Bugün dünyada 195 ülke yer alıyor. Bunların 193’ü Birleşmiş Milletler’e üye ülkelerdir. Üye olmayan iki ülke ise gözlemci devlet olarak adlandırılan Kutsal Makam (Vatikan) ve Filistin Devleti’dir.
Dünyanın en büyük 20 ülkesinin başında Rusya (17 milyon km2) olarak görülmektedir. Rusya’yı sırasıyla Kanada, Çin, ABD ve Brezilya takip ediyor.
Günümüzde dünyanın en zengin ülkesi olarak Amerika Birleşik Devletleri gözükmektedir. Dünya üzerindeki en etkili finansal güce sahip olan Amerika Birleşik Devletleri kişi başına düşen 29.167.779 dolar gayri safi yurt içi hasıla ile dünyanın en zengin 1. Ülkesidir.
Dünyadaki en zengin Türk ülkesi olarak Kazakistan yer almaktadır. Yaklaşık 19 milyon nüfuslu ülke Orta Asya’nın en güçlü ekonomisine sahiptir.
Dünyada zengin ülkeler var, fakir ülkeler var. Gelişmiş ülkeler var, gelişmekte olan ülkeler var. Ülkeler ekonomilerini kalkındırabilmek adına var güçleriyle mücadele etmektedirler.
Yaşadığımız yüzyılda birçok ülke hala çok fakirdir. Yemen, Burundi, Güney Sudan, Orta Afrika Cumhuriyeti, Malavi, Mozambik, Sudan gibi birçok ülke fakirlikle boğuşmaktadır.
Yaşanan bir dünya var. Dünyada devletler topluluğu var. Her devletin kendine göre farklı kültürleri, yönetim şekilleri var.
Günümüzde dünya için en çok göze batan sorunlar arasında hava kirliliği ilk sıralarda yer alıyor. Çünkü dünya yaşlanıyor. İnsanlar çoğalıyor. Atıklar artıyor. Mevsimler değişiyor ve dünya insanlara yetmiyor. Ormanların tahrip edilmesi, türlerin soylarının tükenmesi, toprakların verim gücünün azalması ve aşırı nüfus.
Bütün bu toplumsal sorunların yanına toplumsal sorunlar da eklenmektedir. Nedir günümüzün toplumsal sorunları. Ekonomik eşitsizlikler ve yoksulluk. Gelir dağılımındaki bozulmalar. Gelirde adaletsizlikler ve zengin ile fakir arasındaki uçurum giderek büyüyor. Yine eğitim sistemi ve istihdam sorunları, eğitimde fırsat eşitliği önemli meseleler olarak gözükmektedir.
Olayı biraz daha sosyolojik açıdan irdelersek karşımıza çıkan meseleler şöyle görülüyor. Çocuklarla ilgili sorunlar, kadın sorunları, göç, ırkçılık, terörizm, trafik sorunları, ormansızlaşma dikkat çekmektedir.
Şimdi hep birlikte dünya nasıl kurtuluru düşünmeliyiz. Bireysel olarak neler yapabiliriz. Mesela kirliliğe engel olma konusunda yerlere çöp atmamakla katkıda bulunabiliriz. Bunu çocuklarımıza alışkanlık edindirebiliriz. Atıklar ayrıştırılarak geri dönüşüme katkıda bulunabiliriz. Naylon poşet kullanımını azaltalım. Alışverişlerimizde bez çanta kullanabiliriz. Enerji tasarruflu ampuller kullanabiliriz. Atık pillerimizi çöpe değil, atık pil kutusuna atmalıyız. Bitkisel atık yağları çöpe ya da lavaboya dökmeyip en yakın atık yağ toplama bidonuna atabiliriz. Mesela yazışmalarımızda çıktı almamaya dikkat edip, e-posta kullanabiliriz. Tek kullanımlık tabak, bardak yerine, seramik tabaklar ve metal aletler kullanabiliriz. Pikniğe gittiğimiz zamanlar atıklarımızı biriktirerek ve dönüşte geri dönüşüm kutularına atabiliriz. Yerel besinleri kullanmaya özen göstermek önemli. Bilinçli tüketmek, tasarruflu davranmak, çevre dostu olmak önemli. Isınmada havayı kirletici yakıtlar kullanmaktan kaçınmalıyız. Kullanmadığımız elektrikli aletleri fişlerinden çekmeliyiz. Kısa mesafelerde yürümek ya da bisiklet kullanarak hava kirliliğine katkıda bulunabiliriz. Kısacası bireysel olarak yaşlanan dünyamızın daha da yorulmamasına katkıda bulunabiliriz.
Her zaman söylediğim gibi kendinize çok iyi bakın. Sağlık önemli.
Haftaya başka bir yazımda buluşmak üzere hoşça kalın.
MUSTAFA ÇOLAKOĞLU
GAZETECİ - YAZAR
Yorum Yazın