Yapay zekâ teknolojileri, yalnızca üretim ve otomasyon süreçlerinde değil; eğitimden insan kaynaklarına, spordan bireysel gelişime kadar pek çok alanda karar destek sistemlerini dönüştürmeye devam ediyor. Son yıllarda biyometrik verilerin yapay zekâ ile analiz edilmesine yönelik geliştirilen teknolojiler ise bireylerin potansiyelini daha objektif ve çok yönlü değerlendirmeyi amaçlayan yeni nesil uygulamalar arasında gösteriliyor.
Bu alanda Türkiye'de geliştirilen yerli ve millî PAPBİL (Parmak İzi Analiz Programı), Sivas Cumhuriyet Üniversitesi bünyesindeki Cumhuriyet Teknokent'te Türk akademisyenler ve uzmanlardan oluşan bir ekip tarafından geliştirildi. Sistemin geliştirme ekibinin başında ise buluş sahibi Öğretim Görevlisi Hacı İsmail ÇINGI bulunuyor.
Lisans ve yüksek lisans eğitimini eğitim bilimleri alanında tamamlayan ÇINGI'nın, parmak izi inceleme teknikleri konusunda çeşitli sertifikalara sahip olduğu ve emniyet teşkilatının kriminal birimlerinde yaklaşık 15 yıl görev yaptığı belirtiliyor. 2016 yılından bu yana biyometrik analiz ve yapay zekâ alanında çalışmalarını sürdüren ÇINGI ve ekibi, geliştirdikleri yazılımları Teknofest başta olmak üzere çok sayıda teknoloji yarışması, bilimsel kongre ve akademik platformda tanıttı. Projenin uluslararası ilgi gördüğü ve yurt dışından iş birliği teklifleri aldığı, ancak ekibin çalışmalarını Türkiye'de sürdürmeyi tercih ettiği ifade ediliyor.
Sorular Yerine Biyometrik Veriler Analiz Ediliyor
PAPBİL'in en dikkat çeken özelliği ise klasik kişilik ve yetenek testlerinden farklı bir yöntem kullanması.
Günümüzde yaygın olarak uygulanan değerlendirme sistemleri büyük ölçüde bireylerin verdikleri cevaplara dayanırken, PAPBİL'de kullanıcıya herhangi bir soru yöneltilmiyor. Analiz süreci, parmak izinden elde edilen biyometrik verilerin yapay zekâ algoritmaları tarafından yüzlerce farklı parametre üzerinden değerlendirilmesiyle gerçekleştiriliyor.
Yaklaşık beş dakika süren analiz sonunda hazırlanan rapor, PDF formatında kullanıcının e-posta adresine otomatik olarak gönderiliyor.
Raporda;
• öğrenme eğilimleri,
• iletişim biçimi,
• motivasyon özellikleri,
• davranış eğilimleri,
• güçlü yönler,
• gelişime açık alanlar,
• mizaç yapısı,
• spor performansına ilişkin değerlendirmeler
tek bir analiz altında bütüncül şekilde sunuluyor.
Hedef, Potansiyeli Erken Dönemde Ortaya Çıkarmak
Geliştiricilere göre sistemin temel amacı, bireylerin eğitim hayatının henüz başlangıç döneminde potansiyellerini belirleyerek onlara uygun eğitim modellerinin oluşturulmasına katkı sağlamak.
Bu sayede öğrencilerin yeteneklerine uygun eğitim programlarının planlanması, doğru branşlara yönlendirilmesi ve kariyer planlamalarının daha sağlıklı yapılmasının hedeflendiği belirtiliyor.
Bilimsel Karşılaştırmalarda Yüzde 94,6 Tutarlılık
PAPBİL ekibi, sistemin geçerlilik ve güvenirlik çalışmalarını paralel test yöntemiyle yürüttüklerini açıkladı.
Bu kapsamda sistemden elde edilen sonuçların, Hacettepe Kişilik Envanteri, Kuder Kişilik Testi ve Çoklu Zekâ Envanteri gibi yaygın kullanılan değerlendirme araçlarının sonuçlarıyla karşılaştırıldığı belirtildi.
Şirket tarafından paylaşılan verilere göre yapılan analizlerde yüzde 94,6 oranında tutarlılık elde edildi.
Ekibin ayrıca sistemi bilimsel kongrelerde, festivallerde ve saha çalışmalarında test etmeyi sürdürdüğü ifade edildi.
Teknofest'te Önemli Başarılar
PAPBİL'in bugüne kadar çeşitli teknoloji yarışmalarında toplam sekiz ödül aldığı belirtildi.
Proje;
• 2022 Teknofest Eğitim Teknolojileri kategorisinde üçüncülük,
• 2023 Teknofest üçüncülüğü,
• 2024 Teknofest İnsanlık Yararına Teknoloji kategorisinde ise Türkiye birinciliği
elde ederek dikkat çekti.
KVKK'ya Uygun Çalışıyor
Şirket yetkilileri, sistemin ilk günden itibaren 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) esas alınarak geliştirildiğini ifade etti.
Açıklamaya göre analiz sırasında alınan parmak izi görüntüleri kayıt altına alınmıyor, depolanmıyor ve arşivlenmiyor. Parmak izi verileri bilgisayar ortamında anonim sayısal kodlara dönüştürülerek yapay zekâ tarafından analiz ediliyor.
Sistemde Henry-Galton parmak izi sınıflandırma yönteminin yanı sıra geliştiriciler tarafından geliştirilen ÇINGI Açısal Ölçüm Tekniğinin de kullanıldığı belirtiliyor.
Şirket ayrıca analizlerin açık rıza esasına göre gerçekleştirildiğini, VERBİS kayıtlarının bulunduğunu ve tüm süreçlerin yürürlükteki mevzuata uygun şekilde yürütüldüğünü bildirdi.
Okullarda ve Spor Merkezlerinde Kullanılıyor
Şirketin verdiği bilgiye göre PAPBİL, yaklaşık iki yıldır devlet ve özel okulların yanı sıra kreşler, anaokulları, kurs merkezleri ve spor eğitim kurumlarında kullanılmaya devam ediyor.
Sistemin, öğrencilerin eğitim hayatının ilk günlerinden itibaren potansiyel haritalarını oluşturduğu, aileler ile eğitimcilerin bu raporlardan yararlanarak bireye özgü gelişim planları hazırlayabildiği ifade ediliyor.
Üniversitelerle Ortak Araştırmalar Sürüyor
PAPBİL ekibi, üniversitelerle ortak bilimsel çalışmalarını da sürdürüyor.
Konya Selçuk Üniversitesi ile Uşak Üniversitesi iş birliğinde genetik hastalıkların parmak izi üzerindeki etkilerine yönelik araştırmalar yürütülürken, bu projelerden birinin Uşak Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) tarafından desteklendiği bildirildi.
Ayrıca Marmara Üniversitesi ile Pamukkale Üniversitesi öğretim üyeleriyle sporcuların genetik potansiyellerine ilişkin ortak bilimsel araştırmaların devam ettiği kaydedildi.
Hedef Uluslararası Pazar
Şirket yetkilileri, yapay zekâ ve biyometrik analiz alanındaki Ar-Ge çalışmalarını sürdürdüklerini belirterek, geliştirdikleri yerli teknolojiyi uluslararası iş birlikleriyle daha geniş pazarlara ulaştırmayı hedeflediklerini açıkladı.
PAPBİL ekibi, Türkiye'de geliştirilen yüksek katma değerli teknolojilerin küresel ölçekte daha görünür.
Yorum Yazın