Bugün yazdığım bu satırlar dünyanın dört bir tarafında yüzbinler tarafından okunabiliyorsa, günümüzde sosyal medya ve paylaşım siteleriyle bilgiye kolayca ulaşabiliyorsam, bütün dünyada olup biten her şey bir tık ötem de ise bunda Mark Zuckerberg, Jack Dorsey gibi internet dâhilerinin payınıda unutmamak gerek, ama bunlar hepimizin bildiği isimler. Bir de çoklarının bilmediği bir isim var o da bugün aramızda olmayan Dünyada “İnternetin Oğlu" olarak anılan Aaron Swartz….
Bizler için artık vazgeçilmez hale gelen akıllı cep telefonları ile, internet olsa da, hayatımızı daha eğlenceli bir yer haline getiren sosyal medya ve paylaşım sitelerini unutmamak lazım, aslında perde arkalarında oldukça ilginç hikâyeler barındırıyor. Hepimiz daha önce Mark Zuckerberg’ün Facebook’u kurma hikâyesini duymuşuzdur. Harvard Üniversitesi öğrencisi iken arkadaşları arasında bir iletişim ağı kurar ve buna “Facebook” adını verir, Peki Facebook gibi çeşitli coğrafyalardan milyonlarca insanı birbirine bağlayan bir diğer site Reddit’in kurucusu Aaron Swartz’ın hikâyesini duymuş muydunuz? İşte sizlere bugün bu inanılmaz bilgisayar dahisini tanıtmak istiyorum.
1986 yılında Chicago’da dünyaya gelen Aaron Swartz, 3 çocuklu bir ailenin en büyük çocuğuydu. Kardeşleriyle birlikte oldukça hareketli bir çocukluk dönemi geçiren Swartz’ın üstün öğrenme yeteneği herkesi şaşırtıyordu. Henüz 3 yaşındayken, televizyondaki altyazılar ile okumayı öğrenen Swartz, ne kadar zeki olduğunu o yıllarda göstermişti.
Swartz’ın babası yazılımcıydı. O zamanlar henüz Notebook’lar, icat olmamışken, devasa tüplü Monitor olarak tanımlayabileceğimiz hantal bilgisayarlarla tanışmıştı, kısaca İleride “İnternetin öz evladı” olarak anılacak Swartz, bilgisayarlarla bu sayede tanıştı. 2 - 3 yaşındayken babasının evdeki bilgisayarıyla başlayan bu serüven, kardeşi Ben ile birlikte programlamaya başlamalarıyla devam etti, bu dahi çocuk, henüz 12 yaşında, akranları sokakta oynarken o evinde günlerini bilgisayar karşısında geçiriyordu.
Gençliğimizde kütüphanelerimizin olmazsa olmazların dan Meydan Larousse ve Encyclopaedia Britannica ansiklopedileri, hepimiz onlara sorardır, şimdilerde artık onlar tarihin karanlıklarına gömülmüş, yerini bugün dünyanın en büyük çevrimiçi ansiklopedi sitesi olan Vikipedi almıştı ki, biz bunu Aaron Swartz’a borçluyuz, o , henüz 12 yaşında iken “Vikipedi’den” önce “İnfo Network” sitesini kurarak, milyarlarca bilgisayarın birbirine bağlanmasına sağlamıştı bile.
Swartz’ın kurduğu internet sitesi kısa sürede birçok kişinin bilgi paylaşımı yaptığı bir platform haline geldi. Sitenin başarısı, otoritelerin de ilgisini çekmişti. Nitekim aynı yıl içinde Swartz, The Info Network sitesiyle ArsDigita ödülünü kazandı. Cambrigde’de düzenlenen törende ödülünü aldıktan sonra, çevrimiçi programlama ekipleriyle birlikte çalışmaya başladı. İnternet üzerinden, diğer programcılarla yazılım geliştiriyordu.
O yıllarda İnternet dünyasında henüz önemsiz gibi görünen bir sistem vardı: RSS. Küçük Aeron, bu servisle ekiplere dışardan destek verirken tanıştı. Swartz, RSS mantığından çok etkilendi ve hemen bu sistem üzerine çalışan kişilerin kayıtlı olduğu e-posta listesine kaydoldu.
Geliştiricilere yazılım desteği sağlayan Swartz, yazdığı kodlarla bir anda ekibin en önemli çalışanı haline gelmişti.
Ekipteki diğer üyeler bir gün Swartz ile tanışmak istediklerini söyleyip onu yüz yüze görüşmeye davet ettiklerinde çok ilginç bir yanıt aldılar:
"Annemin izin vereceğini sanmıyorum. 14 yaşıma yeni girdim.”
Ekipteki çalışanlar 1 yıldır beraber çalıştıkları yazılımcının 14 yaşında olduğunu öğrenince büyük şok yaşamışlardı. Ekip çalışanları, bu ilginç durum sonrası Swartz’ı daha da merak ettiler ve ailesiyle iletişime geçerek onu San Francisco’ya çağırdılar.
Böyle bir dahi çocuğun mühendislik falan okuyacağını düşündüyseniz, yanıldınız:
Swartz liseyi tamamladıktan sonra bir sonraki durağı Stanford Üniversitesi oldu. Toplumu ve insanları daha iyi anlamak istediği için sosyoloji bölümünü tercih eden Swartz, okuldan istediklerini alamadı ve daha 1. sınıftayken okulu bıraktı. Tam da o dönemde hayatının dönüm noktalarından biri olan bir iş teklifi aldı.
Paul Graham’ın yönettiği Y Combinator isimli girişim şirketinden gelen bu teklif, Swartz’ın hayatının dönüm noktası olmuştur diyebilirim Bu sayede Swartz, Steve Huffman ve Alexis Ohanian ile birlikte bugün dünyanın en büyük paylaşım sitelerinden biri olan Reddit’in 3 kurucusundan biri oldu.
Reddit, tüm dünyadan birçok kullanıcının ilgisini çekti ve her geçen gün daha da büyüyen bir platform haline geldi.
Swartz farklı bir yapıya sahipti, o insanlığa hep göz hizasıyla bakıyor, kendini onlardan biri olarak görüyordu. İşte bu yüzden İnsanlığın bilgiye ücretsiz olarak erişebilmesi için mücadele etmeye başladı.
Bu kezde FBI'ın hedefinde oldu o yıllarda ABD mahkemelerinde görülen dava dosyalarının dijital versiyonları, sayfa başına 10 cent alınarak satılıyordu. Hayatı boyunca hep mazlumun yanında olan, bilgiye erişimin ücretsiz olması gerektiğini savunan Swartz, bu dijital belge sistemindeki bir açıktan yararlanarak milyonlarca dökümanı indirip, halkın ücretsiz kullanımına sundu.
Bahsi geçen dökümanların yasalara göre halka açık olması gerektiğinden dolayı bu eylem sebebiyle ceza almamıştı ama, FBI’ın potansiyel tehdit listesine girmekten kurtulamamıştı. FBI, Swartz’ı sürekli takibe aldı.Adli belgelerden sonra yeni hedefinde, bilimsel araştırmaların da ücretsiz olarak paylaşılması vardı. Bu kez MIT'nin veri tabanına girdi:
ABD ve Avrupa da bilimsel araştırmalar, diğer araştırmacılara parayla satılıyor. Swartz, bilim insanlarının bilimsel kaynaklara ücretsiz olarak erişmesini istiyordu. Dünyanın en gelişmiş teknik üniversitelerinden olan MIT'nin sunduğu JSTORE ise bilim ticaretinin başında geliyordu. Bir bilim insanı olduğunuzu ve bilgiye cebinizden ücret vererek ulaştığınızı hayal edin. Büyük bir olaydı bu.
Swartz hakkında bilgisayar korsanlığı ve yasadışı dosya indirme suçlamalarından 13 ayrı dava açıldı. MIT sunucularının olduğu odada güvenlik kamerası vardı. Mahkeme delilleri inceledi ve Swartz’ın tutuklanmasına karar verdi. Daha sonra mahkeme ile yapılan bir anlaşma ile Swartz, kefaret ödeyerek serbest kalmasına rağmen mahkemesi de hâlâ sürmekteydi. Hatta o dönem Vikipedi ve Reddit, Swartz’a destek olmak için sitelerini karartma kararı almıştı. Fakat ne yazık ki mahkemeler beklendiği gibi sonuçlanmadı ve Swartz, 35 yıl hapis cezasıyla birlikte 1 milyon dolar para cezasına çarptırıldı.
FBI’ın yoğun takibiyle başlayan depresyon süreci, mahkemeden gelen haberle içinden çıkılmaz bir hâl aldı.
Yoğun baskılara dayanamayıp depresyona yenik düşen Swartz, 11 Ocak 2013’te daha 26 yaşındayken intihar etti.
Kısa hayatı boyunca tüm insanlığın bilgiye kolayca ve ücretsiz şekilde erişebilmesi için mücadele eden Aaron Swartz’ı saygıyla anıyorum…
Işıklarda uyu güzel insan, başka bir yazımda buluşmak üzere
Hoşçakalın , Hoş kalın
ESRA SONGÜLER
HABER CADDESİ EDİTÖRÜ
Yorum Yazın