KUBİLAY

Cehaleti yenmek,

Öğretmenlikti dileği…

O zaman, bükülmezdi bileği…”

Diye dizelere dökmüştü.. Aşık Yusuf …

Yolu Menemen’den geçenler bilirler, Menemen girişinde bir anıt vardır, üzerinde şöyle yazar :

“İnandılar, dövüştüler, öldüler. 

Bıraktıkları emanetin bekçisiyiz.”

Kimden bahsettiğimi anladınız sanırım. Güzel ülkemin, güzel şehri İzmir’in bir ilçesinin böyle acı bir olayla anılması talihsizlik bence… 

Parmaklarım klavye üzerinde zor dolaşıyor, içimi hüzünler kaplıyor, elbette kolay değil, gencecik çakı gibi bir asker, pırıl pırıl Asteğmenimiz Mustafa Fehmi Kubilay’ın yobazlarca katledilmesi, daha da acısı, insan olanların vicdanına sığmayacak şekilde kafasının kesilerek sırığa geçirilip dolaştırılması elbetteki yürekleri dağlamıştı… 

Neydi bu “Menemen Olayı”… 

Kendisini “Mehdi” ilan eden Derviş Mehmet ve adamları Cumhuriyete karşı en büyük eylemlerini gerçekleştirmek adına 23 Aralık 1930 Salı günü Manisa’dan Menemen’e geldiler. Önce Müftü Mescidi’ne girdiler, mescitte asılı duran üzeri Arapça yazılı yeşil bayrağı da alarak Belediye Meydanı’na geldiler. “Din elden gidiyor, kâfirler şapka giymemizi zorlayarak bizi dinimizden ayırmaya çalışıyor” diye bağırarak esnafı dükkânlarını kapatmaya ve kendilerine katılmaya zorladılar.

Ayrıca Derviş Mehmet, “Kendisinin peygamber olduğunu, şeriatı geri getireceğini, Menemen’in 70 000 Müslüman askeri tarafından kuşatıldığını” tehditkâr bir şekilde ilan ederek halkı şeriat bayrağı altında toplanmaya çağırıyordu. Bu emre uymayanların ise kılıçtan geçirileceğini, askerin kendilerine silah atamayacağını, kendilerine top ve merminin işlemeyeceğini söylüyordu!

Ayaklanan bu gerici topluluğun tehlikeli hareketlerini denetim altına alabilmek amacıyla 43. Piyade Alayı’ndan Piyade Asteğmen Mustafa Fehmi Kubilay görevlendirildi. Kubilay, eratın cephane almasını dahi beklemeden 26 kişilik müfrezesiyle hareket etti, olay yerine gelince müfrezesine süngü taktırdı ve erleri çavuşun denetimine bırakarak ayaklananların yanına gitti.

Derviş Mehmet ve ekibini uyardı ancak bu uyarıya silahla karşılık verdiler ve Kubilay yaralandı.

Bunun üzerine bekleyen müfreze irticai gruba ateş açtı. Ancak silahlarında öldürme etkisi olmayan, plastik mermi olarak tanımlanan manevra mermisi bulunduğundan doğal olarak herhangi bir yara almamışlardı. 

Mehdi Derviş Mehmet ise: “Bakın bana mermi işlemiyor.” diyerek cüretini daha da arttırdı. Ağır yaralı Kubilay’ın başını cübbesinden çıkardığı bağ testere başlıklı bağ bıçağı ile keserek gövdesinden ayırdı ve yeşil bayrağın bulunduğu sırığın tepesine takarak Menemen sokaklarında dolaşmaya başladı. Olay yerinde toplananlar ise bu olanlar karşısında donuk, duygusuz ve seyirci kaldılar. 

Cahil çok inananlar oldu, kısaca din adına bahanesiyle katliam yapıldı, oysa ki din sevgiydi. “Dini olanın kini olmaz” İnsan insana kendini adadıkça insandır. Allah’ın kullarına verdiği canı ancak yine kendisinin alacağı doğrultusundaki sağlıklı düşünceleri alkışlıyorum!

Bu hunharca katledilen kahraman Asteğmenimiz Kubilay’ı tanıyalım.!

Hüseyin Karavana ve Zeynep hanımın çocukları olan Fatma, Demir ve Ali’nin ardından 15 Kasım 1906 tarihinde Adana’nın Kozan ilçesinde dünyaya gelen Kubilay ailesiyle birlikte 1912 de İzmir’e göç etti daha sonra akrabalarınında bulunduğu Aydın’a taşındıla. Kubilay Aydın’da temel eğitimini aldıktan sonra 1919 da Yunan İsyanının belirtileri ortaya çıkınca ailesi ile birlikte Antalya’ya taşınmak zorunda kaldı. Ancak taşındıktan bir süre sonra babası hayatını kaybetti. 

Antalya’da Darülmuallimin üçüncü sınıfındayken okulun kapanması üzerine ailesiyle birlikte tekrar İzmir’e döndü. İzmir’de eğitimine devam eden Mustafa Fehmi, özellikle tarih derslerine olan ilgisi ve Kubilay Han’a duyduğu hayranlık nedeniyle arkadaşları tarafından Kubilay lakabıyla anılmaya başladı. Bu lakap onun yaşamında önemli bir yer tuttu ve adı Mustafa Fehmi Kubilay olarak bilinmeye başladı.

Birkaç arkadaşı ile birlikte katıldığı bir olay nedeniyle Bursa Muallim Mektebine yönlendirilen Kubilay 1926 yılında mezun oldu. 1 Eylül 1926 da ilk görev yeri olan Aydın’ın Sultanhisar Mektebine atanmıştı. Atandıktan iki ay sonra, Aydın’ın Gazipaşa Mektebine geçmiş ve bu okulda tanıştığı öğretmen arkadaşı Fatma Vedide hanımla 1928 de evlenmişti. Sarayiçi mahallesinde ki küçük evlerinde 10 Mayıs 1929 da oğlu Vedat Aktuğ dünyaya geldi. 

Ancak kısa bir süre sonra ortaya çıkan şiddetli geçimsizlik nedeniyle Kubilay Aralık 1929 da boşanma davası açmış ve eşinden boşanmıştı. Gazipaşa mektebindeki sicil kayıtlarına göre emaneten lüzum görülmesi üzerine 1 Ekim 1929 da buradan ayrıldı. Fatma Vedide hanım Ayvalık’a, Kubilay ise İzmir Gaziemir’e tayin edilmişti. Bu sürecin ardından acemi birliğini tamamlamış ve İstanbul Harbiye Mektebine dağıtımı yapılmıştı. Askerliğinin son bölümünü tamamlaması için Menemen’de bulunan 43.Piyade alayına Yedek Subay olarak atanmıştı. 

Kim bilebilirdi ki, bu gencecik subayımızın kendini bilmez yobazlar tarafından hunharca katledileceğini? 

Olay sırasında Mustafa Kemal Atatürk bir yurt gezisi çerçevesinde Edirne’deydi. O sabah İsmet İnönü’den bir telgraf geldi “Menemen’ de bir yedek subayımız, gerici yobazlar tarafından boğazı kesilerek şehit edildi”

Bu telgraf karşısında beyninden vurulmuşa dönmüştü Mustafa Kemal Atatürk!…  

“Menemen’de meydana gelen gericilik girişimi sırasında yedek subayın uğradığı saldırıyı, milletin bizzat Cumhuriyet’e karşı bir öldürme girişimi olarak kabul ettiği ve cüretkârlarla, destekçileri, ona göre takip edeceği kesindir. Hepimizin dikkati, bu sorundaki görevlerimizin gereklerini duyarlılıkla ve gerektiği biçimde yerine getirmeğe yöneliktir. Kubilay’ın temiz kanı ile Cumhuriyet, hayatını tazelemiş ve kuvvetlendirmiş olacaktır. Mustafa Kemal ATATÜRK”

İşte bu olayın duyulmasının ardından makineli tüfeklerle donatılan iki bölük derhal Menemen’e geldi ve olayı bastırdı. Kendisine silah işlemediğini iddia eden Derviş Mehmet de merminin nasıl işlediğini görmüş oldu!

23 Aralık benim için bir acı, bir hüzün günüdür. Nurlar içinde uyu Kahraman Kubilay .. Seni unutmayacak, unutturmayacağız, başka bir yazımda buluşmak üzere :

Hoşça kalın, hoşkalın 

ESRA SONGÜLER

HABER CADDESİ EDİTÖRÜ