HAN DUVARLARI

Bugünkü yazımda Faruk Nafiz Çamlıbel’in ünlü “Han Duvarları” şiirini siz değerli Habercaddesi okurlarıma anlatmak istiyorum.

Şiire farklı bir açıdan girmek istedim; öncelikle Maraşlı Şeyhoğlu Satılmış’tan kısaca bahsedeyim.

Maraşlı Şeyhoğlu Satılmış, Yemen’den Sarıkamış’a sevk edilen ve kışlık giysisi bile olmadan cephede mücadele eden yağız Anadolu delikanlısı, Osmanlının yiğit neferlerinden biriydi, savaşın ardından köyüne, ailesine dönmek için yola koyuldu.

Hava soğuktu, onu soğuktan koruyacak bir giysisi dahi yoktu, yolda vücudu direncini kaybedince Vereme yakalandı, hasta olmasına rağmen, vazgeçmedi yoluna devam etti. Durumu ağırdı, öksürüklerinin ardı arkası kesilmiyordu, artık kan kusmaya da başlamıştı, o da biliyordu köyüne ulaşamayacağını ama azminden birşey kaybetmedi ve yolculuğunun son durağı olacak Niğde Ulukışla taraflarında bir hana geldi. Burada hastalığı iyice ağırlaşan Maraşlı Şeyhoğlu Satılmış, ocaktan aldığı kömürle, kaldığı hanın duvarlarına acısını anlatan şu mısraları yazdı ve hayata veda etti.

''Garibim namıma Kerem diyorlar,

Aslı’mı el almış haram diyorlar,

Hastayım derdime verem diyorlar

Maraşlı Şeyhoğlu Satılmış'ım ben.”

Faruk Nafiz Çamlıbel’in doğduğu yer hakkında kesin bir bilgiye ulaşamamış olsam da, Bakırköy civarında yaşadığı hakkında belgeler vardır hatta Bakırköy Rüştiyesi’nde eğitimine başlamış ve tamamlamıştır. 1922 yılında okuduğu Tıp Fakültesi’ni yarıda bırakıp edebiyata olan aşkı yüzünden gazeteciliğe başladı En büyük aşkı zamanın ünlü şairi Şükûfe Nihal’den ayrılmak, uzaklaşmak için Kayseri Lisesi Edebiyat Öğretmenliği’ne tayinini istedi , tayin gerçekleştiğinde Kayseri’ye doğru yola çıktı elbetteki o zamanlar şimdiki gibi her istenilen saatte araba yok. Sonunda Kayseri’ye gidecek bir arabaya bindi, yolda mola vere vere Niğdenin Ulukışla ilçesi yakınlarındaki 400 yıllık “Öküz Mehmet Paşa Han”’ına geldiğinde yakın zamanda yazılmış, duvardaki şiir dikkatini çekti, şiirin sahibi Maraşlı Şeyhoğlu Satılmış’ın öyküsünü hanın sahibinden dinleyince o da rahmetliye şiirinin bir bölümünde şöyle bir cevap verdi.

''Bir kitabe kokusu duyuluyor yazında,

Korkarım, yaya kaldın bu gurbet çıkmazında.

Ey Maraşlı Şeyhoğlu, evliyalar adağı!

Bahtına lanet olsun aşmadınsa bu dağı!

Az değildir, varmadan senin gibi yurduna,

Post verenler yabanın hayduduna kurduna!”

Konular o kadar içten içe geçiyor ki, Faruk Nafız Çamlıbel’in yüzlerce şiiri vardır ama Han Duvarları hepsinin önüne geçer, öyle ki Faruk Nafiz Çamlıbel “Han Duvarları Şairi “ olarak bilinir ve bu şiirini zamanın ünlü ressamı “Osman Hamdi Bey’e” ithaf ettiği söylenir.

1931 yılında aynı okulda Coğrafya öğretmeni olan Azize Hanım ile evlendiler. Bu evlilikten de iki çocukları olmuştu. İstanbul'a döndükten sonra İstanbul'un en iyi liseleri olarak kabul edilen Vefa Lisesi ve Kabataş Lisesi'nde Edebiyat öğretmenliği yapmıştır.

Biraz da gerilere gidip onu gurbete düşüren, İstanbul’dan yüzlerce kilometre uzağa Kayseri’ye tayinini istemesine sebep olan zamanın ünlü şairi Şükûfe Nihal’den bahsetmek istiyorum.

Şükûfe Nihal dönemin ünlü edebiyatçısı Cenap Şahabettin’in kızkardeşiydi, edebiyata kendisini adamıştı, aynı zamanda da ressamdı, oldukça alımlı ve güzel bir hanımdı.

Nazım Hikmet’ten , Ahmet Kutsi Tecer’e kadar birçok edebiyatçımız ona karşı olan aşklarını ilan etmişlerdi. Faruk Nafiz Çamlıbel’in en büyük aşkı şüphesiz Şükûfe Nihal’di, onu Şükûfe Nihal’in Erenköy’deki halasının köşkünde görmüş ve tanışmıştı, buna yıldırım aşkımı denir bilemem. Fakat daha sonrası bu umutsuz aşkı unutmak ve oradan uzaklaşmak için Kayseri’ye gitmişti.

Faruk Nafiz Çamlıbel “Yıldız Yağmuru”, Şükûfe Nihal ise “Yalnız Dönüyorum” romanlarında bu aşkı dile getirmişlerdi. Defalarca evlenmek istediğini belirtmesine rağmen hep red cevabı alması Çamlıbel’i yine yollara düşürmüştü. Birbirleri ile kavgalıyken, Faruk Nafiz Çamlıbel’in aniden başkası ile evlenmesi şaşkınlık yaratmıştı, nitekim çok geçmeden, Şükûfe Nihal de başkasıyla evlendi, birbirlerine inat olsun diyemi başkalarıyla evlenmişlerdi bilinmez.

Hayat dedim ya tesadüflere bağlıdır diye, kimbilir belki de, Faruk Nafiz Çamlıbel Şükûfe Nihal’e aşık olmasaydı, o yollara düşmeseydi, “Han Duvarları Şiiri” ile tanışamayacaktık.

Ve Faruk Nafiz Çamlıbel ünlü şiirini şu mısralarla bitirir.

Arabamız tutarken Erciyes'in yolunu:

"Hancı dedim, bildin mi Maraşlı Şeyhoğlu'nu?"

Gözleri uzun uzun burkuldu kaldı bende,

Dedi:

"Hana sağ indi, ölü çıktı geçende!"

Yaşaran gözlerimde her şey artık değişti,

Bizim garip Şeyhoğlu buradan geçmemişti...

Gönlümü Maraşlı'nın yaktı kara haberi.

Aradan yıllar geçti işte o günden beri

Ne zaman yolda bir han rastlasam irkilirim,

Çünkü sizde gizlenen dertleri ben bilirim.