Dilimize pelesenk olmuş Hümeyra’nın bu hit şarkısını hatırlarsınız !
“Ya her şeyim ya hiçim
Sorma dünya ne biçim
Bir kördüğüm ki içim
Çözdükçe dolanıyor”
Hayat inişlerle, çıkışlarla devam ediyor, gün olur çok sevinir, gün olur üzülürüz, bazen öyle problemlerle karşılaşırız ki, çözülmesi imkansızdır, eskiden rahmetli bir Güzin Abla vardı, gazetedeki köşesini takip eder, ona sorardık. Zaman değişti hiç unutmam bir arkadaşım söylemişti, onun bu sözü hep kulaklarımda kalmıştır… Demişti ki, “Benim Güzim ablam, gece kafamı koyduğum yastığımdır”
Ve bir atasözümüz vardır, içinden çıkılması zor bir durumla karşılaştığımızda kendi kendimize hayıflanırız, “Of ya deriz, öyle bir durumdayım ki, Gordion Düğümü gibiyim, gelde çöz çözebilirsen.”
Bu yazıyı yazma önerisi bir dostumdan geldi… “Esra dedi, Gordion Düğümünü yazabilir misin?”
Elbette niye olmasın ki,
O zaman başlayalım öykümüze… Frigyalılar zamanına kadar geri gidelim, çok uzaklara değil, yurdumuzdayız, Ankaraya, Polatlı yakınlarına Sakarya Nehri ile Porsuk Çayı'nın birleştiği noktanın yukarısında kurulu bulunan kent günümüzde Ankara'ya 94 kilometre uzaklıkta, Polatlı'nın 29 kilometre kuzeybatısında yer alan Yassıhüyük'te Frigyanın başkenti olan Gordion kentine uzanalım.
Efsane bu ya, inanır yada inanmazsınız.
M.Ö. 333 yıllarında, Frigya halkı iç karışıklık içindeyken bir kehanet yayılır: Şehre bir kağnı üzerinde giren ilk kişi Kral olacaktır.
Bu kişi basit bir köylü olan Gordios’tu, şehre kağnı ile ilk gelendi ve Kral ilan edildikten sonra, kendisini bu makama taşıyan kağnıyı tanrı Sabazios’a adamıştı. Ancak bu sıradan kağnıyı kutsal bir emanete dönüştüren şey, Gordios’un onu tapınağa bağlama biçimiydi.
Kral, kağnının okunu boyunduruğa öyle karmaşık, öyle ustalıkla örülmüş bir kızılcık dalıyla bağlar ki düğümün uçları içeride gizlenir. Bu düğüm; Kralın geçmişine bağlılığını, Tanrıya şükranını ve Krallığın birliğini temsil eder.
“Bu düğümü çözen Asya’nın hâkimi olur” kehanetiyle mühürlenen bu bağ, zamanla bir irade sınavına dönüşür. Gordios bu düğümü çözülsün diye değil; sarsılmaz bir sadakati ve birliği simgelemek için atmıştır.
Büyük İskender’in düğümün karşısına geçtiği an, tarihin en tartışmalı kırılma noktalarından biridir. Yüzyıllarca kimsenin çözemediği o karmaşaya bakan İskender, parmaklarıyla ipleri ayıramayacağını anladığında kılıcını çeker ve tek bir hamleyle düğümü kesip atar. Bu eylem iki farklı perspektiften okunabilir:
İşte bu durum karşısında halk ikiye bölünür.
Bazılarına göre kesmek, aslında “pes etmek”tir. Düğümü zarafetle ve sabırla çözemeyen bir zihnin kaba kuvvete sığınmasıdır; kurallara uymayan, sabırsız bir hırsın sonucudur.
Diğer bir görüşe göre ise İskender, sorunun kendisine değil “Çözüm” tanımına odaklanmıştır. “Düğüm Çözülmeli” denmiştir; ama yöntemi dikte edilmemiştir. İskender, statükoyu parçalayarak zihinsel bir devrim yapmıştır. Düğümü oluşturan iplerin mantığına teslim olmayı reddetmiş; kendi çözüm yöntemini dayatmıştır.
Nitekim kehanet gerçekleşmiş ve İskender Asya’nın hâkimi olmuştur. Bu da şunu gösterir: Başarı bazen yöntemin geleneksel olup olmamasına değil, hedefe ulaşmak için sergilenen cesur ve ezber bozan iradeye bağlıdır.
Farklı düşüncelere her zaman saygı duymuşumdur, inanışa göre Kral Gordios’un düğümü bir sadakat simgesiydi;
ancak zamanla bu sadakat bir engele dönüşebildi.
İskender’in düğümü çözemeyeceğini anlayıpta kılıç darbesiyle kesmesi ise bize geçmişin bağları bugünün önünde bir engel hâline gelmişse, o bağları tek tek çözmeye çalışmak insanı geçmişe hapseder. Bazen ileri gitmek için geçmişin düğümlerini kesip atmak gerekir.
Felsefi olarak yaklaştığımızda Gordion Düğümü bize şunu öğretir: Kördüğüm olmuş sorunlarda sıradan yaklaşımlar çoğu zaman işlemez. Kalıpları zorlayan, farklı bir çerçeve kuran yaklaşımlara ihtiyaç vardır. Eğer önünüzdeki düğüm parmaklarınızla açılmıyorsa, belki de ihtiyaç duyduğunuz şey daha fazla sabır değil; bambaşka bir bakış açısıdır.
Dileğim odur ki, Allah hiçbirimizi Gordion Düğümü gibi düğümlenmiş sorunlarla karşı karşıya bırakmasın, ama olur da karşılaşırsak, o zaman Büyük İskender aklımıza gelsin, çözmek için uzun uzadıya uğraşacağımıza, kesip kafamızdan silmemiz çok daha mantıklıdır.
Başka bir yazımda buluşmak üzere
Hoşçakalın, Hoş kalın.
ESRA SONGÜLER
HABER CADDESİ EDİTÖRÜ
Yorum Yazın