Bazı insanlar vardır… Herkes onları güçlü sanır. Hep gülen, herkese iyi gelen, ortamın enerjisini yükselten, “ne kadar pozitif biri” dedirten insanlar… Onları gördüğümüzde içimizden hep aynı cümle geçer: “Ne güzel hayatı var.” Oysa kimse bilmez, o gülüşlerin bazen bir sığınak olduğunu… İçeride kopan fırtınayı kimse duymasın diye dışarıya açılan bir perde gibi kullanıldığını. İşte tam da burada başlar görünmeyen depresyon… Sessiz, derin, kimseye çarpmadan ilerleyen ama insanın içini yavaş yavaş tüketen bir duygu hâli.
Görünmeyen depresyon, bağırmaz… Ağlamaz… Yardım istemez çoğu zaman. Hatta tam tersine, en çok o insan başkalarına destek olur. Herkesin derdini dinler, çözüm üretir, omuz olur… Ama gece olduğunda, kalabalıklar dağıldığında ve o insan kendiyle baş başa kaldığında… İşte o zaman gerçek başlar. İçinde biriken yorgunluk, anlaşılmamışlık hissi, değersizlik duygusu sessizce yüzeye çıkar. Ama ertesi sabah yine aynı gülüş takılır yüzüne. Çünkü alışmıştır… Çünkü güçlü görünmek zorundadır… Çünkü kimseye yük olmak istemez.
Aslında en büyük yanılgımız burada başlar. Biz hep en çok konuşan acıyı görürüz. Oysa en derin yaralar sessiz olanlardır. Bir insanın “iyiyim” demesi, gerçekten iyi olduğu anlamına gelmez. Hatta bazen en çok “iyiyim” diyenler, en çok yorulanlardır. Çünkü o kelimenin arkasına saklanmış binlerce cümle vardır: “Kimseye anlatacak gücüm yok… Anlatırsam anlaşılmayacağım… Güçsüz görünmek istemiyorum…”
Görünmeyen depresyonun en ağır tarafı yalnızlıktır… Kalabalıkların içinde hissedilen o derin yalnızlık. İnsanlar etrafındadır ama kimse gerçekten seni görmüyordur. Konuşursun ama anlaşılmazsın. Gülersin ama içinden hiçbir şey gelmez. İşte bu, insanı en çok yoran şeydir… Fiziksel yorgunluk değil, ruhun yorgunluğu… Gün içinde onlarca rol oynayıp, gece kendine bile yabancı hissetmek…
Ve zamanla insan kendini sorgulamaya başlar: “Ben neden böyleyim?” diye… Oysa mesele “böyle olmak” değil, uzun süre güçlü kalmaya çalışmaktır. Her şeyi içine atmak, kimseyi üzmemek için kendini susturmak, hep iyi görünmek zorunda hissetmek… Bunların hepsi zamanla insanın iç dünyasında birikir. Ve biriken her şey, bir gün sessizce ağırlığa dönüşür.
Bir de görünmeyen depresyonun en tehlikeli yanı şudur: Dışarıdan bakıldığında her şey yolunda görünür. İşine gidersin, sorumluluklarını yerine getirirsin, hatta çoğu zaman başkalarından daha “düzenli” bir hayat sürersin. Kimse senin içinde verdiğin savaşı fark etmez. Çünkü sen de fark edilmesini istememişsindir belki… Ya da zamanla kimsenin anlamayacağına inanmışsındır. İşte bu inanç, insanı daha da içine çeker. İnsan konuşmamayı seçtikçe, içindeki ses daha da büyür.
Bazen çok küçük şeyler bile ağır gelir… Bir mesajı cevaplamak, birine “nasılsın” demek, sabah yataktan kalkmak bile büyük bir çabaya dönüşür. Ama dışarıdan bakıldığında hâlâ aynı kişi görünür: güçlü, enerjik, hayat dolu… Kimse o küçük şeylerin ne kadar büyük bir mücadele olduğunu bilmez. Çünkü görünmeyen depresyon, insanın en çok iç dünyasında yaşadığı bir savaştır; dışarıya yansıyan sadece bir “iyi olma” hâlidir.
Ve en çok da “anlaşılmamak” yorar bu insanları… Çünkü anlatmaya çalıştıklarında aldıkları cevaplar çoğu zaman yüzeyseldir: “Her şey kafanda… Biraz pozitif düşün… Sen güçlüsün, bunu da atlatırsın…” Oysa bazen insan güçlü olmak istemez… Bazen sadece anlaşılmak ister. Yargılanmadan dinlenmek, çözüm sunulmadan hissedilmek ister. Çünkü bazı duygular çözülmek için değil, paylaşılmak için vardır.
Belki de bu yüzden görünmeyen depresyon yaşayan insanlar en çok kendi içlerine sığınırlar. Yazıya dökerler, susarak anlatırlar, gözleriyle konuşurlar… Ama çoğu zaman fark edilmezler. Çünkü biz, hızlı yaşayan bir dünyada derin duyguları kaçırmaya alışmışızdır. Kimsenin kimseye gerçekten bakacak zamanı yoktur artık. Herkes anlatır ama kimse gerçekten dinlemez.
Ve bir noktadan sonra insan, kendi acısına bile alışır. Bu belki de en kırıcı olandır… Acının sıradanlaşması… Gülümsemenin bir alışkanlık hâline gelmesi… İçten gelmeyen kahkahaların bile otomatikleşmesi… İnsan, kendine bile yabancılaşır. Aynaya baktığında gördüğü kişiyle hissettiği kişi aynı değildir artık.
Ama yine de… İçinde bir yerde hep küçük bir umut kalır. Birinin gerçekten fark etmesi, birinin gerçekten sorması, birinin gerçekten dinlemesi ihtimali… İşte o umut, insanı tamamen kaybolmaktan alıkoyar. Çünkü insan, ne kadar yorulursa yorulsun, anlaşılma ihtimaline tutunur.
O yüzden belki de artık biraz daha dikkatli bakmalıyız birbirimize. Sadece görünene değil, hissedilene… Sadece söylenene değil, söylenmeyene… Bir insanın gözlerinin içine gerçekten bakabilmek, onun ruhuna dokunabilmek… Belki de en büyük iyilik budur. Çünkü bazen bir “gerçekten iyi misin?” sorusu bile bir insanın içindeki fırtınayı hafifletebilir.
Belki de bugün, birine gerçekten kulak verme günüdür… Cevap vermek için değil, anlamak için dinlemek… Tavsiye vermek için değil, yanında olmak için susmak… Çünkü bazen en güçlü destek, hiçbir şey söylemeden orada olmaktır.
Ve eğer sen bu satırları okurken kendinden bir parça bulduysan… Şunu bilmeni isterim: Yalnız değilsin. Güçlü olmak zorunda değilsin. Her zaman iyi olmak zorunda hiç değilsin. Yorulmak, kırılmak, bazen dağılmak… Bunlar insan olmanın bir parçası. Kendini saklamak yerine, kendine yaklaşmayı dene. İçindeki o sesi bastırmak yerine dinle. Çünkü iyileşmek, önce kabul etmekle başlar.
Belki bugün kendine küçük bir iyilik yaparsın… Biraz durursun… Kendine “ben gerçekten nasılım?” diye sorarsın… Ve cevaptan kaçmazsın. Çünkü bazen en büyük değişim, insanın kendine karşı dürüst olmasıyla başlar.
Unutma… Her gülümseme mutluluk değildir. Ama her fark ediliş, bir iyileşmenin başlangıcı olabilir. Belki de bugün, birinin maskesinin arkasını görmeye cesaret ettiğimiz gündür… Belki de bugün, gerçekten hissetmeyi seçtiğimiz gündür. Çünkü en sessiz çığlıklar, en çok duyulmayı bekleyenlerdir… ?
Bir sonraki yazımda görüşmek üzere sevgilerimle esen kalın kıymetli okurlarım
SEÇİL ESKİOĞLU
GAZETECİ – YAZAR
Yorum Yazın