Türkiye ve Kuzey Kıbrıs’ta 28 Ekim öğleden sonra ve 29 Ekim tam gün olmak üzere bir buçuk gün resmî tatil yapılır. Bu günde stadyumlarda kutlamalar, akşam ise geleneksel fener alayları düzenlenir. Mustafa Kemal Atatürk, Cumhuriyet’in 10. yılı kutlamalarında yaptığı Onuncu Yıl Nutku’nda 29 Ekim’i “en büyük bayram” olarak nitelendirmiştir.
Osmanlı Devleti uzun yıllar monarşi ile yönetilmişti. I. Dünya Savaşı’nın ardından yaşanan yenilgi ve işgaller sonrasında, Mustafa Kemal Paşa önderliğinde başlatılan Millî Mücadele başarıyla sonuçlandı. 23 Nisan 1920’de açılan Büyük Millet Meclisi, 1921’de kabul ettiği Teşkilat-ı Esasiye Kanunu ile egemenliğin millete ait olduğunu ilan etti. Ardından, 1 Kasım 1922’de saltanat kaldırıldı.
27 Ekim 1923’te hükümetin istifa etmesi üzerine, yeni bir kabine kurulamaması siyasî bir krize yol açtı. Bunun üzerine Mustafa Kemal Paşa, yönetim biçiminin Cumhuriyet olması gerektiğini belirterek, İsmet İnönü ile birlikte Anayasa’da değişiklik öngören bir tasarı hazırladı. Bu tasarı 29 Ekim 1923’te Meclis tarafından kabul edildi ve Türkiye Cumhuriyeti resmen ilan edildi.
Cumhuriyet’in ilanı, Ankara’da 101 pare top atışı ile duyuruldu; ertesi gün tüm yurtta büyük bir coşkuyla kutlamalar yapıldı. Böylece Türkiye, “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir” ilkesine dayanan yeni bir yönetim biçimine geçti.
Cumhuriyet Bayramı yurdun dört bir yanında büyük bir coşkuyla kutlanıyor.
Yorum Yazın