte tam o anda, sadece bir saniyelik dalgınlık, bir anlık güven ya da “bir şey olmaz” düşüncesiyle yapılan küçücük bir hareket her şeyin başlangıcı olabiliyor. Çünkü dolandırıcılık artık sadece para çalmak değil; insanların güvenini, huzurunu, yıllarca biriktirdiği emeğini, hatta bazen psikolojik olarak kendine olan inancını bile elinden almak anlamına geliyor.

En çarpıcı olan ise bunun artık belli bir yaşa, mesleğe ya da eğitim seviyesine bağlı olmaması. Gençler çoğu zaman “ben anlarım” diyerek kendine güveniyor ama en hızlı tıklayan yine onlar olabiliyor. Orta yaş grubu “ben dikkatliyim” diye düşünüyor ama en çok hedef alınan kesim haline geliyor. Büyükler ise “bize bir şey olmaz” diyerek kendilerini güvende hissediyor ama çoğu zaman en ağır mağduriyetleri onlar yaşıyor. Çünkü mesele aslında zekâ değil; mesele insan olmak. Güvenmek, inanmak, yardım etmek istemek… Dolandırıcılar da tam olarak bu insani duyguların üzerine kuruyor sistemlerini. Teknolojiyi değil, insanın içindeki iyiliği kullanıyorlar.

Dünden bugüne bakıldığında değişen tek şey yöntemler. Eskiden kapıya gelen yabancıdan şüphe edilirdi, şimdi ise cebimizde taşıdığımız telefonun içindeki görünmez dünyaya karşı dikkatli olmak zorundayız. Çünkü artık tehlike uzakta değil; tam anlamıyla ekranımızın içinde. Üstelik teknoloji geliştikçe kendimizi daha güvende hissedeceğimizi düşündük ama aslında daha fazla açık verir hale geldik. Her yeni uygulama, her yeni kolaylık hayatımızı hızlandırırken aynı zamanda yeni riskleri de beraberinde getirdi.

Bugün gelinen noktada dolandırıcılık sadece bireysel bir sorun değil, toplumsal bir gerçek haline geldi. Gün geçmiyor ki yeni bir yöntem, yeni bir hikâye, yeni bir mağduriyet duyulmasın. İnsanlar artık sadece paralarını değil, huzurlarını da korumaya çalışıyor. Bu yüzden en büyük ihtiyaç farkındalık. Çünkü bir kişi bile durup düşünürse, bir kişi bile gelen mesaja sorgulayarak bakarsa, bir kişi bile acele etmezse zincir kırılmaya başlar.

Unutulmaması gereken çok net gerçekler var: Hiçbir banka senden şifre istemez, hiçbir resmi kurum seni panikle arayıp işlem yaptırmaya çalışmaz ve hiçbir gerçek fırsat seni aceleye getirmez. Acele varsa, baskı varsa, korku varsa orada durup bir kez daha düşünmek gerekir. Çünkü bu yeni düzende en büyük güç teknoloji değil; bilinç, sorgulama ve temkinli olma alışkanlığıdır.

Belki artık eski bayramlardaki gibi kapılar çalınmıyor, belki o eski güven duygusu eskisi kadar güçlü değil ama bu tamamen kaybolduğu anlamına gelmez. Yerini daha bilinçli, daha farkında bir güven anlayışı alıyor. İnsanlar artık sadece iyi niyetle değil, aynı zamanda bilgiyle hareket etmek zorunda. Kendini korumak, sevdiklerini uyarmak ve farkındalık yaratmak bu çağın en önemli sorumluluklarından biri haline geldi.

Sonuçta bazen hayatı değiştiren şey çok büyük kararlar değil, küçücük bir “dur” anıdır. O linke tıklamadan önce verilen bir saniyelik mola, o telefona hemen inanmamak, o mesajı sorgulamak… İşte tüm farkı yaratan şeyler bunlar. Çünkü artık biliyoruz ki en değerli şey sadece paramız değil; güvenimiz, huzurumuz ve iç rahatlığımızdır. Ve bunları korumanın yolu da her zamankinden daha fazla bilinçli olmaktan geçiyor.

Bir sonraki yazımda görüşmek üzere sevgimle kalın kıymetli okurlarım 

SEÇİL ESKİOĞLU

GAZETECİ-YAZAR

Televizyon haberlerinde hemen hemen her gün rastlarız “ Belediye tarafından yapılan baskında çöp ev temizlendi” denir. İzlerken çokta üzüldüğümüz olmuştur, biliriz ki bu eşyaları biriktiren insanlar maalesef ruhsal bunalım içindedirler… İşte Psikolojide buna “Biriktirme Hastalığı” yani “İstifçilik Sendromu” denir bir ruh sağlığı sorunudur. 

Günümüzde bu isimle anılsa da, bir zamanlar “Collyer Sendromu” olarak bilinirdi bunun nedeni, Homer ve Langley Collyer kardeşlerin tarihteki en dramatik istifçilik vakalarından birini yaşamış olmalarıydı.

Devasa malikanelerini tam bir çöp eve dönüştüren istifçi Collyer Kardeşlerin öyküsü ilginç olduğu kadar aynı zamanda çok ta hüzünlüydü…

Şanslı olarak hayata emsallerinden bir adım ileride başlayan Collyer Kardeşler, New York'un en zengin ve tanınmış ailelerin birinden dünyaya geldiler

Her zaman söylerim ya “Ne oldum deme, ne olacağım de” diye.

Bu iki kardeş dışarıdan son derece düzgün ve refah seviyesi yüksek bir hayat yaşıyor gibi gözükse de anne ve babalarının ölümü üzerine hayatları bambaşka bir boyuta taşınmıştı. 

Homer Collyer ve Langley Collyer'de aileleri gibi iyi eğitim aldı ve biri mühendis biri de avukat oldu. Yani hayat standartları üst seviyedeydi. Herkesi imrendiren hayatları tam rayında ilerlerken 1900'lü yılların başında anne ve babaları boşanmaya karar verdiler, bu kararın ardından baba Herman Collyer evi terk etti.

New York’ta 5. cadde 128 numarada anneleri ile yaşamaya başlayan kardeşler bu ayrılığın etkisinden kurtulmaya çalışırlarken 1923'te babaları ve 1929'da da anneleri ölünce hayatları büsbütün değişti.

Collyer Kardeşler olarak bilinen Homer ve Langley New York’ta “Harlem’in Keşişleri” olarak tanınıyorlardı. Ağabey Homer Avukattı, ancak kördü ve ağır artrit nedeniyle hareket edemez durumdaydı; hayatı tamamen Langley’e bağımlıydı.

Piyanist ve Mühendis olan Langley’e, kardeşiyle birlikte büyüdüğü bu ev annelerinin 1929’daki ölümünden sonra miras kaldı. Annelerinin ölümünden bir yıl önce gaz ve elektrik kullanmayı bırakmışlardı ve telefonları da yoktu. Sonraki yıllarda kimsenin 12 odalı köşke girmesine de izin vermediler.

Muhteşem bir malikanede tek başlarına kalan kardeşler, çevredeki çetelere ve suç oranının artışına karşı koyabilmek için evlerini sağlamlaştırma kararı aldılar.

Harlem bölgesine yakın bir konumda yaşayan kardeşler, tam anlamıyla kendilerini eve hapsetti, tüm kapı ve pencereleri çivileyip, önlerine devasa çöp yığınları koydular. Çevrelerindeki komşuları onlara “Harlem Keşişleri” lakabını takmıştı.

Kader ağlarını örmüştü bir kere, yıllar sonra Psikolojide “Collyer Kardeşler Sendromu” adı ile tıp tarihine geçecek olan bu İstifçilik hastalığının ana teması olacaklarını nereden bilebilirlerdi ki.

1947 yılı 21 Mart sabahı, Harlem polisi gizemli bir telefon aldı. Kendini sahte bir isimle Charles Smith olarak tanıtan bir adam, Beşinci Cadde 128 numaradaki harap halde olan eski evden yayılan çürüme kokusundan şikayetçi oldu. 

Görevli bir devriye memuru verilen adrese gitti. Kapıyı çaldı ama yanıt alamadı ve ön kapıyı açmayı başaramadı. Bunun üzerine destek ekibini çağırdı, arka bodrum kapısını zorla açtıklarında ise bir hurda duvarıyla karşılaştılar.

O gün itfaiye ekipleri eve geldiğinde üst kata bir merdiven dayadı, tüm pencereler kilitliydi. Sonunda Dedektif John Loughery bir pencereyi kırarak içeri girdi ve gözden kayboldu, birkaç dakika sonra geri dönüp dışarı bağırarak bir ceset bulduğunu haber verdi.

Adli tabip olay yerine geldi ve ölen kişinin Homer olduğunu tespit etti. Polis Langley’i aramaya başladı ancak bu oldukça zordu. Bodrumda akıl almaz miktarda çöpü aşmaya çalıştılar. Üst katlarda gazete yığınları ve başka atıklar arasında dar geçitler vardı.

Köşkün arka kısmında ise tellerle düzenlenmiş konserve kutuları buldular. Bu tuzaklar istenmeyen bir ziyaretçiyi hem alarm vererek h

Aramaların başlamasından 18 gün sonra Langley Collyer bulundu. Bir tünelde, üzerine devrilen gazete yığınları arasında sıkışmıştı, ğörünüşe göre kendi kurduğu tuzaklardan birinin tetiklediği çöküntü sonucu havasız kalarak ölmüştü. Yetkililer, Homer’ın ise kardeşinin ani ölümüyle bakımsız kalıp açlıktan hayatını kaybettiğini belirledi. Collyer’ların evinden yaklaşık 136 ton çöp çıktı.

İnsanlık tarihinin bir bölümünde biriktirme içgüdüsü, bence savaşlardan kalan kıtlıktan doğmuş olabilirdi. 

Uzun yıllar klinik psikologlar, istiflemeyi Obsesif-Kompulsif bozukluğun (OKB) bir alt türü olarak sınıflandırdı. Hatta bunu sorduğum Psikolog arkadaşımda bana aynı cevabı verdi, Ancak araştırmalar zamanla istifleyen kişilerin yaklaşık %80’inin (OKB) tanı kriterlerini karşılamadığını ortaya koydu.

Benim hiç öyle biriktirme gibi bir sorunum yok, aksine Kullan-At felsefesini savunanlardanım, bu haftalıkta bu kadar, haftaya başka bir yazımda buluşmak üzere hoşça kalın ama hep dostça kalın. 

CELAL KODAMANOĞLU

GENEL YAYIN KOORDİNATÖRÜ

İyi gününüzde yanınızda olmayanlara dost demek ne kadar yanlışsa, sadece iyi gününüzde yanınızda olanlara da dost demek o kadar eksik bir tanımdır. Çünkü dostluk, menfaatle değil, sadakatle ölçülür. Zor günler, hayatın en acı ama en öğretici sınavlarıdır. İşte o anlarda yanınızda kimlerin kaldığını gördüğünüzde, aslında yıllardır yanlış insanlara değer verdiğinizi fark edebilirsiniz.

Zor zamanlar insanın içini yakar, yorar, bazen de yıkar… Ama aynı zamanda gözünü açar. Kim sizinle gerçekten dertleniyor, kim sadece uzaktan izliyor, kim sessizce kayboluyor, hepsi tek tek ortaya çıkar. İşte o an anlarsınız: Dost dediğiniz herkes dost değilmiş. Çünkü gerçek dost, sadece güldüğünüzde değil, ağladığınızda da yanınızda olandır.

Ama burada daha derin bir gerçek vardır… İnsan, bu dünyada her ne kadar dost arasa da aslında yolculuğunu tek başına yürür. O yüzden insanın en büyük gücü, kalabalıklar değil, inancıdır. Hedeflerinize ulaşmak için çıktığınız yolda bazen yalnız kalabilirsiniz. Hatta çoğu zaman kalırsınız. İşte o an ‘Benim tek dostum Allah’tır’ diyebilmek, insanın en büyük dayanağıdır.

Çünkü insan şaşar, yorulur, vazgeçer… Ama inanç asla yarı yolda bırakmaz. Kalbinizde taşıdığınız o güven duygusu, sizi her düştüğünüzde yeniden ayağa kaldırır. Ve unutmayın, azim öyle bir şeydir ki, gerçekten inanan bir insanın karşısında hiçbir engel uzun süre duramaz. ‘Azmin elinden hiçbir şey kurtulamaz’ sözü, sadece bir teselli değil, hayatın en büyük gerçeğidir.

Belki de Rabbim zor günleri bu yüzden verir… Sizi yıkmak için değil, sizi göstermek için. Yanınızdakileri, hayatınızdaki gerçekleri, hatta en çok da kendinizi göstermek için. Kimin samimi olduğunu, kimin maskelerle yaşadığını anlamanız için… Ve en önemlisi, sizin ne kadar güçlü olduğunuzu fark etmeniz için.

Zor günler bir kayıp değil, bir elemedir aslında. Hayatınızdaki fazlalıkları temizler, sizi aşağı çekenleri uzaklaştırır. Canınızı yakar ama yolunuzu da açar. O yüzden her zorlukta ‘neden ben?’ demek yerine, ‘Bana ne öğretiyor?’ diye sormak gerekir.

Günün sonunda şunu anlarsınız. Herkes yanınızda olabilir ama herkes sizinle değildir. Herkes sizinle gülebilir ama herkes sizinle ağlayamaz. Gerçek dostluk, kalabalıkta değil, yalnızlıkta belli olur. Ve gerçek güç, insanlarda değil, inançta saklıdır.

Bu yüzden hayat yolculuğunuzda kimseye gereğinden fazla anlam yüklemeyin. Gelen olur, giden olur… Ama siz yolunuza devam etmeyi bilin. İnancınızı kaybetmeyin, azminizi bırakmayın. Çünkü en sonunda kazanan, en çok şovmen dostu olan değil, en çok inanan ve vazgeçmeyendir.

Habib BABAR

Sırtına giymiş mor cepkeni,

Dağların ardında yürür sessizce.

Gözlerinde haksızlığın ateşi,

Adalet arar o, gece gündüzce. 

O mor, onurun simgesi, cesaretin sesi,

Boyun eğmez, kıramazlar gururunu.

Toprağın sesi, rüzgarın nefesi,

O, kendi kaderinin kurar surunu. 

Mor cepkenli kadın, derman aramaz,

O dermanın ta kendisidir, bilirler.

Haksızlığa karşı, geri adım atmaz,

Sevgiyle örülü yüreği, dimdik durur, güler. “ 

Şiir ne güzel anlatıyor “Mor Cepkenli Kadınlar”ı, Bugünde yazımı “MOR CEPKENLİ KADINLAR’a” ayırdım.  

Niye Mor; Öncelikle Mor benim en sevdiğim renk, yakın dostlarım bilirler, hatta arkadaşım doğum günümde bana Mor Orkide göndermeyi unutmamıştı… 

Niye Kırmızı, Mavi, Sarı , vb. renk değilde mor? Çünkü Mor renk ihanete uğramış kadının çırpınışlarını, özgürlüğünü simgeler “Mor Çatı” da buradan yola çıkılarak kurulmuştur. 

Herkes Mor rengin kadın haklarında niye ön plana çıktığını, kadınları şiddetten korumak için oluşturulan yapılara niye “Mor Çatı” dendiğini bilmez. 

Dünyada mitolojiler ve renklerin psikolojisiyle anlatılan bu kullanımın Türkiye’de benimsenmesi Toroslar’da Yörük kadınlarının “Mor Cepken” giyme geleneğine dayandırılıyor.

Bence “Mor Cepken” unutulmaz büyük bir aşk hikayesidir.

Göçebe yörüklüğünün kadınlarına tanıdığı yüce bir haktır. 

Erkeklerin ise korkulu rüyasıdır. Mor Cepken, Karacaoğlan türkülerinde geçer. Günümüzde Ege, Muğla, Antalya ve Toros yörüklüğünde yaşlı kadınlar tarafından hâlâ bilinir.  

Yörük kızları evlenirken başlık parası istemez, çünkü sevdikleriyle evlenirler, çeyizine konulan ilk çeyizlik eşya da “Mor Cepken” olurmuş ama hiç kullanmasın istenirmiş.

Mor Cepken evlilikte, yeri, zamanı geldiğinde, darda kalan yörük kadınının erkeğine karşı kullandığı bir kalkan kısaca boşanma özgürlüğünün simgesiydi.

Evli yörük kadınlarının hakları, Mor Cepken töresi ile korunurmuş. Kadın ihanete uğrarsa, kötü muamele görürse çeyizindeki Mor Cepkeni giyip obanın görünür yerine otururmuş. Bunun anlamı “Ben ihanete uğradım, eşim bana haksızlık ediyor ya da kötü davranıyor.” demekmiş. Bunu gören o obanın bilge kadınları Mor Cepkenli kadının yanında olurlarmış. 

Erkek karısını ikna etmeye çalışır eğer ki ikna edemezse insan içine çıkamaz hale gelirmiş.

Boşadığı kocası evinden dışarı çıkamaz, kahveye gidemez, kimse onun yüzüne bakmaz. Büyük ödün verip de karısı Mor Cepken’i çıkartmazsa, kimse ona kız vermeyeceği için, ya o obayı terkedecek ya da ömür boyu dul kalacaktır.

Yani Mor Cepken erkeklerin baş belasıydı onun içindir ki, çok erkek Mor rengi hiç sevmez… Ben gururla söyleyebilirim ki, benim favori rengim Mor’dur. Varın siz o göçebe yörüklüğünün kadınlara tanıdığı özgürlüğe bakın. Günümüzde olsa, düşünmek dahi istemem ama kadın hiç suçu yokken bile aşağılanır, hakarete uğrar, dövülür, işkence edilir, hatta daha da öteye geçilip öldürülürdü herhalde. 

Bu konuda çok araştırma yapılmış ve güzel yazılar kaleme alınmış. Göçebe Yörüklerinin kadına tanıdığı hak ve özgürlüğe bakın. Araştırmalara göre, 1800’lü yılların sonlarında Nazilli kasabasının Aydın Dağlarına çıkan kahraman “Gizemli Kadın Efe’nin” cepkeni de mordur. Yani Mor renk rastgele seçilmiş bir renk değildir kadının erkek egemenliği karşısındaki özgürlüğün rengidir. 

Atalarımızdan, analarımızdan bize hediye olan bu mücadele, özgürlük ve eşitlik anlayışını yok sayıp, başka geleneklerin arkasına sığınmak kime yakışır? Eğer Yörük kadınlarını iyi tanıtabilseydik, belki bugün tüm dünyaya kadın mücadelesinin çıkış noktası olarak Toros Dağları’nı gösterebilirdik.

1934’te benim kırmızı çizgim Ulu Önder Atatürk’ün sayesinde  elde ettiğimiz Seçme ve Seçilme Hakkını kazanmanın üzerinden yıllar geçmiştir. Birçok ülkenin kadınına verilmeyen haklar biz Türk kadınlarına verilmiştir. 

Gücümüzü Atamızdan alarak, geçmişin kadını yücelten değerlerine sahip çıkarak mücadeleye devam etmeliyiz.

Bugünde yazımın sonuna geldim, hemcinslerimi mor rengin etrafında toplanmaya davet ediyorum. 

Hoşçakalın, Hoş kalın.

ESRA SONGÜLER 

HABER CADDESİ EDİTÖRÜ

İnsanız, yaşıyoruz. İnsanlık tarihi hikayelerle dolu. Bu hikayelerin içinde büyük buluşlar da var medeniyetler de var. Maalesef savaşlar da, yıkımlar da var. İnsanın insana yaşattığı acılar var. İnsanlığın var olduğundan beri değişen sadece araçlar oldu, niyetler, korkular, güç arayışı büyük ölçüde aynı kaldı. Geçmişte kılıçlar vardı, onların yerini füzeler aldı. Surların yerini siber güvenlik duvarları aldı fakat geride bırakılan acılar hâlâ tanıdık, hâlâ derin.

Savaşların zorunluluk diye anlatılmasına karşıyım. Tarih stratejilerden, zaferlerden ve kayıplardan söz eder. Halbuki savaşın gerçek yüzü, kitaplara sığmaz. Bir annenin bekleyişi, bir çocuğun yarım kalan hayalleri, yıkılmış şehirlerin sessizliği… Bunlar istatistik değildir, bunlar insanlığın en ağır bedelleridir. Ve ne yazık ki bu bedel, her çağda yeniden ödenmiştir.

Bugün savaş kavramı daha karmaşık bir hal aldı. Artık sadece cephelerde karşı karşıya gelen ordular yok. Ekonomik yaptırımlar, enerji krizleri, bilgi kirliliği, siber saldırılar… Modern dünyanın savaşları görünmeye cephelerde sürüyor. Bir ülkenin elektriği kesildiğinde, bir toplum yanlış bilgiyle yönlendirildiğinde ya da ekonomik olarak köşeye sıkıştırıldığında, aslında başka bir tür savaş yaşanıyor. Bu durum, savaşın sınırlarını belirsizleştirirken etkisini de daha geniş kitlelere yayıyor.

Peki insanlık neden hala savaşlardan vazgeçmiyor- Bu sorunun tek bir cevabı yok. Güç arzusu, korku, güvensizlik, kaynakların adaletsiz paylaşımı, ideolojik ayrılıklar… Hepsi birer neden olarak sıralanabilir. Ancak belki de en temel sorun, “öteki”ni anlamakta zorlanmamızdır. İnsan, kendine benzemeyeni tehdit olarak görmeye meyillidir. Bu eğilim, tarih boyunca çatışmaların en derin köklerinden biri olmuştur.

Oysa dünya farklılıklarıyla anlamlıdır. Kültürler, diller, inançlar ve yaşam biçimleri, insanlığın ortak zenginliğini oluşturur. Bu çeşitliliği bir tehdit değil, bir değer olarak görebildiğimiz gün, belki de savaşların gerçek anlamda sona ermeye başladığı gün olacaktır. Çünkü barış, sadece silahların susması değildir. Barış aynı zamanda zihinlerin ve kalplerin değişmesidir.

Unutmamak gerekir ki, savaşlar bir anda başlamaz, küçük kırılmaların, büyüyen öfkelerin ve ihmal edilen adaletsizliklerin sonucunda ortaya çıkar. Aynı şekilde barış da bir anda gelmez. Barış, küçük adımlarla büyür, anlayışla güçlenir, güvenle kalıcı hale gelir.

Bugün dünya, belki de tarihin en kritik eşiklerinden birinde duruyor. Bir yanda hızla gelişen teknoloji, diğer yanda derinleşen eşitsizlikler. Bir yanda küreselleşme, diğer yanda artan kutuplaşma… Bu çelişkiler içinde insanlık, kendi yolunu yeniden belirlemek zorunda. Ya geçmişin alışkanlıklarına sığınarak aynı hataları tekrar edecek ya da yeni bir bilinç geliştirerek daha adil ve sürdürülebilir bir gelecek inşa edecek.

Sonuç olarak, insanlık kendi hikayesini yazmaya devam ediyor. Bu hikayenin nasıl şekilleneceği ise bizim seçimlerimize bağlı. Daha fazla çatışma mı, yoksa daha fazla dayanışma mı? Daha fazla ayrışma mı, yoksa daha fazla ortaklık mı? Belki de artık en önemli soru şu: Geleceği korkularımızla mı inşa edeceğiz, yoksa umutlarımızla mı?

Kendinize çok iyi bakın. 

Sağlığınıza dikkat edin. Hoşça kalın.

 MUSTAFA ÇOLAKOĞLU

GAZETECİ - YAZAR

Sessiz Suçluluk, Sadakat Çatışması ve Erken Büyümek Zorunda Kalan Çocuklar

Bir ev bazen bir günde dağılmaz.

Önce konuşmalar değişir.

Sonra bakışlar.

Sonra sessizlik büyür.

Yetişkinler çoğu zaman bunun yalnızca kendi aralarındaki bir mesele olduğunu düşünür. Oysa o evde olan biteni en önce hisseden kişi çoğu zaman çocuktur.

Çocuklar kelimeleri değil, duygusal atmosferi okur.

Evdeki gerginliği, mesafeyi, kırgınlığı hissederler. Ne olduğunu tam anlayamasalar bile bir şeylerin değiştiğini bilirler. Ve çocuk zihni bu değişimi anlamlandırmaya çalışır.

Çoğu zaman ilk gelen düşünce şudur:

“Belki benim yüzümdendir.”

Küçük Çocukların Dünyasında Ayrılık

Erken çocukluk dönemindeki çocuklar için aile, dünyanın merkezidir. Bu yaşlarda çocuklar ilişkilerin karmaşıklığını henüz anlayamaz.

Anne ve babanın ayrılması onlar için çoğu zaman şöyle algılanır:

Bir şey oldu.

Ve ben bunun içindeyim.

Bu nedenle küçük çocuklarda boşanma sonrası sık görülen duygulardan biri sessiz suçluluktur. Çocuk bunu açıkça söylemeyebilir ama iç dünyasında şu düşünce dolaşabilir:

“Ben daha iyi davransaydım belki annem ve babam ayrılmazdı.”

Bu yaş grubundaki çocukların ihtiyacı olan şey karmaşık açıklamalar değil, çok basit bir güvencedir:

“Bu senin yüzünden olmadı.”

Okul Çağı: Sadakat Çatışmasının Başladığı Dönem

Çocuk biraz büyüdüğünde artık boşanmanın ne olduğunu anlamaya başlar. Ancak bu kez başka bir zorluk ortaya çıkar: sadakat çatışması.

Çocuk hem annesini hem babasını sever. Ama ebeveynler birbirine öfkeliyse çocuk kendini iki taraf arasında kalmış hissedebilir.

Bir ebeveyn diğerini eleştirdiğinde çocuk için durum son derece karmaşık hale gelir. Çünkü çocuğun iç dünyasında şu gerçek vardır:

Anne de benim.

Baba da benim.

Birini savunmak diğerini incitmek gibi hissedilebilir.

Bu nedenle birçok çocuk duygularını açıkça ifade etmek yerine sessizleşir. Bazıları arabulucu rolü üstlenir. Bazıları ise iki tarafı da üzmemek için kendi duygularını geri plana iter.

Ergenlik: Güven Sorusu

Ergenlik döneminde boşanma farklı bir şekilde yaşanabilir. Bu yaşta gençler ilişkileri daha derin düşünmeye başlar.

Bazı ergenler anne ve babalarının ayrılığını gördükten sonra şu soruyu sormaya başlayabilir:

“İnsanlar gerçekten birbirine güvenebilir mi?”

Bu düşünce bazen iki farklı şekilde ortaya çıkar.

Bazı gençler ilişkilerde aşırı bağlanabilir ve terk edilme korkusu yaşayabilir. Bazıları ise tam tersine mesafeli kalmayı tercih edebilir.

Çünkü iç dünyalarında oluşan temel inanç şudur:

“İnsanlar bir gün gidebilir.”

Parentifikasyon: Çocuğun Erken Büyümek Zorunda Kalması

Boşanma süreçlerinde sık görülen ama çoğu zaman fark edilmeyen bir durum vardır: parentifikasyon.

Bu durumda çocuk ebeveynlerden birinin duygusal yükünü taşımaya başlar.

Anne üzgündür ve çocuk onu teselli eder.

Baba yalnızdır ve çocuk onun sırdaşı olur.

Yavaş yavaş roller değişmeye başlar.

Çocuk çocuk olmaktan çıkar ve ebeveynin duygusal destekçisi haline gelir.

Dışarıdan bakıldığında bu durum çoğu zaman “ne kadar olgun bir çocuk” şeklinde yorumlanır. Ancak psikolojik açıdan bu durum çocuğun erken yaşta yetişkin rolüne itilmesi anlamına gelir.

Parentifikasyon yaşayan çocuklar büyüdüğünde sıklıkla şu özellikleri gösterir:

 • başkalarının duygularını aşırı yüklenmek

 • kendi ihtiyaçlarını geri plana atmak

 • ilişkilerde sürekli sorumluluk almak

 • güçlü görünmek zorunda hissetmek

Çünkü çocuklukta öğrendikleri şey şudur:

“Ben güçlü olursam herkes ayakta kalabilir.”

Ebeveyn Yabancılaştırma: Çocuğun İç Dünyasında Bir Taraf Seçtirmek

Bazı boşanmalarda çocuk istemeden ebeveynler arasındaki çatışmanın parçası haline gelebilir.

Ebeveynlerden biri diğerini sürekli kötüleyebilir ya da çocuğun zihninde diğer ebeveyne karşı olumsuz bir imaj oluşturabilir. Bu durum psikolojide ebeveyn yabancılaştırma olarak tanımlanır.

Zamanla çocuk diğer ebeveyne karşı mesafe, öfke ya da reddetme geliştirebilir.

Ancak burada önemli bir psikolojik gerçek vardır:

Anne ve baba yalnızca iki kişi değildir.

Onlar aynı zamanda çocuğun kimlik yapısının parçalarıdır.

Bir ebeveyni tamamen kötü görmek, çocuğun kendi iç dünyasının bir parçasını reddetmesi gibi hissedilebilir.

Boşanma Neden Bazı Toplumlarda Daha Dramatik Yaşanır?

Boşanmanın çocuklar için zor bir deneyim olduğu doğrudur. Ancak çocukların bu süreci nasıl yaşadığı yalnızca ayrılığın kendisine bağlı değildir. Toplumun boşanmaya yüklediği anlam da büyük rol oynar.

Bazı toplumlarda boşanma daha çok iki yetişkinin ilişkisinin sona ermesi olarak görülür. Aile düzeni değişir ama ebeveynlik devam eder.

Bazı toplumlarda ise boşanma yalnızca bir ilişki bitişi değil, aynı zamanda bir aile krizinin sembolü haline gelir. Ayrılık dramatize edilir ve çocuklar bu sürecin merkezine yerleşebilir.

Bu durumda çocuklar çevreden şu mesajları duyabilir:

“Çok yazık sana.”

“Ne zor bir hayatın olacak.”

Bu tür ifadeler çoğu zaman iyi niyetle söylenir. Ama çocuk zihninde başka bir anlam yaratabilir:

“Benim hayatım eksik.”

Bir Çocuğun Gerçekten İhtiyaç Duyduğu Şey

Boşanma çocukların hayatında önemli bir değişimdir. Ancak çocukların psikolojisini belirleyen şey çoğu zaman yalnızca ayrılık değildir.

Çocuğun yaşadığı asıl deneyim şudur:

Evde sevgi var mı?

Beni hâlâ görüyorlar mı?

Ben hâlâ bu ailenin parçası mıyım?

Bir çocuk anne ve babasının artık birlikte yaşamadığını anlayabilir. Ama sevildiğini hissettiği sürece dünyası tamamen yıkılmaz.

Çünkü bir çocuğun iç dünyasında en güçlü cümle şu değildir:

“Annem ve babam ayrılmadı.”

En güçlü cümle şudur:

“Ne olursa olsun, ben hâlâ sevilen biriyim.”

Bu haftalıkta bu kadar haftaya başka bir yazımda buluşmak üzere hoşçakalın 

HANIM DEMİRBAŞ

SOSYAL PEDAGOG

BİREYSEL ÇİFT VE AİLE DANIŞMANI

Bir olay oluyor, kimi zaman bir magazin haberi, kimi zaman bir adli vaka, kimi zaman da toplumu ilgilendiren hassas bir gelişme… Daha detaylar netleşmeden, doğrular yanlışlardan ayrılmadan, sosyal medyada bir yorum seli başlıyor. Bu yorumları yapan kişilerin büyük bir kısmı, ne gazetecilik ilkelerini biliyor ne de haberciliğin sorumluluğunu taşıyor. Ama buna rağmen öyle kesin, öyle iddialı konuşuyorlar ki, izleyen kişi gerçekten bir uzmandan dinlediğini zannedebiliyor.

Eskiden bir haberin kamuoyuna sunulması belli süzgeçlerden geçerdi. Editörler, muhabirler, haber merkezleri… Herkesin bir sorumluluğu vardı. Bir bilgi teyit edilmeden yayınlanmaz, bir iddia en az birkaç kaynaktan doğrulanmadan manşete taşınmazdı. Şimdi ise durum bambaşka. Sosyal medyada gördüğü bir paylaşımı haber zanneden, üzerine kendi yorumunu ekleyip bunu gerçekmiş gibi sunan bir kitle oluşmuş durumda.

Daha da dikkat çekici olan şu… Bu kişiler çoğu zaman magazin dünyasının dinamiklerinden tamamen habersiz. Kimin kimle nasıl bir ilişkisi var, sektör nasıl işliyor, bir olayın perde arkası ne olabilir… Bunları bilmeden yapılan yorumlar, çoğu zaman yanlış yönlendirmelere neden oluyor. Ama buna rağmen kendilerini işin ehlinden daha ehil gibi göstermeyi başarıyorlar. Çünkü sosyal medya, özgüveni bilgiyle değil görünürlükle ölçen bir yer haline geldi.

Bir diğer sorun da dil ve üslup. Bu videolarda kullanılan ifadeler çoğu zaman yargı dağıtır gibi, kesin hüküm verir gibi. ‘Bence şöyle oldu’ ile başlayan cümleler, birkaç saniye sonra ‘Kesin böyledir’ noktasına geliyor. İnsanların hayatlarını etkileyebilecek konularda bu kadar rahat konuşulması ise ciddi bir sorumsuzluk örneği.

Üstelik bu içerikler sadece birkaç kişiyle sınırlı kalmıyor. Algoritmalar sayesinde hızla yayılıyor, binlerce hatta milyonlarca kişiye ulaşıyor. Bu da yanlış bilginin katlanarak büyümesine neden oluyor. Bir süre sonra gerçek ile yorum birbirine karışıyor ve ortaya tamamen bulanık bir tablo çıkıyor.

Elbette herkesin fikrini ifade etme hakkı var. Sosyal medya bunun için güçlü bir alan. Ancak mesele fikir beyan etmekten çıkıp haber verme iddiasına dönüştüğünde, işin rengi değişiyor. Çünkü haber vermek sorumluluk ister, etik ister, bilgi ister. Sadece kamera karşısına geçip konuşmakla gazeteci olunmuyor.

Bugün geldiğimiz noktada, bilgiye ulaşmak hiç olmadığı kadar kolay ama doğru bilgiye ulaşmak bir o kadar zor. Bu yüzden izleyicinin de artık daha seçici olması gerekiyor. Her izlediğine inanmamak, her konuşanı uzman kabul etmemek büyük önem taşıyor. Kısacası, dijital çağın en büyük yanılgılarından biri, görünür olanın doğru olduğu düşüncesi. Oysa gerçek hâlâ aynı yerde duruyor. Bilgi, emek ve sorumluluk isteyenlerin elinde değerli. Geri kalan ise sadece gürültü…

Habib BABAR

Godiva denilince aklınıza hemen çikolata geldi değil mi? Belçika çikolatasının nefis tadı ile damaklarımız bayram eder ama amacım bu çikolatanın reklamını yapmak değil… Konuya buradan girmek istedim, Godiva ismini mutlaka duymuşsunuzdur, hatta çikolatasının tadına da bakmışsınızdır da, Lady Godiva’yı duymadığınızı düşünüyorum… 

Tarihe geçen Lady Godiva olayının üzerinden yüzyıllar sonra ünlü Belçikalı çikolatacı Joseph Draps, tutku ve saflığın birleşimi olan olağanüstü zengin içeriğe sahip bir çikolata serisi geliştirdi. Bu seri için; tutku, stil ve cesaret kavramlarını içinde taşıyan bir isim arıyordu, cevabı bulmak için hiç zorlanmadı! İsmi bulmuştu : “GODİVA” 

Lady Godiva'nın hikayesi, nesiller boyunca anlatılan bir İngiliz efsanesidir. Gerilere çok gerilere gidelim XI.yüzyıla, Leydi Godiva ve kocası Leofric, varlıklı, güçlü ve nüfuslu insanlardı. Leydi Godiva hayırseverdi ve zamanını yerel kiliselere yardım ederek geçiriyordu; kocası ise Mercia Kontu'ydu ve krallığın resmi işleriyle ilgileniyordu.